ଦର୍ଶଯତି ଚାଥୋ ଅପି ସ୍ମର୍ଯତେ
ସେ ଏହିପରି ଦେଖାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା ସ୍ମୃତିରେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛି।
ଅତ ଏଵ ଚୋପମା ସୂର୍ଯକାଦିଵତ୍
ଏହି କାରଣରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାହାର କିରଣ ସଦୃଶ ଉପମା ଦିଆଯାଇଛି।
ଅମ୍ବୁଵଦଗ୍ରହଣାତ୍ ତୁ ନ ତଥାତ୍ଵମ୍
କିନ୍ତୁ, ପାଣି ନେଇଯାଉ ନାହିଁବୋଲି, ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଏମିତି ନୁହେଁ।
ଵୃଦ୍ଧିହ୍ରାସଭାକ୍ତ୍ଵମନ୍ତର୍ଭାଵାଦୁଭଯସାମଞ୍ଜସ୍ଯାଦେଵଂ ଦର୍ଶନାଚ୍ ଚ
ବୃଦ୍ଧି ଓ କ୍ଷୟ ଏଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଅଛି, ଏବଂ ଏହିପରି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ପ୍ରକୃତୈତାଵତ୍ତ୍ଵଂ ହି ପ୍ରତିଷେଧତି ତତୋ ବ୍ରଵୀତି ଚ ଭୂଯଃ
ବିଷୟଟି ଏତିକି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ, କାରଣ ଏହା ଅଧିକକୁ ନକୁହେ, ପରେ ଆଉ କିଛି କହିଥାଏ।
ତଦଵ୍ଯକ୍ତମାହ ହି
ଏହାକୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅପି ସଂରାଧନେ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାନୁମାନାଭ୍ଯାମ୍
ପ୍ରସନ୍ନତା ଦେଇବାରେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଅନୁମାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ।
ପ୍ରକାଶାଦିଵଚ୍ଚାଵୈଶେଷ୍ଯଂ ପ୍ରକାଶଶ୍ ଚ କର୍ମଣ୍ଯଭ୍ଯାସାତ୍
ଏହା ଆଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଦୃଶ ଅଭିନ୍ନ, ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଲୋକ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୁଏ।
ଅତୋ ଽନନ୍ତେନ ତଥା ହି ଲିଙ୍ଗମ୍
ଏହି କାରଣରୁ ଏହା ଅନନ୍ତ, କାରଣ ଏହିପରି ଚିହ୍ନ ମିଳେ।
ଉଭଯଵ୍ଯପଦେଶାତ୍ତ୍ଵହିକୁଣ୍ଡଲଵତ୍
ଦୁଇଟି ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି, ସାପ ଓ ଚକ୍ର ସଦୃଶ।
ପ୍ରକାଶାଶ୍ରଯଵଦ୍ଵା ତେଜସ୍ତ୍ଵାତ୍
କିମ୍ବା, ଆଲୋକର ଆଧାର ସଦୃଶ, କାରଣ ଏହା ତେଜସ୍ୱୀ।
ପୂର୍ଵଵଦ୍ଵା
କିମ୍ବା, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି।
ପ୍ରତିଷେଧାଚ୍ ଚ
ନିଷେଧ ଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ ଏହି କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।
ପରମତସ୍ସେତୂନ୍ମାନସଂବନ୍ଧଭେଦଵ୍ଯପଦେଶେଭ୍ଯଃ
ପକ୍ଷବିପକ୍ଷର ମାପ, ସଂଯୋଗ ଓ ନାମର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିବାଦୀଙ୍କର ମତ ଖଣ୍ଡିତ ହୁଏ।
ସାମାନ୍ଯାତ୍ ତୁ
ତଥାପି, ସାଧାରଣତା ଦ୍ୱାରା।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଃ ପାଦଵତ୍
ଏହା ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପାଦର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଭଳି।
ସ୍ଥାନଵିଶେଷାତ୍ପ୍ରକାଶାଦିଵତ୍
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରା, ଆଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଭଳି।
ଉପପତ୍ତେଶ୍ ଚ
ଏବଂ, ଯୁକ୍ତିସମ୍ମତ ହେବାରୁ।
ତଥାନ୍ଯପ୍ରତିଷେଧାତ୍
ଏହିପରି, ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ନିଷେଧ ନଥିବାରୁ।
ଅନେନ ସର୍ଵଗତତ୍ଵମାଯାମଶବ୍ଦାଦିଭ୍ଯଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା, 'ଆକାଶ' ଓ ଏହା ଭଳି ଶବ୍ଦରୁ ସର୍ବବ୍ୟାପକତା ବୁଝାଯାଏ।
ଫଲମତ ଉପପତ୍ତେଃ
ଏହିପରି, ଫଳ ଯୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
ଶ୍ରୁତତ୍ଵାଚ୍ ଚ
ଏବଂ, ଏହା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶିଖାଯାଇଛି।
ଧର୍ମଂ ଜୈମିନିରତ ଏଵ
ଜୈମିନିଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଧର୍ମ ନିଜେ।
ପୂର୍ଵଂ ତୁ ବାଦରାଯଣୋ ହେତୁଵ୍ଯପଦେଶାତ୍
କିନ୍ତୁ ବାଦରାୟଣଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, କାରଣ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ ଏହା ପୂର୍ବରୁ।
ସର୍ଵଵେଦାନ୍ତପ୍ରତ୍ଯଯଂ ଚୋଦନାଦ୍ଯଵିଶେଷାତ୍
ନିୟମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତରୁ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ।
ଭେଦାନ୍ ନେତି ଚେଦ୍ ଏକସ୍ଯାମ୍ ଅପି
ଯଦି କେତେକ ଭିନ୍ନତା ଥାଏ, ଏକ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ହେଉନାହିଁ।
ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସ୍ଯ ତଥାତ୍ଵେ ହି ସମାଚାରେ ଽଧିକାରାଚ୍ ଚ ସଵଵଚ୍ ଚ ତନ୍ନିଯମଃ
ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁହୁଏ, କାରଣ ପ୍ରୟୋଗ ଓ ଅଧିକାର ରହିଛି।
ଦର୍ଶଯତି ଚ
ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ଉପସଂହାରୋର୍ଽଥାଭେଦାଦ୍ଵିଧିଶେଷଵତ୍ସମାନେ ଚ
ଅର୍ଥର ଭିନ୍ନତା ନଥିବାରୁ, ନିୟମ ଭଳି ଏହାର ନିଷ୍କର୍ଷ ହୁଏ, ଏବଂ ସମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଅନ୍ଯଥାତ୍ଵଂ ଶବ୍ଦାଦ୍ ଇତି ଚେନ୍ ନାଵିଶେଷାତ୍
ଯଦି ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଭାବ କୁହାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ହୁଏନାହିଁ, କାରଣ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।