ନ ଚ କାର୍ଯେ ପ୍ରତ୍ଯଭିସନ୍ଧିଃ
କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପୁନଃ ଫେରିବା ନାହିଁ।
ଅପ୍ରତୀକାଲମ୍ବନାନ୍ ନଯତୀତି ବାଦରାଯଣ ଉଭଯଥା ଚ ଦୋଷାତ୍ ତତ୍କ୍ରତୁଶ୍ ଚ
ବାଦରାୟଣ କହନ୍ତି, 'ସେ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିନାହିଁ', ଏବଂ ଦୁଇ ଭାବରେ ଦୋଷ ଅଛି; ଏହିପରି କ୍ରତୁ ମଧ୍ୟ।
ଵିଶେଷଂ ଚ ଦର୍ଶଯତି
ସେ ଏହି ଭିନ୍ନତାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇଛନ୍ତି।
ସଂପଦ୍ଯାଵିର୍ଭାଵଃ ସ୍ଵେନ ଶବ୍ଦାତ୍
ସାଧନାରେ ପ୍ରାପ୍ତି ସମୟରେ ନିଜ ଶବ୍ଦରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।
ମୁକ୍ତଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାନାତ୍
ମୁକ୍ତି, ଯେପରି ଘୋଷିତ ହୋଇଛି।
ଆତ୍ମା ପ୍ରକରଣାତ୍
ଆତ୍ମା, ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ।
ଅଵିଭାଗେନ ଦୃଷ୍ଟତ୍ଵାତ୍
ଏହା ଅଖଣ୍ଡ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ।
ବ୍ରାହ୍ମେଣ ଜୈମିନିର୍ ଉପନ୍ଯାସାଦିଭ୍ଯଃ
ଜୈମିନି କହନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମ ଦ୍ୱାରା, ବିବେଚନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟରୁ।
ଚିତିତନ୍ମାତ୍ରେଣ ତଦାତ୍ମକତ୍ଵାଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଔଡୁଲୋମିଃ
ଔଡୁଲୋମି କହନ୍ତି: ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ମାତ୍ର ଦ୍ୱାରା, କାରଣ ଏହାର ସ୍ୱରୂପ ଏହି।
ଏଵମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଉପନ୍ଯାସାତ୍ ପୂର୍ଵଭାଵାଦ୍ ଅଵିରୋଧଂ ବାଦରାଯଣଃ
ଏହା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ବିବେଚନା ଓ ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ବାଦରାୟଣ କହନ୍ତି, କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ।
ସଂକଲ୍ପାଦ୍ ଏଵ ତଚ୍ଛ୍ରୁତେଃ
ମାନସିକ ଇଚ୍ଛା ମାତ୍ରରୁ, ଯେପରି ଶ୍ରବଣ ହୁଏ।
ଅତ ଏଵ ଚାନନ୍ଯାଧିପତିଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସକ ବିନା।
ଅଭାଵଂ ବାଦରିର୍ ଆହ ହ୍ଯ୍ ଏଵମ୍
ବାଦରି କହନ୍ତି ଅଭାବ, କାରଣ ଏହିପରି।
ଭାଵଂ ଜୈମିନିର୍ ଵିକଲ୍ପାମନନାତ୍
ଜୈମିନି କହନ୍ତି ଉପସ୍ଥିତି, ଚିନ୍ତା ଓ ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା।
ଦ୍ଵାଦଶାହଵଦ୍ ଉଭଯଵିଧଂ ବାଦରାଯଣୋ ଽତଃ
ବାଦରାୟଣ କହନ୍ତି: ଦ୍ୱାଦଶାହ ବିଧି ପରି, ଉଭୟ ପ୍ରକାର, ଏହି କାରଣରୁ।
ତନ୍ଵଭାଵେ ସନ୍ଧ୍ଯଵଦ୍ ଉପପତ୍ତେଃ
ଦେହ ନଥିଲେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ପରି, ଯୁକ୍ତିସମ୍ମତ ହେଉଥିବାରୁ।
ଭାଵେ ଜାଗ୍ରଦ୍ଵତ୍
ଉପସ୍ଥିତିରେ, ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ପରି।
ପ୍ରଦୀପଵଦାଵେଶସ୍ ତଥା ହି ଦର୍ଶଯତି
ଦୀପ ପରି ଏକତ୍ରିକରଣ, କାରଣ ଏପରି ଦେଖାଯାଏ।
ସ୍ଵାପ୍ଯଯସଂପତ୍ଯୋର୍ ଅନ୍ଯତରାପେକ୍ଷମ୍ ଆଵିଷ୍କୃତଂ ହି
ଲୟ ଓ ପ୍ରାପ୍ତି ଦୁହିଁରେ, ଯେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ ରହିଛି, ଏହା ପ୍ରକାଶିତ।
ଜଗଦ୍ଵ୍ଯାପାରଵର୍ଜଂ ପ୍ରକରଣାଦ୍ ଅସଂନିହିତତ୍ଵାଚ୍ ଚ
ବିଶ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ଉପସ୍ଥିତି ନଥିବାରୁ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷୋପଦେଶାଦ୍ ଇତି ଚେନ୍ ନାଧିକାରିକମଣ୍ଡଲସ୍ଥୋକ୍ତେଃ
ଯଦି କେହି କହନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଏହାର କାରଣ, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି କଥା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବିଶେଷ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ।
ଵିକାରାଵର୍ତି ଚ ତଥା ହି ସ୍ଥିତିମ୍ ଆହ
ଏହିପରି, ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥା ଅଛି, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଦର୍ଶଯତଶ୍ ଚୈଵଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାନୁମାନେ
ଏହିପରି ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ଅନୁମାନ ଦୁହିଁରେ ଏହି କଥା ପ୍ରମାଣିତ।
ଭୋଗମାତ୍ରସାମ୍ଯଲିଙ୍ଗାଚ୍ ଚ
ଏହିପରି, ଭୋଗର ସାଧାରଣ ସମାନତା ହେଉଛି ଏହାର ଚିହ୍ନ।
ଅନାଵୃତ୍ତିଃ ଶବ୍ଦାଦ୍ ଅନାଵୃତ୍ତିଃ ଶବ୍ଦାତ୍
ଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଅନୁସାରେ ପୁନର୍ବାର ଫେରିବା ନାହିଁ; ଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଅନୁସାରେ ପୁନର୍ବାର ଫେରିବା ନାହିଁ।