अथातो ब्रह्मजिज्ञासा
ఇప్పుడు బ్రహ్మం గురించి తెలుసుకోవాలని సంకల్పించాలి.
जन्माद्यस्य यतः
ఈ సృష్టికి ఆది, స్థితి, లయము ఎవరినుండి వస్తాయో ఆయన నుంచే అవి కలుగుతాయి.
शास्त्रयोनित्वात्
శాస్త్రాలు ఈ విషయానికి మూలంగా ఉంటాయి.
तत् तु समन्वयात्
అది సమగ్రంగా ఉపదేశించబడినందున అలా అని చెప్పాలి.
ईक्षतेर् नाशब्दम्
చూచినదానివల్లే, మాట వల్ల కాదు.
गौणश् चेन् नात्मशब्दात्
అది ఉపమానంగా అయితే కాదు, ఎందుకంటే 'ఆత్మ' అనే పదం వాడబడింది.
तन्निष्ठस्य मोक्षोपदेशात्
దానికి అంకితమైనవారికి మోక్షం ఉపదేశించబడినందున.
हेयत्वावचनाच् च
దాన్ని వదిలేయాలని ఎక్కడా చెప్పలేదు కూడా.
प्रतिज्ञाविरोधात्
అలా అయితే ప్రతిజ్ఞకు విరుద్ధంగా అవుతుంది.
स्वाप्ययात्
లయము కారణంగా కూడా.
गतिसामान्यात्
మార్గంలో సమానత్వం ఉన్నందున కూడా.
श्रुतत्वाच् च
శ్రుతులలో కూడా ఇది చెప్పబడింది.
आनन्दमयो ऽभ्यासात्
పునఃపునః చెప్పబడినందున ఆయన ఆనందమయుడే.
विकारशब्दान् नेति चेन् न प्राचुर्यात्
వికారం అనే పదాలు ఉన్నాయని అనుకుంటే, కాదు; ఎందుకంటే ప్రధానంగా ఆయనే ఉన్నాడు.
तद्धेतुव्यपदेशाच् च
దానికి కారణం సూచించబడినందున కూడా.
मान्त्रवर्णिकमेव च गीयते
మంత్రపాఠమే ఇక్కడ పాడబడింది.
नेतरो ऽनुपपत्तेः
ఇతరులు కాదు, ఎందుకంటే అది సమంజసం కాదు.
भेदव्यपदेशाच् च
విభేదాన్ని కూడా సూచించబడింది.
कामाच् च नानुमानापेक्षा
కావలికోసం అనవసరంగా ఊహించాల్సిన అవసరం లేదు.
अस्मिन्न् अस्य च तद्योगं शास्ति
ఈ విషయంలో దాని సంబంధాన్ని శాస్త్రం బోధిస్తుంది.
अन्तस् तद्धर्मोपदेशात्
అంతర్గతంగా, దాని లక్షణాన్ని బోధించడంవల్ల అర్థమవుతుంది.
भेदव्यपदेशाच् चान्यः
వేరుగా అని చెప్పడంవల్ల అది భిన్నమైనదిగా తెలుస్తుంది.
आकाशस् तल्लिङ्गात्
ఆకాశం అని చెప్పడానికి సూచన ఉంది.
अत एव प्राणः
అదే కారణంతో ప్రాణం కూడా అర్థమవుతుంది.
ज्योतिश् चरणाभिधानात्
దాని ప్రయాణాన్ని పేర్కొనడంవల్ల జ్యోతి అని అర్థం.
छन्दो ऽभिधानान् नेति चेन् न तथा चेतोऽर्पणनिगदात् तथा हि दर्शनम्
ఛందస్సు గురించి చెప్పినందువల్ల కాదని ఎవరైనా అనుకున్నా, మనస్సును అర్పించడాన్ని స్పష్టంగా చెప్పినందువల్ల అది సరిపోదు; ఇదే దర్శనం.
भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश् चैवम्
భూతాదుల కారణంగా అని చెప్పడంలో సమంజసం ఉంది.
उपदेशभेदान् नेति चेन् नोभयस्मिन्न् अप्य् अविरोधात्
బోధనలో తేడా ఉందని అనుకున్నా, రెండింటిలోనూ విరుద్ధత లేదు కాబట్టి అది సరిపోదు.
प्राणस् तथानुगमात्
తదుపరి సంబంధాన్ని బట్టి ప్రాణం అని అర్థం.
न वक्तुर् आत्मोपदेशाद् इति चेद् अध्यात्मसंबन्धभूमा ह्य् अस्मिन्
బోధకుడు తన ఆత్మను సూచించాడని అనుకున్నా, ఇక్కడ ఆత్మతో సంబంధమే ప్రధానమైనది.