ଶ୍ରୁତ୍ଯାଦିବଲୀଯସ୍ତ୍ଵାଚ୍ ଚ ନ ବାଧଃ
ଶ୍ରୁତି ଓ ଏହା ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଯାହା ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତେଣୁ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ।
ଅନୁବନ୍ଧାଦିଭ୍ଯଃ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ତରପୃଥକ୍ତ୍ଵଵଦ୍ଦୃଷ୍ଟଶ୍ ଚ ତଦୁକ୍ତମ୍
ସମ୍ପର୍କ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଭିନ୍ନତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି।
ନ ସାମାନ୍ଯାଦପ୍ଯୁପଲବ୍ଧେର୍ମୃତ୍ଯୁଵନ୍ନ ହି ଲୋକାପତ୍ତିଃ
ସାଧାରଣତା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି, ଯେପରି ଲୋକରେ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ।
ପରେଣ ଚ ଶବ୍ଦସ୍ଯ ତାଦ୍ଵିଧ୍ଯଂ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵାତ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନୁବନ୍ଧଃ
ପରେ ଶବ୍ଦ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେଉଥିବାରୁ, ସେଇ ସମ୍ପର୍କ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ଏକ ଆତ୍ମନଃ ଶରୀରେ ଭାଵାତ୍
ଏକ ଆତ୍ମା ଦେହରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ପାଇଁ।
ଵ୍ଯତିରେକସ୍ତଦ୍ଭାଵଭାଵିତ୍ଵାନ୍ନ ତୂପଲବ୍ଧିଵତ୍
ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ, ଦେଖିବା ପରି ନୁହେଁ।
ଅଙ୍ଗାଵବଦ୍ଧାସ୍ତୁ ନ ଶାଖାସୁ ହି ପ୍ରତିଵେଦମ୍
ଅଙ୍ଗ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଯାହା ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ଶାଖାରେ ନୁହେଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବେଦରେ ଏହିପରି ନୁହେଁ।
ମନ୍ତ୍ରାଦିଵଦ୍ଵାଵିରୋଧଃ
ମନ୍ତ୍ର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦେଖିଲେ, କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ।
ଭୂମ୍ନଃ କ୍ରତୁଵଜ୍ଜ୍ଯାଯସ୍ଵଂ ତଥା ହି ଦର୍ଶଯତି
ବଡ଼ ଥିବାରୁ, ଏହା କ୍ରତୁ ପରି ଉତ୍ତମ, ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଏ।
ନାନା ଶବ୍ଦାଦିଭେଦାତ୍
ଶବ୍ଦ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଥିବାରୁ।
ଵିକଲ୍ପୋ ଽଵିଶିଷ୍ଟଫଲତ୍ଵାତ୍
ଫଳ ଭିନ୍ନ ନଥିବାରୁ ବିକଳ୍ପ ରହିଥାଏ।
କାମ୍ଯାସ୍ତୁ ଯଥାକାମଂ ସମୁଚ୍ଚୀଯେରନ୍ନ ଵା ପୂର୍ଵହେତ୍ଵଭାଵାତ୍
ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ବକ କରାଯାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ଏକାଠି କିମ୍ବା ଅଲଗା କରିପାରିବେ, କାରଣ ପୂର୍ବ ହେତୁ ନାହିଁ।
ଅଙ୍ଗେଷୁ ଯଥାଶ୍ରଯଭାଵଃ
ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଅବସ୍ଥା ତାଙ୍କର ଆଧାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ଶିଷ୍ଟେଶ୍ ଚ
ଏବଂ ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ସେଥିରୁ ମଧ୍ୟ।
ସମାହାରାତ୍
ଏହା ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ଗୁଣସାଧାରଣ୍ଯଶ୍ରୁତେଶ୍ ଚ
ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଏକ ସାଧାରଣ ଗୁଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି।
ନ ଵା ତତ୍ସହଭାଵାଶ୍ରୁତେଃ
କିମ୍ବା ନୁହେଁ, କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କର ଏକାସାଥି ଅବସ୍ଥିତି କୁହିନାହିଁ।
ଦର୍ଶନାଚ୍ ଚ
ଏବଂ ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ପୁରୁଷାର୍ଥୋ ଽତଃ ଶବ୍ଦାଦ୍ ଇତି ବାଦରାଯଣଃ
ଏହିପରି, ବ୍ୟକ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ — ଏହିପରି ବାଦରାୟଣ କହନ୍ତି — ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡେ।
ଶେଷତ୍ଵାତ୍ପୁରୁଷାର୍ଥଵାଦୋ ଯଥାନ୍ଯେଷ୍ଵ୍ ଇତି ଜୈମିନିଃ
ଏହା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଯେପରି, ଏହା ଅନୁଗତ ଥିବାରୁ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି — ଏହିପରି ଜୈମିନି କହନ୍ତି।
ଆଚାରଦର୍ଶନାତ୍
ଆଚରଣ ଦେଖିବାରୁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତେଃ
ସେଥିପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା।
ସମନ୍ଵାରମ୍ଭଣାତ୍
ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ପୁନରାବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା।
ତଦ୍ଵତୋ ଵିଧାନାତ୍
ଯିଏ ଏହା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ବିଧି ଥିବାରୁ।
ନିଯମାତ୍
ନିୟମ ଦ୍ୱାରା।
ଅଧିକୋପଦେଶାତ୍ ତୁ ବାଦରାଯଣସ୍ଯୈଵଂ ତଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍
କିନ୍ତୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାର ଉପଦେଶ ଥିବାରୁ, ବାଦରାୟଣଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏହିପରି, କାରଣ ଏହା ଦେଖାଯାଏ।
ତୁଲ୍ଯଂ ତୁ ଦର୍ଶନମ୍
କିନ୍ତୁ ଦେଖିବାରେ ସମାନ।
ଅସାର୍ଵତ୍ରିକୀ
ଏହା ସମସ୍ତଠାରେ ଲାଗୁ ହୁଏନାହିଁ।
ଵିଭାଗଃ ଶତଵତ୍
ଭିନ୍ନତା ଶତ ଭଳି।
ଅଧ୍ଯଯନମାତ୍ରଵତଃ
ଯେଉଁଠି କେବଳ ପାଠ ପଢ଼ିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଭଳି।