ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆਨ ਨੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਆਤਮਾ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਦ੍ਵੈਤ ਧਿਆਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇਥੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ। ਆਦਮੀ ਬੈਠ ਕੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਥੇ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੀ ਅਡੋਲਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਧਿਆਨ ਹੈ, ਉਥੇ ਫਿਰ ਕੋਈ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਮੌਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਤਮਾ ਉਸ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪਾਪ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਦੂਜੇ ਲਈ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਦੇਹ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਉਥੇ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਆਦਿ ਕਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਫਲ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਦੇਹ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੋਲੀ (ਵਾਣੀ) ਮਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਨ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ (ਸਾਖੀ) ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ (ਅਹਾਰ-ਵਿਰਤ) ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਅਮਰਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵੇਲੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਭੀ ਉਸੇ ਵਕਤ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਆਤਮਾ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਹੀ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਤਮਾ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ, ਉਸਦੀ ਗਰਮੀ (ਊਸ਼ਮਾ) ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ ਕਿ 'ਇਨਕਾਰ ਕਰਕੇ' ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਭਿੰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗ ਜੋ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਖੁਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਆਤਮਾ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਆਖੇ ਕਿ 'ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ', ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਪਰਕ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੱਖਣੀ ਅਯਨ (ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੋਣ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸੰਪਰਕ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਕਿਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਅਭਿੰਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਵੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।