ଏତେନ ଯୋଗଃ ପ୍ରତ୍ଯୁକ୍ତଃ
ଏହି ଦ୍ୱାରା ଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ମିଳିଗଲା।
ନ ଵିଲକ୍ଷଣତ୍ଵାଦ୍ ଅସ୍ଯ ତଥାତ୍ଵଂ ଚ ଶବ୍ଦାତ୍
ଏହା ଭିନ୍ନ ଥିବାରୁ ଏପରି ନୁହେଁ; ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥାକୁ ସୂଚାଏ।
ଅଭିମାନିଵ୍ଯପଦେଶସ୍ ତୁ ଵିଶେଷାନୁଗତିଭ୍ଯାମ୍
କିନ୍ତୁ ଭିନ୍ନତା ଥିବାରୁ ଅଭିମାନ ଉପାଧି ଦିଆଯାଇଛି।
ଦୃଶ୍ଯତେ ତୁ
କିନ୍ତୁ ଏହା ଦେଖାଯାଏ।
ଅସଦ୍ ଇତି ଚେନ୍ ନ ପ୍ରତିଷେଧମାତ୍ରତ୍ଵାତ୍
ଯଦି କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହା ଅସତ୍, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା କେବଳ ନାକାରାତ୍ମକ କଥା ମାତ୍ର।
ଅପୀତୌ ତଦ୍ଵତ୍ପ୍ରସଙ୍ଗାଦ୍ ଅସମଞ୍ଜସମ୍
ଖାଇବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରି ଫଳ ଦେଖାଯିବ, ଯାହା ଅଯୁକ୍ତିସଂପୂର୍ଣ୍ଣ।
ନ ତୁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଭାଵାତ୍
କିନ୍ତୁ ଏହା ପ୍ରସଙ୍ଗିକ ଉଦାହରଣ ନଥିବାରୁ ଏମିତି ନୁହେଁ।
ସ୍ଵପକ୍ଷଦୋଷାଚ୍ ଚ
ଏବଂ ନିଜ ମତର ଦୋଷ ଥିବାରୁ।
ତର୍କାପ୍ରତିଷ୍ଠାନାଦ୍ ଅପି
ଏହା ସହିତ, ତର୍କର ମଜବୁତ ଆଧାର ନଥିବାରୁ।
ଅନ୍ଯଥାନୁମେଯମ୍ ଇତି ଚେଦ୍ ଏଵମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନିର୍ମୋକ୍ଷପ୍ରସଙ୍ଗଃ
ଯଦି ଅନ୍ୟ ଭାବେ ଅନୁମାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ନଥିବା ଅନିଶ୍ଚିତତା ଆସିଯିବ।
ଏତେନ ଶିଷ୍ଟାପରିଗ୍ରହା ଅପି ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତାଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ମତଗୁଡ଼ିକର ଗ୍ରହଣ କଥା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଭୋକ୍ତ୍ରାପତ୍ତେର୍ ଅଵିଭାଗଶ୍ ଚେତ୍ ସ୍ଯାଲ୍ ଲୋକଵତ୍
ଯଦି ଭୋଗକର୍ତ୍ତା ନଥିବାକୁ ଅଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ସାଧାରଣ ଜଗତ ଭଳି ହେବ।
ତଦନନ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଆରମ୍ଭଣଶବ୍ଦାଦିଭ୍ଯଃ
ଏହାର ଅଭିନ୍ନତା 'ଆରମ୍ଭ' ଓ ଏହା ପରି ଶବ୍ଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
ଭାଵେ ଚୋପଲବ୍ଧେଃ
ଏବଂ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଅନୁଭବ ହୁଏବୋଲି।
ସତ୍ଵାଚ୍ ଚାପରସ୍ଯ
ଏହା ସହିତ, ଅନ୍ୟଟି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିବାରୁ।
ଅସଦ୍ଵ୍ଯପଦେଶାନ୍ ନେତି ଚେନ୍ ନ ଧର୍ମାନ୍ତରେଣ ଵାକ୍ଯଶେଷାଦ୍ଯୁକ୍ତେଃ ଶବ୍ଦାନ୍ତରାଚ୍ ଚ
ଯଦି କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହାକୁ ଅସତ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ବାକ୍ୟର ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ବୁଝାଯାଏ।
ପଟଵଚ୍ ଚ
ଏବଂ ଏହା କପଡ଼ା ଭଳି।
ଯଥା ଚ ପ୍ରାଣାଦିଃ
ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଓ ଏହା ପରି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଇତରଵ୍ଯପଦେଶାଦ୍ ଧିତାକରଣାଦିଦୋଷପ୍ରସକ୍ତିଃ
ଅନ୍ୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ହେବାରୁ, କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଦୋଷ ଆସିଯାଏ।
ଅଧିକଂ ତୁ ଭେଦନିର୍ଦେଶାତ୍
କିନ୍ତୁ ଅଧିକ କିଛି ଅଛି, କାରଣ ଭିନ୍ନତା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଅଶ୍ମାଦିଵଚ୍ ଚ ତଦନୁପପତ୍ତିଃ
ଏବଂ ପାଥର ଓ ଏହା ପରି ଦେଖିଲେ, ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଉପସଂହାରଦର୍ଶନାନ୍ ନେତି ଚେନ୍ ନ କ୍ଷୀରଵଦ୍ ଧି
ଯଦି କୁହାଯାଏ ଯେ ନାଶ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଦୁଧ ଭଳି।
ଦେଵାଦିଵଦ୍ ଅପି ଲୋକେ
ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି, ଏହି ସଂସାରରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ହୁଏ।
କୃତ୍ସ୍ନପ୍ରସକ୍ତିର୍ ନିରଵଯଵତ୍ଵଶବ୍ଦକୋପୋ ଵା
ନିଜେ ଯଦି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପରେ ଲାଗିଯାଏ, କିମ୍ବା ଅଂଶବିହୀନ ବୋଲି କହାଯିବା ସହିତ ବିରୋଧ ହେବ।
ଶ୍ରୁତେସ୍ ତୁ ଶବ୍ଦମୂଲତ୍ଵାତ୍
କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା, କାରଣ ଏହାର ମୂଳ ଶବ୍ଦରେ ଅଛି।
ଆତ୍ମନି ଚୈଵଂ ଵିଚିତ୍ରାଶ୍ ଚ ହି
ଏଭଳି ଆତ୍ମାରେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣ ଦେଖାଯାଏ।
ସ୍ଵପକ୍ଷଦୋଷାଚ୍ ଚ
ଏବଂ ବିପକ୍ଷ ମତର ଦୋଷ ଥିବାକୁ ଦେଖି।
ସର୍ଵୋପେତା ଚ ତଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍
ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିବାକୁ ଦେଖିବାରୁ।
ଵିକରଣତ୍ଵାନ୍ ନେତି ଚେତ୍ ତଦ୍ ଉକ୍ତମ୍
ଯଦି କହାଯାଏ, 'ଅଙ୍ଗ ନଥିବାରୁ ଏମିତି ନୁହେଁ', ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ତର ଦିଆଯାଇଛି।
ନ ପ୍ରଯୋଜନଵତ୍ତ୍ଵାତ୍
ନୁହେଁ, କାରଣ ଏଠାରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଛି।