बाह्ये तु द्विविधेन, स्मृत्या चाचार्य च, कर्मणां व्यवहारः प्रतिपाद्यते। स्मृत्यन्तरे च, यथा स्मरणं दृश्यते, तथा व्यवहारः प्रवर्तते। अत्रेयः मन्यते—फलस्यैव स्वामिनि प्रतिपादनात्, यज्ञस्य फलं यजमानस्यैव स्यात्। औडुलोमिः तु ब्रूते—ऋत्विजां हेतोः, तस्मै एव संक्षिप्तत्वात्, ऋत्विग्भ्यः फलमस्ति। तथापि, अन्यस्य सहकारीणः विधिरस्ति, तृतीयत्वेन, यथाऽन्यविधौ, सहकृत्ये च। गृहस्थः तु, सर्वसमुच्चयात्, संपूर्णत्वं मन्यते। अन्येषां च, उपदेशात्, यथाऽमौनिनः, तत्समाप्तिः। किन्तु, अभिव्यक्तिर्न दृश्यते, सम्बन्धात्। लोकेऽस्मिन, यदा न विषयस्य प्रतिषेधः, तदा तद् दृश्यते। अतो मोक्षफले नियमः, केवलं तत्र स्थितेषु एव प्रवर्तते। पुनरावृत्तिः स्यात्, उपदेशस्य पुनरुक्तेः। चिह्नानाम् अपि दर्शनेन। आत्मा इति विद्वांसः विज्ञाय, उपदिशन्ति। न तु प्रतिमायाम्, तत्र हि स नास्ति। ब्रह्मदर्शनं तु, तस्यैव श्रेष्ठत्वात्। सूर्यादिषु च ध्यानानि, हे सखिन्, समर्थ्यन्ते। आसनस्थः, सम्भवात्। ध्यानात् अपि। स्थैर्यस्य अपेक्षायाम् च। स्मर्यते च तत्। यत्र एकाग्रता, तत्र भेदाभावः। यावत् प्रस्थानं, तावत् एव दृश्यते। तदप्राप्तौ, यथोक्तं, पूर्वपापानां चोत्तरपापानां च नाशः संस्पर्शाभावात्। अपरस्यापि, पतने न संस्पर्शः। केवलं तु, येषां कर्म आरब्धं नास्ति, तेषां पूर्वकर्म तत एव सीमितम्। अग्निहोत्रादीनि तु, स्वफलस्यैव, यथादृष्टम्। तस्मात्, किञ्चिदपि, अन्ये अपि, उभयत्र सन्ति। ज्ञानात् एव, इति निश्चितम्। अन्येषां भोगेन क्षयात्, पश्चात् फलं प्राप्यते। वाक् मनसि लीयते, यथादृष्टं यथोक्तं च। तस्मात्, सर्वेन्द्रियाणि तदनुगता भवन्ति। मनः प्राणे लीयते, यथोत्तरभागे निर्दिष्टम्। साक्षी सः, समीपगमनाद्यन्तरवचनात्। पंचमहाभूतेषु च, यथाश्रुतम्। एकस्मिन्नेव न दृश्यते। समप्रवेशादौ, अमृतत्वस्य च अनवाप्तेः, उपवासस्य च आवश्यकत्वात्। सोमपानकाले च, संसरणस्य नाम्ना। सूक्ष्मत्वात्, प्रमाणतः अनुभूयते। न तु नाशेन, तस्मात्। अस्मिन्नेव प्रसंगे, ऊष्मा युक्तत्वात्। यदि निवारणात् इति शङ्क्येत, न; किञ्चित् देहिनः स्पष्टतया दृश्यते। एवं शास्त्रवचनानुसारं, कर्म, ज्ञान, ध्यान, मोक्षादीनां गूढार्थः, यथाक्रमं प्रतिपाद्यते।