ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੀ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤ ਵਿਚ ਕਰਮ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਧੁਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਤਾ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਦੁਹਰਾਵਾ ਵੀ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਯਾਦ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਹਦ ਵਰਗੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਸੰਭਵ ਹਨ। ਪਰ, ਜੋਤਿਸ਼ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਾਦਰਾਯਣ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਥੇ ਅਸਤੀਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੱਕਰ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਸ਼ਤਰੀਯ ਪਦਵੀ ਪਾਈ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਚਿਤਰਰਥ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਰਮ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤਾ ਵੀ ਉਸ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨਾਹੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਬਣ ਜਾਂ ਲਰਜ਼ਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਦੇਹ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ। 'ਪ੍ਰਭੂ' ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਉਲਲੇਖ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਵੱਖਰੇ ਤੱਤ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਰਕ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਉਪਮਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਤ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੂਲਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਖੁਲ੍ਹਾ ਉਲਲੇਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ 'ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਹੈ', ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਵੀ। ਜਿਵੇਂ ਯਜਨਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ, ਇਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਰਾਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਦ ਆਦਿ ਦੀ ਗੱਲ, ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ। ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਉਲਲੇਖ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਵਾਧੂਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿ ਦੀ ਗੱਲ, ਪਾਠ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਸਲ ਖੁਰਾਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਆਦਿ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਗਤ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਲਕੜੀਆਂ ਜੀਵਾਤਮਾ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੈਮਿਨੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੈ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ। ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਕੜੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਸ਼ਮਰਥਯਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਕੇਤ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਉਦੁਲੋਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਂਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਹਾਲਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ, ਤਰਕ ਅਤੇ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਤੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।