ଏତେନ ଶିଷ୍ଟାପରିଗ୍ରହା ଅପି ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତାଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ମତଗୁଡ଼ିକର ଗ୍ରହଣ କଥା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଭୋକ୍ତ୍ରାପତ୍ତେର୍ ଅଵିଭାଗଶ୍ ଚେତ୍ ସ୍ଯାଲ୍ ଲୋକଵତ୍
ଯଦି ଭୋଗକର୍ତ୍ତା ନଥିବାକୁ ଅଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ସାଧାରଣ ଜଗତ ଭଳି ହେବ।
ତଦନନ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଆରମ୍ଭଣଶବ୍ଦାଦିଭ୍ଯଃ
ଏହାର ଅଭିନ୍ନତା 'ଆରମ୍ଭ' ଓ ଏହା ପରି ଶବ୍ଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
ଭାଵେ ଚୋପଲବ୍ଧେଃ
ଏବଂ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଅନୁଭବ ହୁଏବୋଲି।
ସତ୍ଵାଚ୍ ଚାପରସ୍ଯ
ଏହା ସହିତ, ଅନ୍ୟଟି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିବାରୁ।
ଅସଦ୍ଵ୍ଯପଦେଶାନ୍ ନେତି ଚେନ୍ ନ ଧର୍ମାନ୍ତରେଣ ଵାକ୍ଯଶେଷାଦ୍ଯୁକ୍ତେଃ ଶବ୍ଦାନ୍ତରାଚ୍ ଚ
ଯଦି କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହାକୁ ଅସତ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ବାକ୍ୟର ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ବୁଝାଯାଏ।
ପଟଵଚ୍ ଚ
ଏବଂ ଏହା କପଡ଼ା ଭଳି।
ଯଥା ଚ ପ୍ରାଣାଦିଃ
ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଓ ଏହା ପରି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଇତରଵ୍ଯପଦେଶାଦ୍ ଧିତାକରଣାଦିଦୋଷପ୍ରସକ୍ତିଃ
ଅନ୍ୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ହେବାରୁ, କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଦୋଷ ଆସିଯାଏ।
ଅଧିକଂ ତୁ ଭେଦନିର୍ଦେଶାତ୍
କିନ୍ତୁ ଅଧିକ କିଛି ଅଛି, କାରଣ ଭିନ୍ନତା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଅଶ୍ମାଦିଵଚ୍ ଚ ତଦନୁପପତ୍ତିଃ
ଏବଂ ପାଥର ଓ ଏହା ପରି ଦେଖିଲେ, ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଉପସଂହାରଦର୍ଶନାନ୍ ନେତି ଚେନ୍ ନ କ୍ଷୀରଵଦ୍ ଧି
ଯଦି କୁହାଯାଏ ଯେ ନାଶ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଦୁଧ ଭଳି।
ଦେଵାଦିଵଦ୍ ଅପି ଲୋକେ
ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି, ଏହି ସଂସାରରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ହୁଏ।
କୃତ୍ସ୍ନପ୍ରସକ୍ତିର୍ ନିରଵଯଵତ୍ଵଶବ୍ଦକୋପୋ ଵା
ନିଜେ ଯଦି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପରେ ଲାଗିଯାଏ, କିମ୍ବା ଅଂଶବିହୀନ ବୋଲି କହାଯିବା ସହିତ ବିରୋଧ ହେବ।
ଶ୍ରୁତେସ୍ ତୁ ଶବ୍ଦମୂଲତ୍ଵାତ୍
କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା, କାରଣ ଏହାର ମୂଳ ଶବ୍ଦରେ ଅଛି।
ଆତ୍ମନି ଚୈଵଂ ଵିଚିତ୍ରାଶ୍ ଚ ହି
ଏଭଳି ଆତ୍ମାରେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣ ଦେଖାଯାଏ।
ସ୍ଵପକ୍ଷଦୋଷାଚ୍ ଚ
ଏବଂ ବିପକ୍ଷ ମତର ଦୋଷ ଥିବାକୁ ଦେଖି।
ସର୍ଵୋପେତା ଚ ତଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍
ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିବାକୁ ଦେଖିବାରୁ।
ଵିକରଣତ୍ଵାନ୍ ନେତି ଚେତ୍ ତଦ୍ ଉକ୍ତମ୍
ଯଦି କହାଯାଏ, 'ଅଙ୍ଗ ନଥିବାରୁ ଏମିତି ନୁହେଁ', ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ତର ଦିଆଯାଇଛି।
ନ ପ୍ରଯୋଜନଵତ୍ତ୍ଵାତ୍
ନୁହେଁ, କାରଣ ଏଠାରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଛି।
ଲୋକଵତ୍ ତୁ ଲୀଲାକୈଵଲ୍ଯମ୍
ଏହା ସଂସାରରେ ଯେପରି, ମାତ୍ର କ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ।
ଵୈଷମ୍ଯନୈର୍ଘୃଣ୍ଯେ ନ ସାପେକ୍ଷତ୍ଵାତ୍ ତଥା ହି ଦର୍ଶଯତି
ପକ୍ଷପାତ କିମ୍ବା କଠୋରତା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଅନ୍ୟ କାରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଦେଖାଏ।
ନ କର୍ମାଵିଭାଗାଦ୍ ଇତି ଚେନ୍ ନାନାଦିତ୍ଵାଦ୍ ଉପପଦ୍ଯତେ ଚାପ୍ଯ୍ ଉପଲଭ୍ଯତେ ଚ
ଯଦି କହାଯାଏ, 'କର୍ମ ବଣ୍ଟନ ନଥିବାରୁ ଏମିତି ନୁହେଁ', (ତେବେ କୁହାଯିବ) ଆଦି ନଥିବାରୁ ଏହା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖାଯାଏ।
ସର୍ଵଧର୍ମୋପପତ୍ତେଶ୍ ଚ
ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିବା ସମ୍ଭବନା ଦେଖିବାରୁ।
ରଚନାନୁପପତ୍ତେଶ୍ ଚ ନାନୁମାନଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତେଶ୍ ଚ
ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ଭବ ନ ହେବାରୁ ତର୍କ ଲାଗୁ ହୁଏନି; କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ହୁଏନି।
ପଯୋ ଽମ୍ବୁଵଚ୍ ଚେତ୍ ତତ୍ରାପି
ଯଦି କହାଯାଏ, 'ଦୁଧ ଓ ପାଣି ପରି', ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ (ଏହି ଅପତ୍ତି ରହିଛି)।
ଵ୍ଯତିରେକାନଵସ୍ଥିତେଶ୍ ଚାନପେକ୍ଷତ୍ଵାତ୍
ପୃଥକ୍କରଣ ସ୍ଥିର ନ ହେବାରୁ ଏବଂ ନିର୍ଭରତା ନଥିବାରୁ।
ଅନ୍ଯତ୍ରାଭାଵାଚ୍ ଚ ନ ତୃଣାଦିଵତ୍
ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ନ ମିଳିବାରୁ, ଏହା ଘାସ ଇତ୍ୟାଦି ପରି ନୁହେଁ।
ପୁରୁଷାଶ୍ମଵଦ୍ ଇତି ଚେତ୍ ତଥାପି
ଯଦି କହାଯାଏ, 'ମଣିଷ ଓ ପାଥର ପରି', ତଥାପି (ଏହି ଅପତ୍ତି ରହିଛି)।
ଅଙ୍ଗିତ୍ଵାନୁପପତ୍ତେଶ୍ ଚ
ମୁଖ୍ୟତ୍ୱ ଥିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।