ਇਹ ਧਰਮਕਥਾ ਐਸੇ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੀਵ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (ਜੋਤੀ) ਆਦਿ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਧਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਦਾ-ਅਭਿਨਾਸੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਾਵਨਾ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਜੋ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਵੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ (ਤ੍ਰੈ-ਵਿਭਾਗੀ) ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀਅ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਮਾਸ ਆਦਿ ਪૃਥਵੀ ਦੇ ਤੱਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਮਤ ਸਹੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ‘ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਿਆਨ’ ਦੀ ਸਮਝ ਆਉਣ ‘ਤੇ, ਜੀਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ-ਪੜਤਾਲ ਤੇ ਨਿਰਣੈ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਗਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਅੱਗ ਆਦਿ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀਅ ਉਲਲੇਖ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਾਦ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਪਮਾਤਮਕ (ਰੂਪਕ) ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤਰਕਯੋਗ ਹਨ। ਜੇ ਵਾਦ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਯਜਨ ਆਦਿ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਇਹ ਰੂਪਕ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਤਮ-ਸਵਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਇਉਂ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਕਰਮ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਵ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਾਦ ਉਠੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਸੰਕੇਤ ਲਈ ਹੈ, ਕੈਰਸ਼ਣਾਜਿਨੀ ਨੇ ਇਉਂ ਕਿਹਾ। ਜੇ ਵਾਦ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਦਰੀ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ। ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਵਾਂਛਿਤ ਕਰਤਬ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਨਿਰਣੈ ਵਿੱਚ, ਚੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਉਤਾਰ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਜੋ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੱਤ ਤੱਕ ਵੀ। ਉਥੇ ਵੀ, ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀਮਿਤਤਾ, ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਸੁੱਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਹੋਣਾ ਤਰਕਯੋਗ ਹੈ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ। ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ। ਫਿਰ, ਬੀਜ (ਵੀਰਜ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸਰੀਰ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਰਚਨਾ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਰਚਨਹਾਰ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਾਯਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਸਵਭਾਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਉਲਟ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ, ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਵੀ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀਅ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੀਵ ਦੇ ਸਵਭਾਵ, ਕਰਮ, ਰਚਨਾ, ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਮਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਦਾਂ, ਉਲਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।