ਅਨ੍ਯਾਧਿष੍ਠਿਤੇ ਪੂਰ੍ਵਵਦਭਿਲਾਪਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ।
ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍ ਇਤਿ ਚੇਨ੍ ਨ ਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍
ਜੇ ਇਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਰੇਤਃਸਿਗ੍ਯੋਗੋ ऽਥ
ਫਿਰ, ਬੀਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ।
ਯੋਨੇਃਸ਼ਰੀਰਮ੍
ਜਣਨੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਸਰੀਰ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯੇ ਸृष੍ਟਿਰਾਹ ਹਿ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮਧਯ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਹੋਣੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਾਤਾਰਂ ਚੈਕੇ ਪੁਤ੍ਰਾਦਯਸ਼੍ ਚ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਚਨਹਾਰ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਵੀ।
ਮਾਯਾਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨਾਨਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਵਰੂਪਤ੍ਵਾਤ੍
ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਪਰਾਭਿਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ ਤੁ ਤਿਰੋਹਿਤਂ ਤਤੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਬਨ੍ਧਵਿਪਰ੍ਯਯੌ
ਪਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਬੰਧਨ ਤੇ ਉਲਟ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਹਯੋਗਾਦ੍ਵਾ ਸੋ ऽਪਿ
ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੀ।
ਸੂਚਕਸ਼੍ ਚ ਹਿ ਸ਼੍ਰੁਤੇਰਾਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਚ ਤਦ੍ਵਿਦਃ
ਇਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੋਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਦਭਾਵੋ ਨਾਡੀषੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤੇਰਾਤ੍ਮਨਿ ਚ
ਇਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਅਤਃ ਪ੍ਰਬੋਧੋ ऽਸ੍ਮਾਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਤੁ ਕਰ੍ਮਾਨੁਸ੍ਮृਤਿਸ਼ਬ੍ਦਵਿਧਿਭ੍ਯਃ
ਪਰ ਇਹ ਹੀ ਹੈ, ਕਰਮ, ਯਾਦ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੁਕਮਾਂ ਕਰਕੇ।
ਮੁਗ੍ਧੇਰ੍ऽਧਸਂਪਤ੍ਤਿਃ ਪਰਿਸ਼ੇषਾਤ੍
ਜੋ ਮੂੜ੍ਹ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਧੂਰੀ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ।
ਨ ਸ੍ਥਾਨਤੋ ऽਪਿ ਪਰਸ੍ਯੋਭਯਲਿਙ੍ਗਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਹਿ
ਥਾਂ ਤੋਂ ਵੀ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਲਕੜੇ ਹਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲਾਗਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭੇਦਾਦ੍ ਇਤਿ ਚੇਨ੍ ਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਤਦ੍ਵਚਨਾਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹਰ ਇਕ ਮਾਮਲੇ ਲਈ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ।
ਅਪਿ ਚੈਵਮ੍ ਏਕੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹ ਮਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਅਰੂਪਵਦੇਵ ਹਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਤ੍ਵਾਤ੍
ਇਹ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਦੇ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਮੁੱਖ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਚ੍ਚਾਵੈਯਰ੍ਥ੍ਯਾਤ੍
ਇਹ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਬੇਮਤਲਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਆਹ ਚ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍
ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ ਚਾਥੋ ਅਪਿ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ ਏਵ ਚੋਪਮਾ ਸੂਰ੍ਯਕਾਦਿਵਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ।
ਅਮ੍ਬੁਵਦਗ੍ਰਹਣਾਤ੍ ਤੁ ਨ ਤਥਾਤ੍ਵਮ੍
ਪਰ, ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵृਦ੍ਧਿਹ੍ਰਾਸਭਾਕ੍ਤ੍ਵਮਨ੍ਤਰ੍ਭਾਵਾਦੁਭਯਸਾਮਞ੍ਜਸ੍ਯਾਦੇਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ ਚ
ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਧਾ ਤੇ ਘਟਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂਝ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤੈਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਪ੍ਰਤਿषੇਧਤਿ ਤਤੋ ਬ੍ਰਵੀਤਿ ਚ ਭੂਯਃ
ਮੂਲ ਵਿਸ਼ਾ ਇਤਨੇ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤਦਵ੍ਯਕ੍ਤਮਾਹ ਹਿ
ਇਹ ਅਪ੍ਰਗਟ ਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਪਿ ਸਂਰਾਧਨੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਨੁਮਾਨਾਭ੍ਯਾਮ੍
ਮਨਾਉਣ ਵਿਚ ਵੀ, ਇਹ ਦਿੱਖ ਤੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਦਿਵਚ੍ਚਾਵੈਸ਼ੇष੍ਯਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਭ੍ਯਾਸਾਤ੍
ਇਹ ਚਾਨਣ ਆਦਿ ਵਾਂਗ ਬੇਅੰਤਰ ਹੈ; ਚਾਨਣ ਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤੋ ऽਨਨ੍ਤੇਨ ਤਥਾ ਹਿ ਲਿਙ੍ਗਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ਼ਾਰਾ ਇੰਜ ਹੀ ਹੈ।
ਉਭਯਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤ੍ਵਹਿਕੁਣ੍ਡਲਵਤ੍
ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਤੇ ਲਪੇਟ।