ଆପ୍ରଯାଣାତ୍ ତତ୍ରାପି ହି ଦୃଷ୍ଟମ୍
ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ତଦଧିଗମ ଉତ୍ତରପୂର୍ଵାଘଯୋର୍ ଅଶ୍ଲେଷଵିନାଶୌ ତଦ୍ଵ୍ଯପଦେଶାତ୍
ସେଠାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ପୂର୍ବ ଓ ପରେର ଅପରାଧ ଅସ୍ପର୍ଶ ହେବାରୁ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।
ଇତରସ୍ଯାପ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଅସଂଶ୍ଲେଷଃ ପାତେ ତୁ
ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ପତନ ସମୟରେ ଏଭଳି ଅସ୍ପର୍ଶ ରହିଥାଏ।
ଅନାରବ୍ଧକାର୍ଯେ ଏଵ ତୁ ପୂର୍ଵେ ତଦଵଧେଃ
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ଅପରାଧ କେବଳ ସେଠା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରାଦି ତୁ ତତ୍କାର୍ଯାଯୈଵ ତଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟମାନେ କେବଳ ତାଙ୍କର ଫଳ ପାଇଁ, ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଅତୋ ଽନ୍ଯାପି ହ୍ଯ୍ ଏକେଷାମ୍ ଉଭଯୋଃ
ଏହିପରି, କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉଭୟ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଯଦ୍ ଏଵ ଵିଦ୍ଯଯେତି ହି
ଯେପରିକି ଏହା କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ଭୋଗେନ ତ୍ଵ୍ ଇତରେ କ୍ଷପଯିତ୍ଵାଥ ସଂପଦ୍ଯତେ
ଅନ୍ୟମାନେ ଭୋଗ କରି ସମାପ୍ତ ହେଲାପରେ, ପରେ ଫଳକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଵାଙ୍ମନସି ଦର୍ଶନାଚ୍ ଛବ୍ଦାଚ୍ ଚ
ବାକ୍ ମନରେ ଲୀନ ହୁଏ, ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଶ୍ରୁତିରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଅତ ଏଵ ସର୍ଵାଣ୍ଯନୁ
ଏହିକାରଣରୁ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ତନ୍ମନଃ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ତରାତ୍
ସେଇ ମନ ପରେ ପ୍ରାଣରେ ଲୀନ ହୁଏ, ଯେପରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶରେ କୁହାଯାଇଛି।
ସୋ ଽଧ୍ଯକ୍ଷେ ତଦୁପଗମାଦିଭ୍ଯଃ
ସେ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଏହା ନିକଟତା ଓ ଅନ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖରୁ ଜଣାପଡ଼େ।
ଭୂତେଷୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତେଃ
ପଞ୍ଚଭୂତରେ, ଯେପରି ଶ୍ରୁତିରେ ଶୁଣାଯାଏ।
ନୈକସ୍ମିନ୍ ଦର୍ଶଯତୋ ହି
ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ସମାନା ଚାସୃତ୍ଯୁପକ୍ରମାଦ୍ ଅମୃତତ୍ଵଂ ଚାନୁପୋଷ୍ଯ
ଏବଂ ସମାନ ପ୍ରବେଶ ଓ ଆରମ୍ଭ ଥିବାରୁ, ଉପବାସ ଛାଡ଼ି ଅମରତ୍ୱ ମିଳେ ନାହିଁ।
ତଦାପୀତେଃ ସଂସାରଵ୍ଯପଦେଶାତ୍
ପାନ ସମୟରେ ସଂସାରର ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ।
ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ପ୍ରମାଣତଶ୍ ଚ ତଥୋପଲବ୍ଧେଃ
ଏହା ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ନୋପମର୍ଦେନାତଃ
ନାଶ କରି ନୁହେଁ, ଏହିକାରଣରୁ।
ଅସ୍ଯୈଵ ଚୋପପତ୍ତେର୍ ଊଷ୍ମା
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଯଥାଯଥ ହେବାରୁ, ତାପ ଅଛି।
ପ୍ରତିଷେଧାଦ୍ ଇତି ଚେନ୍ ନ ଶାରୀରାତ୍ ସ୍ପଷ୍ଟୋ ହ୍ଯେକେଷାମ୍
ଯଦି କେହି କହନ୍ତି 'ନିଷେଧ ଥିବାରୁ', ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ କିଛି ଦେହୀରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
ସ୍ମର୍ଯତେ ଚ
ଏହା ସ୍ମୃତିରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ।
ତାନି ପରେ ତଥା ହ୍ଯ୍ ଆହ
ସେଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବୋଚ୍ଚଙ୍କୁ ଅନୁସୂଚିତ କରେ, କାରଣ ଏପରି କୁହାଯାଇଛି।
ଅଵିଭାଗୋ ଵଚନାତ୍
ଅଭିନ୍ନତା, କାରଣ କୁହାଯାଇଛି।
ତଦୋକୋଗ୍ରଜ୍ଵଲନଂ ତତ୍ପ୍ରକାଶିତଦ୍ଵାରୋ ଵିଦ୍ଯାସାମର୍ଥ୍ଯାତ୍ ତଚ୍ଛେଷଗତ୍ଯନୁସ୍ମୃତିଯୋଗାଚ୍
ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ଠିକ୍ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ, ଯାହାର ଦ୍ୱାର ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତିରେ ଖୋଲାଯାଏ, ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ପଥର ସ୍ମୃତି ସହିତ ସଂଯୋଗ ଥାଏ।
ରଶ୍ମ୍ଯନୁସାରୀ
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ନିଶି ନେତି ଚେନ୍ ନ ସମ୍ବନ୍ଧସ୍ଯ ଯାଵଦ୍ଦେହଭାଵିତ୍ଵାଦ୍ ଦର୍ଶଯତି ଚ
ଯଦି କୁହାଯାଏ, 'ରାତିରେ ନୁହେଁ', ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଶରୀର ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଇ ସମ୍ପର୍କ ରହିଥାଏ, ଏହିଥିରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ।
ଅତଶ୍ ଚାଯନେ ଽପି ଦକ୍ଷିଣେ
ଏହିକାରଣରୁ, ଦକ୍ଷିଣାୟନରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଲାଗୁ ହୁଏ।
ଯୋଗିନଃ ପ୍ରତି ସ୍ମର୍ଯେତେ ସ୍ମାର୍ତେ ଚୈତେ
ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗୀମାନେ ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମନେ ରଖନ୍ତି।
ଅର୍ଚିରାଦିନା ତତ୍ପ୍ରଥିତେଃ
କିରଣ ଆଦି ପଥ ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି।
ଵାଯୁମବ୍ଦାଦଵିଶେଷଵିଶେଷାଭ୍ଯାମ୍
ବାୟୁ ଓ ଜଳର ଭିନ୍ନତା ଓ ଅଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା।