ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଵିରୋଧଂ ଜୈମିନିଃ
ସିଧାସଳଖ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ ନାହିଁ ବୋଲି ଜୈମିନି କହନ୍ତି।
ଅଭିଵ୍ଯକ୍ତେର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆଶ୍ମରଥ୍ଯଃ
ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଦ୍ୱାରା ବୋଲି ଆଶ୍ମରଥ୍ୟ କହନ୍ତି।
ଅନୁସ୍ମୃତେର୍ ବାଦରିଃ
ସ୍ମୃତି ଦ୍ୱାରା ବୋଲି ବାଦରି କହନ୍ତି।
ସଂପତ୍ତେର୍ ଇତି ଜୈମିନିସ୍ ତଥା ହି ଦର୍ଶଯତି
ପ୍ରାପ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବୋଲି ଜୈମିନି କହନ୍ତି; କାରଣ ଏଭଳି ଦେଖାଯାଏ।
ଆମନନ୍ତି ଚୈନମ୍ ଅସ୍ମିନ୍
ଏବଂ ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ତାଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି।
ଦ୍ଯୁଭ୍ଵାଦ୍ଯାଯତନଂ ସ୍ଵଶବ୍ଦାତ୍
ଦ୍ୟୁ ଓ ଭୂମିର ଆଶ୍ରୟ, ଏହାର ନିଜ ନାମ ଦ୍ୱାରା।
ମୁକ୍ତୋପସୃପ୍ଯଵ୍ଯପଦେଶାଚ୍ ଚ
ମୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ ନିକଟକୁ ଯିବା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହେବାରୁ।
ନାନୁମାନମ୍ ଅତଚ୍ଛବ୍ଦାତ୍ ପ୍ରାଣଭୃଚ୍ ଚ
ଅନୁମାନ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ଶବ୍ଦ ଲାଗୁ ହୁଏନି, ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଣଧାରୀ।
ଭେଦଵ୍ଯପଦେଶାତ୍
ଭିନ୍ନତା ଉଲ୍ଲେଖ ହେବାରୁ।
ପ୍ରକରଣାତ୍
ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା।
ସ୍ଥିତ୍ଯଦନାଭ୍ଯାଂ ଚ
ଅବସ୍ଥାନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ହେବାରୁ।
ଭୂମା ସଂପ୍ରସାଦାଦ୍ ଅଧ୍ଯୁପଦେଶାତ୍
ଭୂମାକୁ ସମ୍ପ୍ରସାଦ ସହ ଏକ ରୂପ ବୋଲି ଶିଖାଯାଏ।
ଧର୍ମୋପପତ୍ତେଶ୍ ଚ
ଧର୍ମର ସମର୍ଥନ ଥିବାକୁ ଦେଖି ଏହା ହେଉଛି ।
ଅକ୍ଷରମ୍ ଅମ୍ବରାନ୍ତଧୃତେଃ
ଅକ୍ଷୟ ଯେହେତୁ ସମସ୍ତ ଆକାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧାରଣ କରେ ।
ସା ଚ ପ୍ରଶାସନାତ୍
ଏହା ଏପରି ହେଉଛି କାରଣ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥାଏ ।
ଅନ୍ଯଭାଵଵ୍ଯାଵୃତ୍ତେଶ୍ଚ
ଅନ୍ୟ କିଛି ନଥିବାରୁ ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷ ହେଉଛି ।
ଈକ୍ଷତିକର୍ମଵ୍ଯପଦେଶାତ୍ ସଃ
ଦେଖିବା ଓ କରିବାର ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ ସେଇ ହେଉଛନ୍ତି ।
ଦହର ଉତ୍ତରେଭ୍ଯଃ
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯେଉଁଥିବା, ପରେ ଥିବା ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼େ ।
ଗତିଶବ୍ଦାଭ୍ଯାଂ ତଥା ହି ଦୃଷ୍ଟଂ ଲିଙ୍ଗଂ ଚ
ଗମନ ଓ କଥନ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା, ଏପରି ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ ।
ଧୃତେଶ୍ ଚ ମହିମ୍ନୋ ଽସ୍ଯାସ୍ମିନ୍ନ୍ ଉପଲବ୍ଧେଃ
ଧାରଣ ଥିବାରୁ, ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏଠି ଅନୁଭବ କରାଯାଏ ।
ପ୍ରସିଦ୍ଧେଶ୍ ଚ
ଏହା ସାଧାରଣ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ଥିବାରୁ ।
ଇତରପରାମର୍ଶାତ୍ ସ ଇତି ଚେନ୍ ନାସଂଭଵାତ୍
ଯଦି କୁହାଯାଏ, 'ଅନ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ', ତେବେ ସେଥିରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
ଉତ୍ତରାଚ୍ ଚେଦ୍ ଆଵିର୍ଭୂତସ୍ଵରୂପସ୍ ତୁ
ଯଦି ପରେ ହୁଏ, ତେବେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ।
ଅନ୍ଯାର୍ଥଶ୍ ଚ ପରାମର୍ଶଃ
ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖ ଅନ୍ୟ କାରଣ ପାଇଁ ଅଟେ ।
ଅଲ୍ପଶ୍ରୁତେର୍ ଇତି ଚେତ୍ ତଦ୍ ଉକ୍ତମ୍
ଯଦି କୁହାଯାଏ, 'କମ୍ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ', ତାହା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି ।
ଅନୁକୃତେସ୍ ତସ୍ଯ ଚ
ଅନୁକରଣ ଓ ତାହାର ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ ।
ଅପି ଚ ସ୍ମର୍ଯତେ
ଏହା ସ୍ମୃତିରେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛି ।
ଶବ୍ଦାଦ୍ ଏଵ ପ୍ରମିତଃ
କେବଳ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ ।
ହୃଦ୍ଯପେକ୍ଷଯା ତୁ ମନୁଷ୍ଯାଧିକାରତ୍ଵାତ୍
ହୃଦୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ, କାରଣ ମାନବମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ।
ତଦୁପର୍ଯ୍ ଅପି ବାଦରାଯଣଃ ସଂଭଵାତ୍
ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ମଧ୍ୟ, ବାଦରାୟଣ କହନ୍ତି, କାରଣ ସମ୍ଭବ ଅଟେ ।