ఈ శాస్త్ర వాక్యాలను ఆధారంగా ఒక ప్రవాహమైన కథను తెలుగులో ఇలా చెప్పవచ్చు: ఒకసారి ఋషులు ఆత్మ, సత్యం, అసత్యం, మరియు జగత్తు యొక్క స్వరూపాన్ని విచారిస్తూ, తత్వ విచారణలో నిమగ్నమయ్యారు. మొదటగా, "అసత్యం" అనే విషయం గురించి వారు చర్చించారు. అసత్యం అనేది మనకు అనుభవంలో వస్తే, అది సత్యంగా భావించబడుతుంది. కాబట్టి అసత్యం అనే దానికీ వాస్తవికత ఉంది అని వారు గుర్తించారు. అలాగే, కలలో కనిపించే విషయాలు, మాయ, అస్తిత్వం లేని వస్తువులు వాస్తవిక ప్రపంచానికి భిన్నంగా ఉంటాయి; వాటి స్వభావం వేరుగా ఉంది. అందువల్ల కలలోని అనుభవాలు, మాయ, అసత్యం వాస్తవిక ప్రపంచానికి పోలికగా ఉండవు. ఇంకా, "అస్తిత్వం" గురించి వారు విచారించారు. అస్తిత్వం అనేది మనకు అనుభవంలో రాకపోతే, దానిని అస్తిత్వంగా పరిగణించలేము. అలాగే, ఏ విధంగా చూసినా, అస్తిత్వాన్ని నిర్ధారించటం సాధ్యపడదు. ఒకటి మాత్రమే ఉండాలని భావించినా, అది అసంభవమని తేలింది. ఈ విధంగా, ఆత్మ యొక్క వ్యాప్తి అన్నదానిని వారు స్థాపించారు – ఆత్మ అన్నది సమస్తంలో వ్యాపించి ఉంది. అయితే, మార్పు, పరిణామం వంటివి జరుగుతున్నప్పుడు, వరుసగా వస్తువులు మారుతున్నప్పుడు కూడా, పరస్పర విరుద్ధతలు ఉంటాయి. చివరికి, రెండు వస్తువులు నిత్యమయిన స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, వాటికి తేడా ఉండదు. ఇది పరమేశ్వరునికి తగదు; ఆయనకు ఈ తేడాలు అన్వయించవు. అలాగే, ఆధారం (substratum) అనే భావన కూడా సమంజసంగా ఉండదు. ఆత్మను ఒక సాధనంగా (instrument) భావిస్తే, అది అనుభవించటం, పరిమితి, సర్వజ్ఞత లేకపోవటం వంటివి వస్తాయి. ఆత్మకు ఆది లేదు; సాధనం కర్త (agent) కాదు. జ్ఞానం, అనుభవం ఉంటే, దాన్ని నిరాకరించటం లేదు. కానీ, పరస్పర విరుద్ధతలు ఉన్నందున, అది సాధ్యపడదు. ఇప్పుడు, "ఆకాశం" నుండి ఏదైనా ఉత్పన్నమవుతుందా అని ప్రశ్నించగా, శ్రుతిలో అలాంటి విషయాన్ని వినిపించదు. కానీ, అది ఉన్నదే అని తేలింది. పదానికి ద్వితీయార్థం (secondary meaning) ఉండే అవకాశం ఉంది; పదం ద్వారా అర్థం తెలుస్తుంది. బ్రహ్మన్ అనే పదానికి కూడా అర్థాన్ని ఇవ్వవచ్చు. వాక్యానికి విరుద్ధత లేదు, ఎందుకంటే వేరుగా ఉండటం లేదు. పదాల ద్వారా అర్థాన్ని తెలుసుకోవచ్చు. విభేదం (distinction) అనేది పరిణామం ఉన్నంతవరకు మాత్రమే ఉంటుంది; ప్రపంచంలో కూడా అలా జరుగుతుంది. ఈ విధంగా, వాయువు (air) గురించి కూడా తెలుసుకోవచ్చు. కానీ, అస్తిత్వం అనేది వాస్తవానికి అన్వయించదు; అందువల్ల అది అసంభవం. తరువాత, అగ్ని (fire), నీరు (water), భూమి (earth) వంటి అంశాలు కూడా వాక్యాల ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. ఇంకా, సందర్భానికి అనుగుణంగా వచ్చే పదాల ద్వారా వాటి రూపాన్ని తెలుసుకోవచ్చు. ధ్యానం (meditation) ద్వారా మాత్రమే, సూచన (sign) ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. కానీ, తిరుగుబాటు క్రమంలో (reverse order) కూడా వరుసగా వస్తువులు ఏర్పడతాయి. చైతన్యం (consciousness) మరియు మనస్సు మధ్యలో ఉంటాయని చెప్పినా, అది సత్యం కాదు; ఎందుకంటే తేడా లేదు. కదిలే, నిలిచే వస్తువుల ఆధారంగా, పేర్లు కేవలం రూపకంగా (figurative) ఉంటాయి; వాటి ఉనికిని ఆధారంగా ఏర్పడతాయి. ఆత్మ ఉత్పన్నమవదు; శాస్త్రం ప్రకారం, అది నిత్యమైనది, ఇతర వస్తువుల్లా కాదు. కాబట్టి, జ్ఞాత (knower) కూడా అదే విధంగా ఉంటుంది. ఇక, ఆత్మ ప్రయాణం, కదలిక, తిరిగిరావటం – ఇవన్నీ ఆత్మ స్వభావాన్నిబట్టి జరుగుతాయి. సూక్ష్మమైనది (subtle) కాదు అని వాదించినా, శాస్త్రంలో మరొక సందర్భం దాన్ని అన్వయిస్తుంది. పదం, పరిమాణం ద్వారా కూడా అదే విషయాన్ని తెలుస్తుంది. చివరికి, పరిమళం (fragrance) వంటి sandalwood ద్వారా, విరుద్ధత లేదు అని తేలింది. ఈ విధంగా, ఋషులు ఆత్మ, జగత్తు, పరమార్థం యొక్క స్వరూపాన్ని తత్వ విచారణ ద్వారా స్థాపించారు; వారి సందేహాలను శాస్త్ర వాక్యాల ఆధారంగా పరిష్కరించుకున్నారు.