ਕਰਮ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਬਦਰਾਯਣ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਕੁਝ ਅਵਗੁਣ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹੀ ਗੱਲ ਰਿਵਾਜਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਫਰਕ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਆਤਮ-ਸਿੱਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਬਦ-ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਕਤ ਹੋਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਹੈ। ਆਤਮਾ, ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਖੰਡਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਮੀਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਉਦੁਲੋਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੀ ਇਹ ਹੈ। ਪਰ ਬਦਰਾਯਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇਰਾਦੇ ਤੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਦਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਸਚ ਹੈ। ਜੈਮੀਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਮਨਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਦਰਾਯਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਹ-ਦਿਨੀ ਯਜਨਾ ਵਿਚ, ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਇਹ ਸਮਝਣਯੋਗ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਗਣ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਦੀ ਲੀਨਤਾ, ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੀਨਤਾ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਲੀਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਦੋਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਇਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਸਾਰਕ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸਿੱਧਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਦੋਹਾਂ, ਸੀਧੀ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਤਰਕ, ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ਼ਾਰੇ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਰਸ-ਭੋਗ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਹਨ। ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੈ।