यदा तद् (ब्रह्म) पूर्वं वागादि सर्वं प्रवर्तते, तदा तस्य पूर्वता कारणत्वं साक्षात् दृश्यते। मार्गः अपि सप्तधा निर्दिष्टः अस्ति, यः तस्य विशेषं दर्शयति। शरीरस्थे हस्तादि अङ्गानि तु तस्मिन्नेव न भवन्ति, तेषां भेदः स्पष्टः। एतानि च सूक्ष्माणि भवन्ति, तस्माद् तेषां लाघवम्। तानि च उत्तमानि, श्रेष्ठत्वं च तेषाम् उपदिश्यते। वायुनाऽनुत्पन्नानि तानि, यतः पृथक् शिक्षायाम् उपदिश्यन्ते। एतानि च नेत्रादिवत्, सह-अस्तित्वादि शिक्षायाः कारणात्, तेषां सहवर्तनं दर्श्यते। अङ्गत्वाभावात् दोषः नास्ति, यथा शास्त्रे प्रतिपाद्यते। मनसः इव पञ्चविधाः क्रियाः तत्र कथ्यन्ते, मनसः सदृशं तेषां कार्यम्। तानि च सूक्ष्माणि एव, पुनः सूक्ष्मता प्रतिपाद्यते। तेषां आधारः तेजोऽदिकम्, यथा शब्दात् प्रतिपन्नम्, प्राणस्यापि इव। तानि च नित्यानीति, शाश्वतत्वं प्रतिपाद्यते। एतानि इन्द्रियाणि, तेषां नामनिर्देशात्, परमस्य तु भेदः। शास्त्रस्य भेदवचनात्, तेषां पृथक्त्वं साक्षात्। नामरूपस्य विनियोगः त्रैधातुक-कर्तुः, शिक्षायाः आधारात्। मांसादि पृथिव्यात्मकं, शब्दात्, तद्वत् अन्यानि अपि। भेदात् तु एषा दृष्टिः युक्ता। अन्तः करणस्य बोधे सति, सः प्रश्नानां समाधानं कृत्वा, आलिङ्गितः, अग्रे गच्छति। तद् त्रैधातुकं, प्रधानत्वाच्। प्राणस्य गत्याः सम्बन्धात्, तद् उपदिश्यते। यदि अग्न्यादि शब्दात् तद् कल्प्यते, तद् न, केवलं उपमायाम्। यदि तद् न श्रुतम् इति शङ्क्यते, तद् न, तानि एव युक्तानि। यदि तद् न श्रुतम् इति, तद् न, यजमानादीनां दृष्टान्तात्। अथवा, तद् उपमा, अनात्मत्वात्; शास्त्रस्य प्रतिपादनात्। यदा कालः समाप्तः, शेषकर्मवान्, शास्त्र-स्मृत्याः दृष्टान्ते, तदनुसारं गच्छति। यदि पादादि कारणं शङ्क्यते, तद् न, केवलं सूचनार्थम्; कर्ष्णाजिनिः एवम् आह। यदि व्यर्थत्वं शङ्क्यते, तद् न, आवश्यकत्वात्। केवलं पुण्य-पापयोः, बादरिः आह। शास्त्रे अपि, दुष्कृत्यादि कर्तृणां विषयः श्रूयते। निर्णयकाले, अन्यैः, गमनागमनं अनुभवति, यथा गतानां दृष्टान्तात्। स्मृतिः अपि तद् अनुस्मरति। सप्तधा अपि। तत्र अपि तस्य क्रियायाः कारणात्, विरोधः नास्ति। ज्ञान-कर्मयोः विषयः, तद्विषयत्वात्। तृतीयस्य विषयः न, तद् न दृश्यते। लोकस्मृतौ अपि तद् स्मर्यते। तद् दृश्यते अपि। तृतीयशब्दस्य नियमः, शोषणोत्पन्नस्य विषयः। तस्य स्वाभाविकता युक्ता। दीर्घकालेन न, भेदात्। एवं शास्त्रवाक्यैः उपदिष्टं गूढं ब्रह्मविद्यायाः रहस्यं, सूक्ष्म-इन्द्रिय-प्रक्रिया, कर्मफल-गमनागमनं च, श्रद्धया, यथाक्रमं, संप्रदायेन, प्रतिपाद्यते।