ਬਹਿਸ੍ ਤੂਭਯਥਾਪਿ ਸ੍ਮृਤੇਰ੍ ਆਚਾਰਾਚ੍ ਚ
ਪਰ ਬਾਹਰ, ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਕਰਕੇ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨਃ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੇਰ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਰੇਯਃ
ਮਾਲਕ ਲਈ ਫਲ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਕੇ, ਆਤਰੇਯ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਰ੍ਤ੍ਵਿਜ੍ਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਔਡੁਲੋਮਿਃ ਤਸ੍ਮੈ ਹਿ ਪਰਿਕ੍ਰੀਯਤੇ
ਪੁਜਾਰੀ ਲਈ, ਔਡੁਲੋਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਸੌਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਹਕਾਰ੍ਯਨ੍ਤਰਵਿਧਿਃ ਪਕ੍ਸ਼ੇਣ ਤृਤੀਯਂ ਤਦ੍ਵਤੋ ਵਿਧ੍ਯਾਦਿਵਤ੍
ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਤੀਜਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਉਹ ਹੈ, ਵਿਧੀ ਆਦਿ ਵਾਂਗ।
ਕृਤ੍ਸ੍ਨਭਾਵਾਤ੍ ਤੁ ਗृਹਿਣੋਪਸਂਹਾਰਃ
ਪਰ ਪੂਰਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਗ੍ਰਹਸਥ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੌਨਵਦ੍ ਇਤਰੇषਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਪਦੇਸ਼ਾਤ੍
ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਮੌਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ।
ਅਨਾਵਿष੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਵਯਾਤ੍
ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਸੰਬੰਧ ਕਰਕੇ।
ਐਹਿਕਮ੍ ਅਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧੇ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਮੁਕ੍ਤਿਫਲਾਨਿਯਮਸ੍ ਤਦਵਸ੍ਥਾਵਧृਤੇਸ੍ ਤਦਵਸ੍ਥਾਵਧृਤੇਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਅਸਕृਦੁਪਦੇਸ਼ਾਤ੍
ਵਾਪਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੁੜ ਮੁੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਿਙ੍ਗਾਚ੍ ਚ
ਇਸਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ।
ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਤੂਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਗ੍ਰਾਹਯਨ੍ਤਿ ਚ
ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਨ ਪ੍ਰਤੀਕੇ ਨ ਹਿ ਸਃ
ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦृष੍ਟਿਰ੍ ਉਤ੍ਕਰ੍षਾਤ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾਦਿਮਤਯਸ਼੍ ਚਾਙ੍ਗ ਉਪਪਤ੍ਤੇਃ
ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵੀ, ਦੋਸਤ, ਉਚਿਤ ਹੈ।
ਆਸੀਨਃ ਸਂਭਵਾਤ੍
ਬੈਠ ਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਾਚ੍ ਚ
ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਵੀ।
ਅਚਲਤ੍ਵਂ ਚਾਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯ
ਅਡੋਲਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ।
ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਚ
ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰੈਕਾਗ੍ਰਤਾ ਤਤ੍ਰਾਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਆਪ੍ਰਯਾਣਾਤ੍ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਹਿ ਦृष੍ਟਮ੍
ਜਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੀ, ਇਹ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਧਿਗਮ ਉਤ੍ਤਰਪੂਰ੍ਵਾਘਯੋਰ੍ ਅਸ਼੍ਲੇषਵਿਨਾਸ਼ੌ ਤਦ੍ਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਪਿੱਛਲੇ ਪਾਪ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਰਸ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਏਵਮ੍ ਅਸਂਸ਼੍ਲੇषਃ ਪਾਤੇ ਤੁ
ਦੂਜੇ ਲਈ ਵੀ, ਪੈਣ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਨਾਰਬ੍ਧਕਾਰ੍ਯੇ ਏਵ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵੇ ਤਦਵਧੇਃ
ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਕਰਮ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਦਿ ਤੁ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਾਯੈਵ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਅਗਨਿਹੋਤਰ ਆਦਿ ਕਰਮ ਆਪਣੇ ਹੀ ਫਲ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਤੋ ऽਨ੍ਯਾਪਿ ਹ੍ਯ੍ ਏਕੇषਾਮ੍ ਉਭਯੋਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ।
ਯਦ੍ ਏਵ ਵਿਦ੍ਯਯੇਤਿ ਹਿ
ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ (ਮੁਕਤੀ) ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਭੋਗੇਨ ਤ੍ਵ੍ ਇਤਰੇ ਕ੍ਸ਼ਪਯਿਤ੍ਵਾਥ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ
ਪਰ ਹੋਰ (ਫਲ) ਭੋਗ ਕੇ ਜਦ ਉਹ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ (ਮਨੁੱਖ) ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਙ੍ਮਨਸਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ ਛਬ੍ਦਾਚ੍ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਬੋਲੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤ ਏਵ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਨੁ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਛਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।