ਅਵਸ੍ਥਿਤਿਵੈਸ਼ੇष੍ਯਾਦ੍ ਇਤਿ ਚੇਨ੍ ਨਾਭ੍ਯੁਪਗਮਾਦ੍ ਧृਦਿ ਹਿ
ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, 'ਅਲੱਗ ਅਵਸਥਾ ਕਰਕੇ,' ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ।
ਗੁਣਾਦ੍ਵਾ ਲੋਕਵਤ੍
ਜਾਂ ਗੁਣ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ।
ਵ੍ਯਤਿਰੇਕੋ ਗਨ੍ਧਵਤ੍ ਤਥਾ ਹਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ
ਫਰਕ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਗੰਧ ਵਿੱਚ; ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪृਥਗੁਪਦੇਸ਼ਾਤ੍
ਅਲੱਗ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਕਰਕੇ।
ਤਦ੍ਗੁਣਸਾਰਤ੍ਵਾਤ੍ ਤੁ ਤਦ੍ਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਵਤ੍
ਪਰ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਰਤ ਕਰਕੇ, ਨਾਮਕਰਨ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਵਾਂਗ।
ਯਾਵਦਾਤ੍ਮਭਾਵਿਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਨ ਦੋषਸ੍ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਅਤੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਾਦਿਵਤ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯ ਸਤੋ ऽਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿਯੋਗਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਤਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਇਸ ਵਸਤੂ ਲਈ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯੋਪਲਬ੍ਧ੍ਯਨੁਪਲਬ੍ਧਿਪ੍ਰਸਙ੍ਗੋ ऽਨ੍ਯਤਰਨਿਯਮੋ ਵਾਨ੍ਯਥਾ
ਜੋ ਸਦਾ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਨਾ ਵੇਖਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਤੇ ਹੀ ਰੋਕ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ।
ਕਰ੍ਤਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਵਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍
ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ।
ਉਪਾਦਾਨਾਦ੍ ਵਿਹਾਰੋਪਦੇਸ਼ਾਚ੍ ਚ
ਤੇ, ਲੈਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਣ ਕਰਕੇ।
ਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਚ੍ ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਨ ਚੇਨ੍ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਤੇ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਾਮਕਰਨ ਕਰਕੇ; ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਉਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।
ਉਪਲਬ੍ਧਿਵਦਨਿਯਮਃ
ਵੇਖਣ ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍
ਸੱਤ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਧ੍ਯਭਾਵਾਚ੍ ਚ
ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਯਥਾ ਚ ਤਕ੍ਸ਼ੋਭਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਕਾਰੀਗਰ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾਤ੍ ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤੇਃ
ਪਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਕृਤਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਪੇਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤੁ ਵਿਹਿਤਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧਾਵੈਯਰ੍ਥ੍ਯਾਦਿਭ੍ਯਃ
ਪਰ ਯਤਨ ਕਰਨ ਤੇ ਹੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਬੇਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਅਂਸ਼ੋ ਨਾਨਾਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਚਾਪਿ ਦਾਸ਼ਕਿਤਵਾਦਿਤ੍ਵਮ੍ ਅਧੀਯਤ ਏਕੇ
ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਂ ਹਨ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰ ਜਾਂ ਜੂਆਰੀ ਵਾਂਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਣਾਤ੍
ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਕਰਕੇ।
ਅਪਿ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਰਿਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਦਿਵਤ੍ ਤੁ ਨੈਵਂ ਪਰਃ
ਪਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਐਸਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆਦਿ ਲਈ।
ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਚ
ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਪਰਿਹਾਰੌ ਦੇਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਜ੍ ਜ੍ਯੋਤਿਰਾਦਿਵਤ੍
ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਮਨਾਹੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆਦਿ।
ਅਸਨ੍ਤਤੇਸ਼੍ ਚਾਵ੍ਯਤਿਕਰਃ
ਅਤੁਟ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਆਭਾਸ ਏਵ ਚ
ਇਹ ਸਿਰਫ ਦਿੱਖ ਹੀ ਹੈ।
ਅਦृष੍ਟਾਨਿਯਮਾਤ੍
ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ।
ਅਭਿਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਚੈਵਮ੍
ਤੇ ਇਰਾਦਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਭੇਦਾਦ੍ ਇਤਿ ਚੇਨ੍ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ਭਾਵਾਤ੍
ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ 'ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ', ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਣਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਵੀ ਹਨ।
ਗੌਣ੍ਯਸਂਭਵਾਤ੍ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸ਼੍ਰੁਤੇਸ਼੍ ਚ
ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਐਸਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।