ஒரு காலத்தில், பிரம்மசூத்திரம் பற்றிய ஆழமான விவாதம் முன்வைக்கப்பட்டது. இதில், சிலர் “பரமாத்மா என்பது கல் போன்ற பொருட்களாக இருக்க முடியாது” என்றார்கள். ஏனெனில், கல் முதலானவற்றில் காணப்படும் தன்மை பரமாத்மாவிற்கு பொருந்தாது. மற்றொருவர், “அழிவை நாம் காண்கிறோம்; எனவே பரமாத்மா அழியும்” என்று எதிர்வாதம் செய்தார். ஆனால், அது பாலைப் போலவே என்று விளக்கப்பட்டது; பால் போல, அதனுள் உள்ள பல்வேறு தன்மைகள் ஒன்றாக கலந்து, வெளிப்படையாக அழிவாகத் தெரியலாம், ஆனால் அது உண்மையில் வேறுபாடாகும். இதுபோலவே, தேவதைகள் மற்றும் பிற உலகியலிலும் இதே நிலை காணப்படுகிறது. இவ்வாறு விவாதிக்கையில், “இது எல்லாவற்றிலும் பரவிவிடும், அல்லது பகுதியற்றது என்பதற்கு முரண்படுகிறது” என்று கூறுவோர் இருந்தனர். ஆனால், வேதவாக்கியங்களுக்கே ஆதாரம் என்கிறோம்; ஏனெனில், இவை அனைத்தும் ஶப்தம்—அதாவது, வேத வாக்கு மூலமாகும். மேலும், ஆத்மாவிற்குள் பல்வேறு குணங்கள் இருப்பதும், எதிர்வாதிகளின் கருத்தில் குறைபாடுகள் இருப்பதும், எல்லா குணங்களும் ஆத்மாவில் காணப்படுவதும், அனுபவத்தில் தெரிகிறது. “ஆத்மா உறுப்புகள் இல்லாதது; எனவே இவை பொருந்தாது” என்று எதிர்க்கப்பட்டால், அதற்கான பதில் முன்பே கூறப்பட்டுள்ளது. மேலும், உலகில் எல்லாம் ஒரு நோக்கத்திற்காக நிகழும்; விளையாட்டு போலவே, பரமாத்மாவின் லீலைக்காகவும் இந்த படைப்பு நிகழ்கிறது. இது பாகபாதம் அல்லது கொடூரத்தால் அல்ல; மற்ற காரணிகள் சார்ந்தது என்பதே ஶாஸ்திரம் காட்டுகிறது. “கர்மங்கள் பகிர்ந்து கொடுக்கப்படுவதில்லை; எனவே இது சாத்தியமில்லை” என்றால், அது ஆதிமையில்லாத காரணியால் உகந்ததாகும், மேலும் அனுபவத்தில் காணப்படுகிறது. எல்லா குணங்களும் சாத்தியமானதாகும். மறுபடியும், “வயவஸ்தை இன்மையால், அனுமானம் செல்லாது; செயலும் இல்லை” என்று சொல்லப்படுகிறது. “பால் மற்றும் தண்ணீரைப் போல” என்றால் கூட, அந்த எதிர்வாதம் நீங்காது. பிரிக்கப்படுவது நிரூபிக்கப்படவில்லை; சார்பு இல்லை. இது புல்லு போன்றவற்றில் காணப்படுவதில்லை. “மனிதர் மற்றும் கல் போல” என்றாலும், அதே குறைபாடு உள்ளது. பிரதான பொருளாக இருப்பது சாத்தியமில்லை. அறிவு சக்தி இல்லாததால், அனுமானம் செல்லாது. ஏற்கப்பட்டாலும், பொருளின் இருப்பு இல்லை. முரண்பாடுகள் காரணமாக, அது நியாயம் அல்ல. “பெரியது, நீளமானது, சிறியது, குறுகியது” ஆகியவற்றைப் போல, இரு வழிகளிலும் செயல் இல்லை; எனவே, அதன் இல்லாமை. அனுயாயம் ஏற்கப்பட்டாலும், முடிவுக்கு வர முடியாது. ஆத்மாவின் இருப்பு நித்தியமானது. ரூபம் முதலியவற்றை கொண்டுள்ளதால், எதிர்மறையானது காணப்படுகிறது. இரு வழிகளிலும் குறைபாடுகள் உள்ளன. எந்தவிதமான சொந்தமும் இல்லாததால், பரிபூரண சுதந்திரம் உள்ளது. கூட்டம் இருவராலும் உண்டாக்கப்பட்டாலும், அதைப் பெற முடியாது. “பரஸ்பர காரணியால் ஏற்படுகிறது” என்றால், அது பொருந்தாது; ஏனெனில், கூட்டத்தின் இருப்பே காரணம் அல்ல. பின்னால் வந்தது வந்தபோது, முன்னதாக இருந்தது மறைந்து விடும். அது இல்லையெனில், வாதம் தடையடையும்; இல்லையெனில், இரண்டும் ஒரே நேரத்தில் நிகழும். வேறுபாடு உண்டாகவோ, இல்லையெனோ, நிலைமையின் அடைவுக்கு இடையூறு இல்லை. இரு வழிகளிலும் குறைபாடுகள் உள்ளன. ஆகாயத்தில் வேறுபாடு இல்லை. நினைவினாலும் இது உறுதிப்படுகிறது. இல்லாதது இருப்பதாக முடியாது; ஏனெனில், அது காணப்படுவதில்லை. இவ்வாறு, தட்டுப்பாடு இல்லாதவர்களுக்குக்கூட இதே முடிவு பொருந்துகிறது. இவ்வாறு, ஶாஸ்திரத்தின் வார்த்தைகளுக்கே ஒட்டியிருந்து, பரமாத்மாவின் நித்தியத்தையும், அதில் காணப்படும் குணங்களையும், உலகில் நிகழும் காரணங்களையும், எதிர்வாதங்களின் குறைபாடுகளையும், அனைத்தும் தெளிவாக விவாதிக்கப்பட்டன.