ఒకసారి ఋషులు పరమార్థాన్ని విచారిస్తూ, జగత్తులోని చలించేవి, అచలించేవి అన్నీ ఎవరో ఒకరు అనుభవిస్తున్నారని గ్రహించారు. ఈ అనుభవించే వాడు ఎవరో తెలుసుకోవటానికి వారు శాస్త్రంలో సందర్భాన్ని పరిశీలించారు. అక్కడ, "రెండు ఆత్మలు గుహలో ప్రవేశిస్తాయి" అని వేదాలు తెలిపాయి. ఈ రెండు ఆత్మలు ఎవరో తెలుసుకోవటానికి, వాక్యంలోని లక్షణాన్ని పరిశీలించారు. అంతే కాదు, అంతర్గతంగా ఉన్నదానివల్ల కూడా ఆత్మను గుర్తించవచ్చు. స్థలము మొదలైన వాటి గుర్తింపుతో కూడిన వర్ణన వల్ల కూడా ఆత్మను తెలుసుకోవచ్చు. ఇంకా, ఆనందంతో వేరుగా గుర్తించబడే వాడే పరబ్రహ్మ అని స్పష్టమైంది. అందువల్ల, ఆ వాడే బ్రహ్మ అని నిశ్చయించారు. ఉపనిషత్తులలో వర్ణించబడిన మార్గాన్ని పరిశీలించినప్పుడు కూడా ఇదే తార్కికంగా నిలుస్తుంది. ఇతరులు బ్రహ్మ కాదని తేలింది, ఎందుకంటే వారు అనంతత్వాన్ని కలిగి ఉండరు, సాధ్యపడరు. అంతర్గత నియంత, దైవము, జగత్తు మొదలైన వాటిలోని లక్షణాలను పరిశీలిస్తే, బ్రహ్మ లక్షణాలే వాటిలో ప్రతిఫలించాయి. సంప్రదాయంలో చెప్పబడిన ఇతరులు బ్రహ్మ కారు, ఎందుకంటే వారి లక్షణాలు వేరు, వారు శరీరధారులే. రెండు వేరు వేరు అని కూడా శాస్త్రం స్పష్టంగా చెప్పింది. అదేవిధంగా, అగ్రహ్యత్వం వంటి లక్షణాలు బ్రహ్మకు మాత్రమే వర్తిస్తాయని వేదాలు తెలిపాయి. నామ, విశేషణాలలోని భేదాన్ని బట్టి కూడా ఇతరులు బ్రహ్మ కాదని తేలింది. రూపాన్ని కూడా వేదాలు వివరించాయి. విశ్వానరుడే ఉద్దేశించబడింది, ఎందుకంటే సాధారణ పదాన్ని ప్రత్యేకంగా ఉపయోగించారు. ఏదైనా ఊహను ఆధారంగా తీసుకుంటే, అది సమంజసమే. కాని, అది అంతర్గతంగా వచనాల ద్వారా స్థాపించబడింది కనుక, అది సరిపోదు అని ఎవరు అనుకున్నా, ప్రత్యక్షం, ఉపదేశం, మరియు పురుషుడిగా కూడా అధ్యయనం వల్ల, ఇది తప్పు అని తేలింది. అందువల్ల, ఇది దేవత లేదా భౌతిక పదార్థం కాదు. జైమినీ మహర్షి, "ప్రత్యక్షంగా ఉన్నా, విరుద్ధత లేదు" అన్నారు. ఆశ్మరథ్యుడు "ప్రతిఫలనం వల్ల" అన్నారు. బాదరి "స్మరణ వల్ల" అన్నారు. జైమినీ "ప్రాప్తి వల్ల" అన్నారు, ఎందుకంటే వేదాలు అలా చూపించాయి. అందువల్ల, వారు అందరూ ఇదే విషయాన్ని నిర్ధారించారు. ఇంకా, ఆ పరమాత్మయే స్వర్గభూములకు ఆధారంగా నిలుస్తుందని, తన పేరుతోనే వేదాలు పేర్కొన్నాయి. ముక్తులు కూడా ఆ పరబ్రహ్మను చేరుతారని వేదాలు పేర్కొన్నాయి. ఊహతో కాదు, ఎందుకంటే పదప్రయోగం వర్తించదు, మరియు ఆయనే ప్రాణానికి ఆధారంగా ఉన్నాడు. భేదాన్ని కూడా వేదాలు పేర్కొన్నాయి. సందర్భాన్ని బట్టి కూడా ఇదే తార్కికంగా నిలుస్తుంది. జీవనం, అనుభవం ద్వారా బ్రహ్మను తెలుసుకోవచ్చు. భూమన్ అనే శబ్దం శాంతస్వరూపునితో సమానంగా ఉపనిషత్తులు బోధించాయి. ధర్మంతో సహాయంగా బ్రహ్మ స్థిరంగా ఉన్నాడు. అక్షరమయిన బ్రహ్మ ఆకాశము వరకూ వ్యాపించి, సర్వాన్ని ధరిస్తున్నాడు. ఆయనే ఆజ్ఞాపించేవాడు కనుక, ఇదే నిజమని తేలింది. ఇతరత్వాన్ని కూడా వేదాలు నిరాకరించాయి. చూడడం, చేయడం వంటి లక్షణాలతో కూడి ఉన్నదానివల్ల, ఆయనే పరబ్రహ్మ అని తేలింది. అతడు సూక్ష్ముడిగా వేదాంతంలో తరువాతి భాగాల్లో వివరించబడింది. ప్రయాణం, వాక్కు వంటి పదాల వాడకాన్ని బట్టి కూడా ఆయనే అని గుర్తించవచ్చు. చివరకు, ఆయనే ఆధారంగా ఉన్నాడు అని, ఆయన మహిమను అనుభవించడం వల్ల, ఇది స్పష్టమవుతుంది. ఇలా ఋషులు వేదవాక్యాలను పరిశీలించి, వర్ణించబడిన లక్షణాలన్నిటినీ అనుసరించి, పరబ్రహ్మనే జగత్కారణంగా, అంతర్యామిగా, ఆనందమయునిగా, అక్షరమయునిగా, భూమ్యాకాశాది ధారకునిగా నిర్ధారించారు.