स्निग्धया श्रद्धया च श्रोतृभिः सह एकदा ब्रह्मसूत्रेषु उक्तानि सूत्राणि एकत्र समागतानि आसीन्। तत्र प्रथमं प्रश्नः अभवत् — "यदि अवस्थाभेदेन भेदः स्यात्?" तत्र आचार्यः प्रत्यवदत् — "न एवम्, हृदयस्थत्वात् तस्य स्वीकृतिः न दृश्यते।" अथवा गुणभेदेन इव लोकवृत्तान्ते भेदः इति किञ्चित् विचारः जातः। तत्र आचार्यः पुनः उवाच — "गन्धस्य विशेषेण यथा भेदः दृश्यते, एवं सूक्ष्मता दर्शिता।" पृथगुपदेशात् अपि भेदः अनुमीयते। तथापि गुणस्वरूपात् तस्य नाम्ना विवेकिनां यथा तद्वद् अभिधेयम्। आत्मनः यावत् तद्गुणधारणम् अस्ति, तावत् दोषः नास्ति, यथा दृष्टान्तः अस्ति। पुरुषत्वादिकं यथा दृश्यते, तथापि सत्त्वस्य साक्षात् प्रकटत्वात् तस्य भेदः नास्ति। नित्यदर्शनानित्यदर्शनफलात् अथवा केवलदर्शनविषयत्वात् अन्यथा परिणामः स्यात्। कर्ता इति श्रुत्यर्थात् निश्चितम्। उपादानं निर्गमनं च श्रुत्युक्तत्वात् निर्दिष्टम्। क्रियायाम् अपि नाम्ना अभिधानात्, अन्यथा उपदेशस्य विपर्ययः स्यात्। यथा प्रत्यक्षे, निःसंकोचः अस्ति। शक्त्यभिप्रायविप्रलम्भस्य सम्भावनात्, तस्मात् न सम्यक् अवगमः। च न तत्र लयनम् अस्ति। यथा तक्षकस्य, द्वयोरपि प्रकारयोः तद्वत्। परं तु परमात्मनः श्रुत्युक्तेः, तस्मात् तस्यैव उत्पत्ति। प्रयत्नस्य केवलं सन्दर्भे, अन्यथा विधिप्रतिषेधयोः अर्थहीनता स्यात्। अंशत्वं नाम्ना विविधानाम् उपदेशात्, तद्वत् किञ्चित् आचार्याः सेवकजुवस्य इव वर्णयन्ति। मन्त्रोक्त्याः कारणात्। स्मृतिषु अपि तद् अनुस्मृतम्। परमात्मनः तु न तथा, दीपादिवत्। विवेकिनोऽपि एतत् स्मरन्ति। शरीरसंबन्धात् अनुमतिप्रतिषेधौ जायते, दीपादिवत्। यत्र सततता नास्ति, तत्र न संकरः। केवलं प्रतीयमानता अस्ति। अदृष्टस्य नियतिः नास्ति। अभिप्रायादिषु अपि तद्वत्। यदि स्थानेभेदेन भेदः इति कथ्यते, तर्हि न एवम्, अन्तर्गतत्वात्। प्राणाः अपि एवं एव। मुख्यार्थस्य असम्भवात्, पूर्वश्रुत्याः कारणात्। वाक् तस्य पूर्वगता इति कारणात्। सप्तधा पथः निर्दिष्टः इति कारणात्। शरीरस्थितौ हस्तादयः न तद्वत्। त एव सूक्ष्माः। त एव श्रेष्ठाः। वायोः न उत्पन्नाः, पृथगुपदेशात्। चक्षुषादिवत् सहस्थित्याद्युपदेशात् तद्वत्। त एव न इन्द्रियाणि, श्रुत्युक्तत्वात् दोषः नास्ति। पञ्चवृत्तित्वं मनसः इव इति उक्तम्। तदपि सूक्ष्मम् इति दर्शितम्। एवं ब्रह्मसूत्रेषु यथाक्रमं विवेचनं कृतम्, तत्त्वज्ञानस्य मार्गः उज्ज्वलः अभवत्।