ਫਲਮਤ ਉਪਪਤ੍ਤੇਃ
ਇਸ ਲਈ, ਫਲ ਤਰਕ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ
ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ।
ਧਰ੍ਮਂ ਜੈਮਿਨਿਰਤ ਏਵ
ਜੈਮੀਨੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਹੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਬਾਦਰਾਯਣੋ ਹੇਤੁਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਤ੍
ਪਰ ਬਾਦਰਾਯਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ, ਕਾਰਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ।
ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਨ੍ਤਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਚੋਦਨਾਦ੍ਯਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਕਮ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਵੈਦਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਨਿਸਚੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭੇਦਾਨ੍ ਨੇਤਿ ਚੇਦ੍ ਏਕਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਪਿ
ਜੇ ਫਰਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸ੍ਯ ਤਥਾਤ੍ਵੇ ਹਿ ਸਮਾਚਾਰੇ ऽਧਿਕਾਰਾਚ੍ ਚ ਸਵਵਚ੍ ਚ ਤਨ੍ਨਿਯਮਃ
ਆਤਮ-ਅਧਿਆਇ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ ਚ
ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਸਂਹਾਰੋਰ੍ऽਥਾਭੇਦਾਦ੍ਵਿਧਿਸ਼ੇषਵਤ੍ਸਮਾਨੇ ਚ
ਅੰਤ ਨਤੀਜਾ ਅਰਥ ਦੇ ਅਭੇਦ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਧਿ-ਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੋਹਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਅਨ੍ਯਥਾਤ੍ਵਂ ਸ਼ਬ੍ਦਾਦ੍ ਇਤਿ ਚੇਨ੍ ਨਾਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍
ਜੇ ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।
ਨ ਵਾ ਪ੍ਰਕਰਣਭੇਦਾਤ੍ ਪਰੋਵਰੀਯਸ੍ਤ੍ਵਾਦਿਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਦਰਭ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਘੱਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।
ਸਂਜ੍ਞਾਤਸ਼੍ ਚੇਤ੍ ਤਦ੍ ਉਕ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਤੁ ਤਦ੍ ਅਪਿ
ਜੇ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੇਸ਼੍ ਚ ਸਮਞ੍ਜਸਮ੍
ਤੇ, ਫੈਲਾਅ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਭੇਦਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰੇਮੇ
ਸਭ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ।
ਆਨਨ੍ਦਾਦਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਯ
ਆਨੰਦ ਆਦਿ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਿਯਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰੁਪਚਯਾਪਚਯੌ ਹਿ ਭੇਦੇ
‘ਪਿਆਰਾ ਸਿਰ’ ਆਦਿ ਨਾ ਮਿਲਣਾ, ਤੇ ਵਾਧਾ-ਘਟਾਅ, ਇਹ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਰੇ ਤ੍ਵਰ੍ਥਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍
ਪਰ ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਅਰਥ ਦੇ ਆਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਨ।
ਆਧ੍ਯਾਨਾਯ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਭਾਵਾਤ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਧਿਆਨ ਲਈ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਆਤ੍ਮਸ਼ਬ੍ਦਾਚ੍ ਚ
ਤੇ ‘ਆਤਮਾ’ ਸ਼ਬਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ।
ਆਤ੍ਮਗृਹੀਤਿਰ੍ ਇਤਰਵਦ੍ ਉਤ੍ਤਰਾਤ੍
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਕਰਕੇ।
ਅਨ੍ਵਯਾਦ੍ ਇਤਿ ਚੇਤ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਅਵਧਾਰਣਾਤ੍
ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ‘ਸੰਬੰਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ’, ਤਾਂ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਾਦਪੂਰ੍ਵਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ।
ਸਮਾਨ ਏਵਂ ਚਾਭੇਦਾਤ੍
ਤੇ, ਵੱਖਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਦੇਵਮਨ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਬੰਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੀ।
ਨ ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍
ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ ਚ
ਤੇ ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਂਭृਤਿਦ੍ਯੁਵ੍ਯਾਪ੍ਤ੍ਯਪਿ ਚਾਤਃ
ਤੇ, ਇਕੱਠ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫੈਲਾਅ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਲਈ।
ਪੁਰੁषਵਿਦ੍ਯਾਯਾਮਪਿ ਚੇਤਰੇषਾਮਨਾਮ੍ਨਾਨਾਤ੍
ਪੁਰਖ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਣ ਕਰਕੇ।
ਵੇਧਾਦ੍ਯਰ੍ਥਭੇਦਾਤ੍
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ।
ਹਾਨੌ ਤੂਪਾਯਨਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ੇषਤ੍ਵਾਤ੍ ਕੁਸ਼ਾਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ੍ਤੁਤ੍ਯੁਪਗਾਨਵਤ੍ਤਦੁਕ੍ਤਮ੍
ਪਰ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ 'ਉਪਾਯਨ' ਸ਼ਬਦ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਤੇ ਛੰਦ ਸਲਾਹ ਤੇ ਗੀਤ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।