ସାଂପରାଯେ ତର୍ତଵ୍ଯାଭାଵାତ୍ ତଥା ହ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯେ
ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ଏହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଛନ୍ଦତ ଉଭଯାଵିରୋଧାତ୍
ଇଚ୍ଛାମତେ କରିପାରିବେ, କାରଣ ଦୁଇଥରେ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ।
ଗତେର୍ ଅର୍ଥଵତ୍ତ୍ଵମ୍ ଉଭଯଥାନ୍ଯଥା ହି ଵିରୋଧଃ
ଉଭୟ ପ୍ରକାରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ, ନହେଲେ ବିରୋଧ ହେବ।
ଉପପନ୍ନସ୍ ତଲ୍ଲକ୍ଷଣାର୍ଥୋପଲବ୍ଧେର୍ ଲୋକଵତ୍
ଏହା ଉଚିତ, କାରଣ ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ, ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ଯେପରି।
ଯାଵଦଧିକାରମ୍ ଅଵସ୍ଥିତିର୍ ଆଧିକାରିକାଣାମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କର୍ମକାରୀମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଥାଏ।
ଅନିଯମସ୍ସର୍ଵେଷାମଵିରୋଧଶ୍ଶବ୍ଦାନୁମାନାଭ୍ଯାମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ତର୍କ ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ।
ଅକ୍ଷରଧିଯାଂ ତ୍ଵଵରୋଧସ୍ସାମାନ୍ଯତଦ୍ଭାଵାଭ୍ଯାମୌପସଦଵତ୍ତଦୁକ୍ତମ୍
ଅକ୍ଷୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ନିୟମ ଅଛି, ସାଧାରଣ ଓ ବିଶେଷ ଭାବରୁ, ଉପସଦ କାର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଯେପରିକି ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଇଯଦାମନନାତ୍
ଏପରି ଚିନ୍ତନ କରିବାରୁ।
ଅନ୍ତରା ଭୂତଗ୍ରାମଵତ୍ସ୍ଵାତ୍ମନୋ ଽନ୍ଯଥା ଭେଦାନୁପପତ୍ତିର୍ ଇତି ଚେନ୍ ନୋପଦେଶଵତ୍
ଯଦି କୁହାଯାଏ ଯେ, ଭୂତମାନଙ୍କ ପରି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆତ୍ମାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନଥାଏ, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ର ଏହାକୁ ଶିଖାଏ।
ଵ୍ଯତିହାରୋ ଵିଶିଂଷନ୍ତି ହୀତରଵତ୍
ସେମାନେ ପରସ୍ପର ବଦଳ କୁହନ୍ତି, ନିମ୍ନ ଦେଖିବା ପରି।
ସୈଵ ହି ସତ୍ଯାଦଯଃ
ସତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଏହିଅଟି।
କାମାଦୀତରତ୍ର ତତ୍ର ଚାଽଯତନାଦିଭ୍ଯଃ
ଇଚ୍ଛା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବ, ଏଠାରେ ଓ ସେଠାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଆଦରାଦଲୋପଃ
ସମ୍ମାନରୁ କିଛି ଛାଡ଼ାଯାଏ।
ଉପସ୍ଥିତେ ଽତସ୍ତଦ୍ଵଚନାତ୍
ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏହା ନିମନ୍ତେ ଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଅଛି।
ତନ୍ନିର୍ଧାରଣାନିଯମସ୍ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟେଃ ପୃଥଗ୍ଘ୍ଯପ୍ରତିବନ୍ଧଃ ଫଲମ୍
ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ନିୟମ ନାହିଁ, ଦେଖିବାରୁ; ଅଲଗା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ରୋକାଯାଏ ନାହିଁ।
ପ୍ରଦାନଵଦେଵ ତଦୁକ୍ତମ୍
ଦାନ ମାନେ ଯେପରି, ଏହିପରି ଆଗରୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଲିଙ୍ଗଭୂଯସ୍ତ୍ଵାତ୍ତଦ୍ଧି ବଲୀଯସ୍ତଦପି
ଚିହ୍ନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରୁ, ସେଇ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ଏହିଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପୂର୍ଵଵିକଲ୍ପଃ ପ୍ରକରଣାତ୍ସ୍ଯାତ୍ କ୍ରିଯାମାନସଵତ୍
ପୂର୍ବ ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପ, ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ହେବା ସମ୍ଭବ, ଯେପରି ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ଅତିଦେଶାଚ୍ ଚ
ଏବଂ ବିସ୍ତାର ହେବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।
ଵିଦ୍ଯୈଵ ତୁ ନିର୍ଧାରଣାଦ୍ଦର୍ଶନାଚ୍ ଚ
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ କେବଳ ଜ୍ଞାନ ନିଶ୍ଚିତ, ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା।
ଶ୍ରୁତ୍ଯାଦିବଲୀଯସ୍ତ୍ଵାଚ୍ ଚ ନ ବାଧଃ
ଶ୍ରୁତି ଓ ଏହା ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଯାହା ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତେଣୁ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ।
ଅନୁବନ୍ଧାଦିଭ୍ଯଃ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ତରପୃଥକ୍ତ୍ଵଵଦ୍ଦୃଷ୍ଟଶ୍ ଚ ତଦୁକ୍ତମ୍
ସମ୍ପର୍କ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଭିନ୍ନତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି।
ନ ସାମାନ୍ଯାଦପ୍ଯୁପଲବ୍ଧେର୍ମୃତ୍ଯୁଵନ୍ନ ହି ଲୋକାପତ୍ତିଃ
ସାଧାରଣତା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି, ଯେପରି ଲୋକରେ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ।
ପରେଣ ଚ ଶବ୍ଦସ୍ଯ ତାଦ୍ଵିଧ୍ଯଂ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵାତ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନୁବନ୍ଧଃ
ପରେ ଶବ୍ଦ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେଉଥିବାରୁ, ସେଇ ସମ୍ପର୍କ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ଏକ ଆତ୍ମନଃ ଶରୀରେ ଭାଵାତ୍
ଏକ ଆତ୍ମା ଦେହରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ପାଇଁ।
ଵ୍ଯତିରେକସ୍ତଦ୍ଭାଵଭାଵିତ୍ଵାନ୍ନ ତୂପଲବ୍ଧିଵତ୍
ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ, ଦେଖିବା ପରି ନୁହେଁ।
ଅଙ୍ଗାଵବଦ୍ଧାସ୍ତୁ ନ ଶାଖାସୁ ହି ପ୍ରତିଵେଦମ୍
ଅଙ୍ଗ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଯାହା ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ଶାଖାରେ ନୁହେଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବେଦରେ ଏହିପରି ନୁହେଁ।
ମନ୍ତ୍ରାଦିଵଦ୍ଵାଵିରୋଧଃ
ମନ୍ତ୍ର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦେଖିଲେ, କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ।
ଭୂମ୍ନଃ କ୍ରତୁଵଜ୍ଜ୍ଯାଯସ୍ଵଂ ତଥା ହି ଦର୍ଶଯତି
ବଡ଼ ଥିବାରୁ, ଏହା କ୍ରତୁ ପରି ଉତ୍ତମ, ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଏ।
ନାନା ଶବ୍ଦାଦିଭେଦାତ୍
ଶବ୍ଦ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଥିବାରୁ।