ନାଭାଵ ଉପଲବ୍ଧେଃ
ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥିବା କଥା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ତାହାକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ଵୈଧର୍ମ୍ଯାଚ୍ ଚ ନ ସ୍ଵପ୍ନାଦିଵତ୍
ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଏହାଦି ଭଳି ନୁହେଁ, କାରଣ ଏଠାରେ ସ୍ୱଭାବରେ ତଫାତ୍ ଅଛି।
ନ ଭାଵୋ ଽନୁପଲବ୍ଧେଃ
ଯାହାକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ।
ସର୍ଵଥାନୁପପତ୍ତେଶ୍ ଚ
ଏବଂ କୌଣସି ଭଳି ଯୁକ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସଠିକ୍ ନୁହେଁ।
ନୈକସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅସମ୍ଭଵାତ୍
ଏକଠି ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଏଵଂ ଚାତ୍ମାକାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯମ୍
ଏହିପରି ଭାବେ, ଆତ୍ମା ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପି ଅଛି।
ନ ଚ ପର୍ଯାଯାଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଵିରୋଧୋ ଵିକାରାଦିଭ୍ଯଃ
ଅନୁକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ ଦୂର ହୁଏ ନାହିଁ, କାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଏହାଦି ଅଛି।
ଅନ୍ତ୍ଯାଵସ୍ଥିତେଶ୍ ଚୋଭଯନିତ୍ଯତ୍ଵାଦ୍ ଅଵିଶେଷଃ
ଶେଷ ଅବସ୍ଥାରେ ଉଭୟ ଚିରକାଳୀନ ଥିବାରୁ, କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ପତ୍ଯୁର୍ ଅସାମଞ୍ଜସ୍ଯାତ୍
ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଅଧିଷ୍ଠାନାନୁପପତ୍ତେଶ୍ ଚ
ଏବଂ ଆଧାର ଯୁକ୍ତିସଂଗତ ନୁହେଁ।
କରଣଵଚ୍ ଚେନ୍ ନ ଭୋଗାଦିଭ୍ଯଃ
ଯଦି ଆତ୍ମା ଉପକରଣ ଭଳି ହେଉଥାନ୍ତା, ତେବେ ଭୋଗ ଓ ଏହାଦି ହେବା ନଥାନ୍ତା।
ଅନ୍ତଵତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅସର୍ଵଜ୍ଞତା ଵା
ତେଣୁ ସୀମିତତା କିମ୍ବା ସର୍ବଜ୍ଞତା ଅଭାବ ହେଇଯିବ।
ଉତ୍ପତ୍ତ୍ଯସଂଭଵାତ୍
ଉତ୍ପତ୍ତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ନ ଚ କର୍ତୁଃ କରଣମ୍
ଏବଂ ଉପକରଣ କେବେ କର୍ତ୍ତା ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵିଜ୍ଞାନାଦିଭାଵେ ଵା ତଦପ୍ରତିଷେଧଃ
ଯଦି ଜ୍ଞାନ ଓ ଏହାଦି ଥାଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଏ ନାହିଁ।
ଵିପ୍ରତିଷେଧାଚ୍ ଚ
ଏବଂ ପରସ୍ପର ବିରୋଧ ଥିବାରୁ।
ନ ଵିଯଦଶ୍ରୁତେଃ
ଆକାଶରୁ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା କେବେ ଶୁଣାଯାଏନି।
ଅସ୍ତି ତୁ
ତଥାପି, ଏହା ଅଛି।
ଗୌଣ୍ଯସଂଭଵାଚ୍ ଛବ୍ଦାଚ୍ ଚ
ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଥ ସମ୍ଭବ ଓ ଶବ୍ଦ ଥିବାରୁ।
ସ୍ଯାଚ୍ ଚୈକସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଶବ୍ଦଵତ୍
ଏବଂ କେତେକ ପାଇଁ, ଏହା 'ବ୍ରହ୍ମ' ଶବ୍ଦ ପରି ହୋଇପାରେ।
ପ୍ରତିଜ୍ଞାହାନିର୍ ଅଵ୍ଯତିରେକାତ୍
ଏଠାରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ ହୁଏନି, କାରଣ ଅଲଗା ନୁହେଁ।
ଶବ୍ଦେଭ୍ଯଃ
ଶବ୍ଦମାନଙ୍କୁ ଆଧାର କରି।
ଯାଵଦ୍ଵିକାରଂ ତୁ ଵିଭାଗୋ ଲୋକଵତ୍
କିନ୍ତୁ ଭେଦ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ରହିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି; ସାଧାରଣ ଜଗତରେ ଯେପରି।
ଏତେନ ମାତରିଶ୍ଵା ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହେଉଛି।
ଅସଂଭଵସ୍ ତୁ ସତୋ ଽନୁପପତ୍ତେଃ
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ସମ୍ଭବ ନାହିଁ, କାରଣ ସତ୍ତା ମିଳୁନାହିଁ।
ତେଜୋ ଽତସ୍ ତଥା ହ୍ଯ୍ ଆହ
ତେଣୁ ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି; ଏପରି କୁହାଯାଇଛି।
ଆପଃ
ଜଳ।
ପୃଥିଵୀ
ପୃଥିବୀ।
ଅଧିକାରରୂପଶବ୍ଦାନ୍ତରେଭ୍ଯଃ
ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଯେଉଁଠି ଅଧିକାର ରୂପ ଦେଖାଯାଏ।
ତଦଭିଧ୍ଯାନାଦ୍ ଏଵ ତୁ ତଲ୍ଲିଙ୍ଗାତ୍ ସଃ
କିନ୍ତୁ ଏହି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଚିହ୍ନ ଥିବାରୁ।