श्रुत्युक्तेषु सूत्रेषु एकस्मिन् सुन्दरं प्रवाहमयम् आख्यानम् अस्ति। यदि आत्मा करणवत् स्यात्, तर्हि न एवम्, यतः भोक्तृत्वादिकं दृश्यते। तथा चेत्, आत्मनः सीमितत्वं वा सर्वज्ञत्वाभावः वा स्यात्। उत्पत्त्यभावात् अपि एवं न सम्भवति। करणं च कर्ता न भवति। यदि ज्ञानादीनि दृश्यन्ते, तर्हि तस्य न निषेधः अस्ति। परस्परविरोधात् च न संगच्छते। अथ आकाशात् आत्मनः उत्पत्तिर् न श्रूयते, अतः न सम्भवति। किन्तु सत्त्वं तु अस्ति एव। शब्दात् उपचरणस्य सम्भवात् च, तथा च ब्रह्मशब्दवत्, एकस्य तद्वत् भवति। पृथक्त्वाभावात् तु प्रतिज्ञाविरोधः न अस्ति। शब्दैः एव। परन्तु विकारपर्यन्तं भेदः दृश्यते, यथा लोके। अनेन वायोः अपि विवेचनं कृतम्। किन्तु तत्र असम्भवः, यतः सत्त्वं न उपपद्यते। अतः अग्निः, इति उक्तम्। ततः जलम्। ततः पृथिवी। अन्यैः शब्दैः च प्रसङ्गरूपस्य सूचनया। केवलं तदुपासनेन, लिङ्गात्, तस्यैव सम्भवः। परन्तु विपरीतक्रमेण, अनुक्रमः युक्तः। चेत् चेतनाचित्तयोः मध्ये स्थानं लिङ्गात् इति उक्तं, तर्हि न एवम्, भेदाभावात्। परन्तु चल-अचलभेदेन, तदुपस्थित्यभावकारणत्वात्, नाम केवलं गौणम्। आत्मा तु न उत्पद्यते, श्रुतेः च नित्यत्वात् च, तेषां न तु। अतः ज्ञाता एवं दृश्यते। गमनागमनयोः च। उत्तरयोः द्वयोः स्वयमेव। चेत् उक्तं सूक्ष्मं न, तस्य श्रुतेः, न एवम्, अन्यप्रकरणस्य प्रवृत्तेः। अपि च, स्वशब्दात् प्रमाणात् च। चन्दनवत्, विरोधः न अस्ति। चेत् अवस्थाभेदात्, न एवम्, स्वीकृत्याभावात्; हृदि एव सः स्थितः। अथवा गुणतः, यथा लोके। भेदः, यथा गन्धस्य; तथा हि दर्शितम्। पृथगुपदेशात् अपि। परन्तु, गुणसारात्, नाम्ना, यथा पण्डितेषु। च यावत् आत्मनि तदधिष्ठानम्, तावत् दोषाभावः, दृश्यते हि। यथा पुंस्त्वादिषु, इदं सत्, प्रादुर्भावसंयुक्तत्वात्। अन्यथा, नित्यदर्शनादर्शनयोः, वा केवलैकस्यापि, परिणामः स्यात्। कर्ता, यतः शास्त्रस्य अर्थः अस्ति। तथा, ग्रहणगमनयोः उल्लेखात् च। एवं सूत्राणाम् उक्त्यनुसारं, आत्मा न किञ्चन करणवत्, नापि विकारवत्, किन्तु नित्यः, सर्वज्ञः, कर्ता च, सर्वत्र स्थितः, सर्वस्य आधारः इति श्रुतिसिद्धम्।