ଅଵସ୍ଥିତେର୍ ଇତି କାଶକୃତ୍ସ୍ନଃ
କାଶକୃତ୍ସ୍ନ କହନ୍ତି: ଏହା ଅବସ୍ଥିତ ରହିବାରୁ।
ପ୍ରକୃତିଶ୍ ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଦୃଷ୍ଟାନ୍ତାନୁପରୋଧାତ୍
ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଓ ଉଦାହରଣରେ କୌଣସି ବିରୋଧ ନଥିବାରୁ, ମୂଳ ସ୍ୱଭାବ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଅଭିଧ୍ଯୋପଦେଶାଚ୍ ଚ
ଇଚ୍ଛା ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବାରୁ।
ସାକ୍ଷାଚ୍ ଚୋଭଯାମ୍ନାନାତ୍
ଉଭୟ ପାରମ୍ପରିକ ଶାସ୍ତ୍ର ଏହି କଥାକୁ ସିଧାସଳଖ କହିଛନ୍ତି।
ଆତ୍ମକୃତେଃ
ଏହା ଆତ୍ମା ପାଇଁ ହେବାରୁ।
ପରିଣାମାତ୍
ପରିଣାମ ହେବାରୁ।
ଯୋନିଶ୍ ଚ ହି ଗୀଯତେ
ମୂଳ କଥା ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଛି।
ଏତେନ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତା ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତାଃ
ଏହି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ସ୍ମୃତ୍ଯନଵକାଶଦୋଷପ୍ରସଙ୍ଗ ଇତି ଚେନ୍ ନାନ୍ଯସ୍ମୃତ୍ଯନଵକାଶଦୋଷପ୍ରସଙ୍ଗାତ୍
ଯଦି କେହି କହନ୍ତି ଯେ, ସ୍ମୃତି ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ନ ମିଳିବାର ଦୋଷ ଆସିପାରେ, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ଦୋଷ ଅନ୍ୟ ସ୍ମୃତିମାନେ ପାଇଁ ହେଉଛି।
ଇତରେଷାଂ ଚାନୁପଲବ୍ଧେଃ
ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି।
ଏତେନ ଯୋଗଃ ପ୍ରତ୍ଯୁକ୍ତଃ
ଏହି ଦ୍ୱାରା ଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ମିଳିଗଲା।
ନ ଵିଲକ୍ଷଣତ୍ଵାଦ୍ ଅସ୍ଯ ତଥାତ୍ଵଂ ଚ ଶବ୍ଦାତ୍
ଏହା ଭିନ୍ନ ଥିବାରୁ ଏପରି ନୁହେଁ; ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥାକୁ ସୂଚାଏ।
ଅଭିମାନିଵ୍ଯପଦେଶସ୍ ତୁ ଵିଶେଷାନୁଗତିଭ୍ଯାମ୍
କିନ୍ତୁ ଭିନ୍ନତା ଥିବାରୁ ଅଭିମାନ ଉପାଧି ଦିଆଯାଇଛି।
ଦୃଶ୍ଯତେ ତୁ
କିନ୍ତୁ ଏହା ଦେଖାଯାଏ।
ଅସଦ୍ ଇତି ଚେନ୍ ନ ପ୍ରତିଷେଧମାତ୍ରତ୍ଵାତ୍
ଯଦି କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହା ଅସତ୍, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା କେବଳ ନାକାରାତ୍ମକ କଥା ମାତ୍ର।
ଅପୀତୌ ତଦ୍ଵତ୍ପ୍ରସଙ୍ଗାଦ୍ ଅସମଞ୍ଜସମ୍
ଖାଇବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରି ଫଳ ଦେଖାଯିବ, ଯାହା ଅଯୁକ୍ତିସଂପୂର୍ଣ୍ଣ।
ନ ତୁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଭାଵାତ୍
କିନ୍ତୁ ଏହା ପ୍ରସଙ୍ଗିକ ଉଦାହରଣ ନଥିବାରୁ ଏମିତି ନୁହେଁ।
ସ୍ଵପକ୍ଷଦୋଷାଚ୍ ଚ
ଏବଂ ନିଜ ମତର ଦୋଷ ଥିବାରୁ।
ତର୍କାପ୍ରତିଷ୍ଠାନାଦ୍ ଅପି
ଏହା ସହିତ, ତର୍କର ମଜବୁତ ଆଧାର ନଥିବାରୁ।
ଅନ୍ଯଥାନୁମେଯମ୍ ଇତି ଚେଦ୍ ଏଵମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନିର୍ମୋକ୍ଷପ୍ରସଙ୍ଗଃ
ଯଦି ଅନ୍ୟ ଭାବେ ଅନୁମାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ନଥିବା ଅନିଶ୍ଚିତତା ଆସିଯିବ।
ଏତେନ ଶିଷ୍ଟାପରିଗ୍ରହା ଅପି ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତାଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ମତଗୁଡ଼ିକର ଗ୍ରହଣ କଥା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଭୋକ୍ତ୍ରାପତ୍ତେର୍ ଅଵିଭାଗଶ୍ ଚେତ୍ ସ୍ଯାଲ୍ ଲୋକଵତ୍
ଯଦି ଭୋଗକର୍ତ୍ତା ନଥିବାକୁ ଅଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ସାଧାରଣ ଜଗତ ଭଳି ହେବ।
ତଦନନ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଆରମ୍ଭଣଶବ୍ଦାଦିଭ୍ଯଃ
ଏହାର ଅଭିନ୍ନତା 'ଆରମ୍ଭ' ଓ ଏହା ପରି ଶବ୍ଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
ଭାଵେ ଚୋପଲବ୍ଧେଃ
ଏବଂ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଅନୁଭବ ହୁଏବୋଲି।
ସତ୍ଵାଚ୍ ଚାପରସ୍ଯ
ଏହା ସହିତ, ଅନ୍ୟଟି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିବାରୁ।
ଅସଦ୍ଵ୍ଯପଦେଶାନ୍ ନେତି ଚେନ୍ ନ ଧର୍ମାନ୍ତରେଣ ଵାକ୍ଯଶେଷାଦ୍ଯୁକ୍ତେଃ ଶବ୍ଦାନ୍ତରାଚ୍ ଚ
ଯଦି କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହାକୁ ଅସତ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ବାକ୍ୟର ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ବୁଝାଯାଏ।
ପଟଵଚ୍ ଚ
ଏବଂ ଏହା କପଡ଼ା ଭଳି।
ଯଥା ଚ ପ୍ରାଣାଦିଃ
ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଓ ଏହା ପରି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଇତରଵ୍ଯପଦେଶାଦ୍ ଧିତାକରଣାଦିଦୋଷପ୍ରସକ୍ତିଃ
ଅନ୍ୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ହେବାରୁ, କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଦୋଷ ଆସିଯାଏ।
ଅଧିକଂ ତୁ ଭେଦନିର୍ଦେଶାତ୍
କିନ୍ତୁ ଅଧିକ କିଛି ଅଛି, କାରଣ ଭିନ୍ନତା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।