ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣ ਤੁ ਕ੍ਰਮੋ ऽਤ ਉਪਪਦ੍ਯਤੇ ਚ
ਪਰ ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਲੜੀ ਠੀਕ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਨਸੀ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾਦ੍ ਇਤਿ ਚੇਨ੍ ਨਾਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍
ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।
ਚਰਾਚਰਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਯਸ੍ ਤੁ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਦ੍ਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ੋ ਭਾਕ੍ਤਸ੍ ਤਦ੍ਭਾਵਭਾਵਿਤ੍ਵਾਤ੍
ਪਰ ਇਹ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਨਾਮ ਰੂਪ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਜਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਕਾਰਨ।
ਨਾਤ੍ਮਾ ਸ਼੍ਰੁਤੇਰ੍ ਨਿਤ੍ਯਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਤਾਭ੍ਯਃ
ਆਤਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਸਦੀਵਤਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞੋ ऽਤ ਏਵ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਗਤ੍ਯਾਗਤੀਨਾਮ੍
ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਚਲਣ, ਜਾਣਾ ਤੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਚੋਤ੍ਤਰਯੋਃ
ਅਤੇ, ਆਖਰੀ ਦੋ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ।
ਨਾਣੁਰਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤੇਰ੍ ਇਤਿ ਚੇਨ੍ ਨੇਤਰਾਧਿਕਾਰਾਤ੍
ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, 'ਉਹ ਸੁਖਮ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦਾ,' ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਸੰਦਰਭ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ਼ਬ੍ਦੋਨ੍ਮਾਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚ
ਇਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਮਾਪ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਰੋਧਸ਼੍ ਚਨ੍ਦਨਵਤ੍
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਨ ਵਿੱਚ।
ਅਵਸ੍ਥਿਤਿਵੈਸ਼ੇष੍ਯਾਦ੍ ਇਤਿ ਚੇਨ੍ ਨਾਭ੍ਯੁਪਗਮਾਦ੍ ਧृਦਿ ਹਿ
ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, 'ਅਲੱਗ ਅਵਸਥਾ ਕਰਕੇ,' ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ।
ਗੁਣਾਦ੍ਵਾ ਲੋਕਵਤ੍
ਜਾਂ ਗੁਣ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ।
ਵ੍ਯਤਿਰੇਕੋ ਗਨ੍ਧਵਤ੍ ਤਥਾ ਹਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ
ਫਰਕ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਗੰਧ ਵਿੱਚ; ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪृਥਗੁਪਦੇਸ਼ਾਤ੍
ਅਲੱਗ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਕਰਕੇ।
ਤਦ੍ਗੁਣਸਾਰਤ੍ਵਾਤ੍ ਤੁ ਤਦ੍ਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਵਤ੍
ਪਰ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਰਤ ਕਰਕੇ, ਨਾਮਕਰਨ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਵਾਂਗ।
ਯਾਵਦਾਤ੍ਮਭਾਵਿਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਨ ਦੋषਸ੍ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਅਤੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਾਦਿਵਤ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯ ਸਤੋ ऽਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿਯੋਗਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਤਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਇਸ ਵਸਤੂ ਲਈ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯੋਪਲਬ੍ਧ੍ਯਨੁਪਲਬ੍ਧਿਪ੍ਰਸਙ੍ਗੋ ऽਨ੍ਯਤਰਨਿਯਮੋ ਵਾਨ੍ਯਥਾ
ਜੋ ਸਦਾ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਨਾ ਵੇਖਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਤੇ ਹੀ ਰੋਕ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ।
ਕਰ੍ਤਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਵਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍
ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ।
ਉਪਾਦਾਨਾਦ੍ ਵਿਹਾਰੋਪਦੇਸ਼ਾਚ੍ ਚ
ਤੇ, ਲੈਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਣ ਕਰਕੇ।
ਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਚ੍ ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਨ ਚੇਨ੍ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਤੇ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਾਮਕਰਨ ਕਰਕੇ; ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਉਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।
ਉਪਲਬ੍ਧਿਵਦਨਿਯਮਃ
ਵੇਖਣ ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍
ਸੱਤ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਧ੍ਯਭਾਵਾਚ੍ ਚ
ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਯਥਾ ਚ ਤਕ੍ਸ਼ੋਭਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਕਾਰੀਗਰ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾਤ੍ ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤੇਃ
ਪਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਕृਤਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਪੇਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤੁ ਵਿਹਿਤਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧਾਵੈਯਰ੍ਥ੍ਯਾਦਿਭ੍ਯਃ
ਪਰ ਯਤਨ ਕਰਨ ਤੇ ਹੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਬੇਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਅਂਸ਼ੋ ਨਾਨਾਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਚਾਪਿ ਦਾਸ਼ਕਿਤਵਾਦਿਤ੍ਵਮ੍ ਅਧੀਯਤ ਏਕੇ
ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਂ ਹਨ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਨੌਕਰ ਜਾਂ ਜੂਆਰੀ ਵਾਂਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਣਾਤ੍
ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਕਰਕੇ।
ਅਪਿ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਰਿਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।