श्रुतिस्मृतिप्रसिद्धेषु ब्रह्मसूत्रेषु तृतीयाध्यायस्य तृतीयपादे प्रवृत्ते विषयविचारे, साधकाः यदा 'संयोगात्' इति कथयन्ति, तदा उत्तरं दीयते—विशेषणात् तद्भवति। कारणं तस्य, कार्यस्य उल्लेखः अस्ति, अतः नूतनत्वं नास्ति। एवं च, अभेदात् तदेकमेव भवति। तथा च अन्यत्र अपि संयोगात् तद्वद् अस्ति। अथवा, भेदात् न भवति। एतदपि प्रदर्शितम्। संहतिसामान्यव्याप्त्यादिभिः कारणात् तद्विधीयते। पुरुषध्यानविषये अपि, अन्येषां उल्लेखात् तद्वद् अस्ति। अर्थभेदात्, सृष्टिकर्तृप्रभृतिभिः आरम्भे तद्विशेषः ज्ञायते। परंतु यत्र उपायनशब्दः अवशिष्यते, तत्र कुशादीनि छन्दांसि च स्तुतिगीतवत्, यथा पूर्वं उक्तम्। श्मशानकर्मणि तु, तत्र अतिक्रमः नास्ति, अन्ये हि तद्वद् अभिधानं कुर्वन्ति। इच्छायाः समये, उभयत्र विरोधाभावात्, तद्विधेयम्। उभयथा प्रयोजनसिद्धिः, अन्यथा विरोधः स्यात्। यथालोकवृत्ते, विशेषप्रयोजनसंपादने, तदुचितम्। यावत् कर्मनिर्देशः तावत् ऋत्विक्कृत्यं प्रवर्तते। सर्वेषां नियतिः नास्ति, विरोधः अपि नास्ति, शास्त्रवचनानुमानाभ्यां। किन्तु अक्षरध्यानिनां तु, सामान्यविशेषभावात्, उपकर्मवत्, यथोक्तम्, तत्र नियतिः अस्ति। एवं चिन्तनात्। यदि उच्यते, यथा पंचभूतसमूहस्य, मध्यवर्ती आत्मभेदः न स्यात्, तदपि शास्त्रवचनात् न भवति। तत्रापि, हीनस्य यथा, परिवर्तनं कथ्यते। सत्यम् इत्यादयः त एव। कामादयः च, इह तत्र, इन्द्रियादिभ्यः उत्पद्यन्ते। सम्मानात् परित्यागः भवति। उपस्थिते तु, तद्वचनात्। निश्चयस्य नियमः नास्ति, दृश्यात्; फलप्राप्तिः पृथक्त्वात् न बाध्यते। यथा दाने, यथोक्तम्। लिङ्गप्रधानत्वात्, तदेव बलवत्तरम्। पूर्वविकल्पः प्रसङ्गात् उद्भवति, यथा क्रियायाः आरम्भे। विस्तारात् अपि। परंतु, केवलं ज्ञानमेव, निश्चयात् तथा दृश्यात्। शास्त्रवचनबलात् विरोधः नास्ति। संयोगादिभिः, अन्यज्ञानभेदेषु यथा दृश्यते, तदुक्तम्। सामन्येन अपि न, प्रत्यक्षात्, यथा मृत्यौ, लोके विरोधाभावात्। उत्तरस्मिन् पदप्रधानत्वात्, संयोगः योज्यते। एकस्य आत्मनः शरीरस्थित्वात्। तस्यैव अस्तित्वात् भेदः, न प्रत्यक्षवत्। अंगसम्बद्धाः शाखासु न सन्ति, सर्ववेदेषु तद्वद्। मन्त्रादिवत् विरोधः नास्ति। महत्त्वात्, तदुत्कृष्टं यज्ञवत्; शास्त्रं तद्वद् दर्शयति। शब्दादिवैविध्यात् तद्विधेयम्। एवं ब्रह्मसूत्रेषु, विविधविचाराः, संयोगभेदविशेषणादिभिः, धर्मध्यानकर्मज्ञानसंबन्धाः, शास्त्रवचनानुसारं, सुस्पष्टं निरूपिताः।