ఒక పవిత్రమైన సందర్బంలో, మునులు ఆత్మ స్వరూపాన్ని గురించి విచారించారు. వారు ఇలా అనుకున్నారు: "ఆత్మ ఒక సాధనంలా ఉంటే, అది అనుభవించడమూ, ఇతర క్రియలూ చేయడం ఎలా సాధ్యమవుతాయి?" ఇదే సందేహాన్ని వారు పరిశీలించారు. ఆత్మ సాధనంలా ఉంటే, అది పరిమితమైనదిగా మారుతుంది లేదా సర్వజ్ఞతను కోల్పోతుంది. ఎందుకంటే, సాధనానికి స్వతంత్రత ఉండదు; అది ఏదో ఒక కర్త ద్వారా నడిపించబడుతుంది. పైగా, సాధనానికి స్వయంగా సృష్టి ఉండదు, కాబట్టి ఆత్మకు ఆ లక్షణం వర్తించదు. ఇంకా, సాధనం తానే కర్త కాదు; కర్త వేరే వాడు. అయితే, జ్ఞానం లాంటి లక్షణాలు ఉంటే, వాటిని నిషేధించాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ, పరస్పర విరుద్ధతలు ఉంటే, అవి కూడా మనం గమనించాలి. తదుపరి, వారు విశ్వ సృష్టి క్రమాన్ని పరిశీలించారు. "ఆత్మ ఆకాశం నుంచి ఉద్భవించిందా?" అని ప్రశ్నించారు. కానీ, శాస్త్రంలో అలాంటి ఉల్లేఖనం లేదు. అయినప్పటికీ, ఆకాశం ఉందని వారు అంగీకరించారు, ఎందుకంటే పద ప్రయోగం వల్ల, మరియు విభిన్న సందర్భాల్లో, దాని ఉనికిని సూచిస్తారు. బ్రహ్మ అనే పదం వాడినట్లే, ఆకాశానికి కూడా రెండవార్థం ఉండొచ్చు. ఇక్కడ, ఏ విధమైన విరోధమూ లేదు, ఎందుకంటే ఆకాశం మరియు ఇతర భూతాల మధ్య పూర్తిగా వేరుపాటు లేదు; పదప్రయోగాల ద్వారానే భేదం కనిపిస్తుంది. ఈ భేదం, జగత్తులోని మార్పులున్నంత కాలమే ఉంటుంది. ఇదే విధంగా, వాయువు విషయంలో కూడా వర్తిస్తుంది. అయితే, కొన్ని దశల్లో, ఉనికి అనుసంధానం సాధ్యం కాదు; అందువల్ల, తదుపరి అగ్ని, నీరు, భూమి ఇలా వరుసగా ఉద్భవించాయని చెప్పబడింది. ఇతర పదాలు కూడా సందర్భాన్ని బట్టి వాటి రూపాన్ని సూచిస్తాయి. కానీ, ధ్యానం ద్వారా మాత్రమే వాటి అసలు స్వరూపాన్ని గ్రహించవచ్చు, ఎందుకంటే శాస్త్రంలో అలాగే సంకేతమిచ్చారు. క్రమాన్ని తిరస్కరించకుండా, అనుసరించాల్సిన సరైన వరుసను పాటించాలి. ఎవరైనా చైతన్యం, మనస్సు మధ్య క్రమంలో మధ్యవరుసగా ఉంటాయని చెప్పినా, అది సరైంది కాదు, ఎందుకంటే భేదం లేదు. కానీ, చలించేవి, అచలమైనవి ఆధారంగా, పదప్రయోగం రూపకంగా మాత్రమే ఉంటుంది; అవి ఉండటం లేదా లేకపోవడం వల్ల అలా అంటారు. ఆత్మ సృష్టించబడదని, శాస్త్రం చెప్పినదానివల్ల, మరియు అది నిత్యమైందని, ఇతర భూతాల వలె కాదని మునులు నిర్ధారించారు. అందుకే, ఆత్మ జ్ఞాతగా ఉంటుంది. ఆత్మ ప్రయాణం, కదలిక, తిరిగి రావడం వంటి విషయాల్లో, చివరి రెండు దశల్లో, అది తన స్వరూపంతోనే వ్యవహరిస్తుంది. ఎవరైనా ‘సూక్ష్మం కాదు, ఎందుకంటే శాస్త్రం అలా చెప్పింది’ అని వాదించినా, అది సరైంది కాదు, ఎందుకంటే ఇతర సందర్భంలో అది వర్తిస్తుంది. పద ప్రయోగం, పరిమాణం వల్ల కూడా అర్థం తెలుస్తుంది. ఇదే, చంద్రపుష్పంలో వాసన వేరుగా ఉన్నట్లు, ఇక్కడా విరోధం లేదు. ఎవరు ‘స్థితి భేదం వల్ల’ అంటారు, అది సరైంది కాదు; ఎందుకంటే ఆత్మ హృదయంలో ఉంటుందని అంగీకరించబడింది. లేదా, గుణాల వల్ల, లోకంలో కనిపించే విధంగా, భేదం కనిపిస్తుంది. వాసన వేరుగా గుర్తించబడినట్లే, ఇక్కడా భేదం చూపబడింది. వేరు గా ఉపదేశం కూడా ఉంది. కానీ, ఆత్మ గుణ సారాన్ని బట్టి, జ్ఞానులు ఎలా పిలవబడతారో, అలాగే designation వస్తుంది. ఆత్మలో ఉన్నంత కాలమే భేదం ఉంటుంది; అది అనుభవంలో కూడా కనిపిస్తుంది. పురుషత్వం మొదలైన లక్షణాల్లా, ఆత్మకు కూడా ఉనికికి అనుసంధానం వల్ల ప్రత్యేకత ఉంటుంది. లేకపోతే, ఎప్పుడూ కనిపించడమో, ఎప్పుడూ కనిపించకపోవడమో, లేదా ఏదో ఒకదానికే పరిమితం అవ్వాల్సి వస్తుంది. శాస్త్రార్థాన్ని బట్టి, ఆత్మ కర్తగా ఉంటుంది. అలాగే, తీసుకోవడం, వెళ్లిపోవడం వంటి విషయాలు కూడా పేర్కొనబడ్డాయి. ఇలా, మునులు ఆత్మ స్వరూపాన్ని, సృష్టి క్రమాన్ని, భూతాల పరస్పర సంబంధాన్ని, మరియు ఆత్మ యొక్క నిత్యత్వాన్ని శాస్త్రోక్తంగా పరిశీలించి, పరమార్థాన్ని గ్రహించారు.