ତନ୍ମନଃ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ତରାତ୍
ସେଇ ମନ ପରେ ପ୍ରାଣରେ ଲୀନ ହୁଏ, ଯେପରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶରେ କୁହାଯାଇଛି।
ସୋ ଽଧ୍ଯକ୍ଷେ ତଦୁପଗମାଦିଭ୍ଯଃ
ସେ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଏହା ନିକଟତା ଓ ଅନ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖରୁ ଜଣାପଡ଼େ।
ଭୂତେଷୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତେଃ
ପଞ୍ଚଭୂତରେ, ଯେପରି ଶ୍ରୁତିରେ ଶୁଣାଯାଏ।
ନୈକସ୍ମିନ୍ ଦର୍ଶଯତୋ ହି
ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ସମାନା ଚାସୃତ୍ଯୁପକ୍ରମାଦ୍ ଅମୃତତ୍ଵଂ ଚାନୁପୋଷ୍ଯ
ଏବଂ ସମାନ ପ୍ରବେଶ ଓ ଆରମ୍ଭ ଥିବାରୁ, ଉପବାସ ଛାଡ଼ି ଅମରତ୍ୱ ମିଳେ ନାହିଁ।
ତଦାପୀତେଃ ସଂସାରଵ୍ଯପଦେଶାତ୍
ପାନ ସମୟରେ ସଂସାରର ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ।
ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ପ୍ରମାଣତଶ୍ ଚ ତଥୋପଲବ୍ଧେଃ
ଏହା ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ନୋପମର୍ଦେନାତଃ
ନାଶ କରି ନୁହେଁ, ଏହିକାରଣରୁ।
ଅସ୍ଯୈଵ ଚୋପପତ୍ତେର୍ ଊଷ୍ମା
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଯଥାଯଥ ହେବାରୁ, ତାପ ଅଛି।
ପ୍ରତିଷେଧାଦ୍ ଇତି ଚେନ୍ ନ ଶାରୀରାତ୍ ସ୍ପଷ୍ଟୋ ହ୍ଯେକେଷାମ୍
ଯଦି କେହି କହନ୍ତି 'ନିଷେଧ ଥିବାରୁ', ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ କିଛି ଦେହୀରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
ସ୍ମର୍ଯତେ ଚ
ଏହା ସ୍ମୃତିରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ।
ତାନି ପରେ ତଥା ହ୍ଯ୍ ଆହ
ସେଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବୋଚ୍ଚଙ୍କୁ ଅନୁସୂଚିତ କରେ, କାରଣ ଏପରି କୁହାଯାଇଛି।
ଅଵିଭାଗୋ ଵଚନାତ୍
ଅଭିନ୍ନତା, କାରଣ କୁହାଯାଇଛି।
ତଦୋକୋଗ୍ରଜ୍ଵଲନଂ ତତ୍ପ୍ରକାଶିତଦ୍ଵାରୋ ଵିଦ୍ଯାସାମର୍ଥ୍ଯାତ୍ ତଚ୍ଛେଷଗତ୍ଯନୁସ୍ମୃତିଯୋଗାଚ୍
ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ଠିକ୍ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ, ଯାହାର ଦ୍ୱାର ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତିରେ ଖୋଲାଯାଏ, ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ପଥର ସ୍ମୃତି ସହିତ ସଂଯୋଗ ଥାଏ।
ରଶ୍ମ୍ଯନୁସାରୀ
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ନିଶି ନେତି ଚେନ୍ ନ ସମ୍ବନ୍ଧସ୍ଯ ଯାଵଦ୍ଦେହଭାଵିତ୍ଵାଦ୍ ଦର୍ଶଯତି ଚ
ଯଦି କୁହାଯାଏ, 'ରାତିରେ ନୁହେଁ', ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଶରୀର ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଇ ସମ୍ପର୍କ ରହିଥାଏ, ଏହିଥିରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ।
ଅତଶ୍ ଚାଯନେ ଽପି ଦକ୍ଷିଣେ
ଏହିକାରଣରୁ, ଦକ୍ଷିଣାୟନରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଲାଗୁ ହୁଏ।
ଯୋଗିନଃ ପ୍ରତି ସ୍ମର୍ଯେତେ ସ୍ମାର୍ତେ ଚୈତେ
ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗୀମାନେ ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମନେ ରଖନ୍ତି।
ଅର୍ଚିରାଦିନା ତତ୍ପ୍ରଥିତେଃ
କିରଣ ଆଦି ପଥ ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି।
ଵାଯୁମବ୍ଦାଦଵିଶେଷଵିଶେଷାଭ୍ଯାମ୍
ବାୟୁ ଓ ଜଳର ଭିନ୍ନତା ଓ ଅଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା।
ତଟିତୋ ଽଧି ଵରୁଣଃ ସଂବନ୍ଧାତ୍
ବିଦ୍ୟୁତ ପରେ ବରୁଣ, ସମ୍ପର୍କ ଥିବାରୁ।
ଆତିଵାହିକାସ୍ ତଲ୍ଲିଙ୍ଗାତ୍
ପରିବାହକମାନେ, ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା।
ଵୈଦ୍ଯୁତେନୈଵ ତତସ୍ ତଚ୍ଛ୍ରୁତେଃ
କେବଳ ବିଦ୍ୟୁତ ଦ୍ୱାରା, କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ର ଏହିପରି କହିଛି।
କାର୍ଯଂ ବାଦରିରସ୍ଯ ଗତ୍ଯୁପପତ୍ତେଃ
ବାଦରିଙ୍କ ମତ ଗ୍ରହଣୀୟ, କାରଣ ଗତି ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ।
ଵିଶେଷିତତ୍ଵାଚ୍ ଚ
ଏବଂ ଏହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାରୁ।
ସାମୀପ୍ଯାତ୍ ତୁ ତଦ୍ଵ୍ଯପଦେଶଃ
କିନ୍ତୁ ସାନିକଟ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ନାମ ଲାଗୁ ହୁଏ।
କାର୍ଯାତ୍ଯଯେ ତଦଧ୍ଯକ୍ଷେଣ ସହାତଃ ପରମ୍ ଅଭିଧାନାତ୍
କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷରେ, ଅଧିପତି ଦେବତା ସହିତ, କାରଣ ପରମ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ସ୍ମୃତେଶ୍ ଚ
ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକତା ଦ୍ୱାରା।
ପରଂ ଜୈମିନିର୍ ମୁଖ୍ଯତ୍ଵାତ୍
ଜୈମିନି କହନ୍ତି 'ପରମ', କାରଣ ଏହା ପ୍ରଧାନ।
ଦର୍ଶନାଚ୍ ଚ
ଏବଂ ଏହା ଦେଖାଯାଏ।