श्रूयताम् – एकदा ब्रह्मविद्या-विचारे महान् संवादः प्रवृत्तः। सर्वे शास्त्रज्ञाः एकत्र समागत्य, आत्मनः स्वरूपं कारणं च विविच्य, यथोक्तं मार्गसाम्याद् ब्रह्मणि तदुपपत्तिं निरूपयन्ति स्म। शास्त्रेषु च स्पष्टतया एषा प्रतिपत्तिः निदर्शिता अस्ति, यत् ब्रह्मैव सर्वस्य कारणं, सर्वानन्दमयत्वाच्च पुनः पुनः प्रतिपाद्यते। यदि कश्चित् विकारशब्दाभ्याम् अन्यथाभावं मन्येत, तर्हि तत्रापि मुख्यत्वात् न दोषः, कारणत्वस्य निर्देशात् च। मन्त्रवाक्यम् एव गीतं दृश्यते, नान्यद् युक्तम्, यतो हेत्वाभावः। भेदस्य च निर्देशात्, इच्छया च अनुमानस्यापेक्षा नास्ति, शास्त्रमेव तदन्वयम् उपदिशति। स्वस्य गुणस्योपदेशात् अन्तर्भाव एव, भेदनिरूपणात् अन्यत्वं दर्श्यते। आकाशस्यापि लिङ्गात् तदुपपत्तिः, प्राणस्यापि तद्वद्, ज्योतिषोऽपि गतिनिर्देशात्, छन्दसः उल्लेखात् चेत् मनसः हविरित्युक्तत्वात् न दोषः – एवं हि दृष्टिः। एवं च, भूतादिकारणत्वस्य योग्यनामनिर्देशात्, उपदेशभेदात् चेत्, उभयोः पक्षयोः विरोधाभावात् न कश्चिद् दोषः। प्राणस्यापि उत्तरसंबन्धान्निर्देशः, यदि उपाध्यायः स्वात्मानं निर्दिश्य ब्रूयात्, तर्ह्यपि आत्मसम्बन्ध एव कारणम्। शास्त्रदृष्ट्या एवोपदेशः, यथा वामदेवस्य दृष्टान्तः। जीवप्राणयोर्लिङ्गात् चेत्, त्रैविध्यध्यानस्य उभयाश्रयत्वात् सम्बन्धः सिद्धः। एवम्, सर्वत्र प्रसिद्धत्वात् उपदेशः, चिह्नितगुणस्य युक्तत्वाच्च। देहिनं तु न, अशक्यत्वात्, कर्तृत्वकर्मकर्तृनामनिर्देशात्, विशेषशब्दोपयोगाच्च। स्मरणात् अपि, बाल्यादिनिर्देशात् चेत्, तत्रापि शक्ष्यते शिक्षां प्रतिग्रहीतुं, यथा आकाशस्य। भोगसिद्धिरपि भेदात् न सिध्यति। भोक्तैव सर्वचराचरग्रहणात्, प्रसङ्गात् च। द्वौ आत्मानौ गुहां प्रविशतः, तद् दृश्यते, विशेषणात् च, अन्तर्यामित्वात्, देशाद्युपदेशात् च, सुखविशिष्टनिर्देशात् च। अतः स एव ब्रह्म, उपनिषद्-गत्युपदेशात् च। अन्यः तु न, अनन्तत्वात् अशक्यत्वाच्च। एवं शास्त्रवचनानुसारं, ब्रह्मणः स्वरूपं, कारणत्वं, आनन्दमयत्वं, भेदाभेदविचारः, अन्तर्यामित्वं, सर्वव्यापकत्वं, विशेषोपदेशः, सर्वं प्रतिपादितम्। एषा हि ब्रह्मविद्याया एकसूत्रबद्धा कथा, यया साधकः परमं तत्त्वं प्राप्नोति।