अथातो ब्रह्मजिज्ञासा
ଏବେ ଆମେ ପରମବ୍ରହ୍ମ ନେଇ ଜିଜ୍ଞାସା କରିବା ଉଚିତ।
जन्माद्यस्य यतः
ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତି, ପାଳନ ଓ ଲୟ ଯାହାଠାରୁ ହୁଏ।
शास्त्रयोनित्वात्
କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ର ହେଉଛି ମୂଳ ଉତ୍ସ।
तत् तु समन्वयात्
ଏହା ଏହିପରି, କାରଣ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଏହି ଅର୍ଥକୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବେ କହିଛି।
ईक्षतेर् नाशब्दम्
ଦେଖିବା କାରଣରୁ, କେବଳ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ।
गौणश् चेन् नात्मशब्दात्
ଯଦି ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ, ତେବେ ନୁହେଁ, କାରଣ 'ଆତ୍ମା' ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି।
तन्निष्ठस्य मोक्षोपदेशात्
ଯିଏ ଏହିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଖାଯାଏ।
हेयत्वावचनाच् च
ଏବଂ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବା କଥା କେଉଁଠିଁ କହାଯାଇନାହିଁ।
प्रतिज्ञाविरोधात्
ଏହା କହିଲେ ପ୍ରସ୍ତାବ ସହିତ ବିରୋଧ ହେବ।
स्वाप्ययात्
ଲୟ ହେବା କାରଣରୁ।
गतिसामान्यात्
ପଥର ସାମ୍ୟତା ଦେଖିଲେ।
श्रुतत्वाच् च
ଏବଂ ଏହା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ କହାଯାଇଛି।
आनन्दमयो ऽभ्यासात्
ବାରମ୍ବାର କହାଯିବାରୁ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
विकारशब्दान् नेति चेन् न प्राचुर्यात्
ଯଦି ବିକାର ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ କରାଯାଏ, ତେବେ ନୁହେଁ, କାରଣ ପ୍ରଧାନତା ଅଛି।
तद्धेतुव्यपदेशाच् च
ଏବଂ କାରଣ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
मान्त्रवर्णिकमेव च गीयते
ମନ୍ତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ମାନେ ମାତ୍ର ଗାଇଯାଉଛି।
नेतरो ऽनुपपत्तेः
ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ନୁହେଁ।
भेदव्यपदेशाच् च
ଏବଂ ଭିନ୍ନତା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
कामाच् च नानुमानापेक्षा
ଇଚ୍ଛା ଥିବାକୁ ଦେଖି, ଏଠାରେ ଅନୁମାନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
अस्मिन्न् अस्य च तद्योगं शास्ति
ଏହି ବିଷୟରେ ଶାସ୍ତ୍ର ତାହାର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଶିଖାଏ।
अन्तस् तद्धर्मोपदेशात्
ଭିତରେ, ଏହାର ଗୁଣ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ହେଉଥିବାରୁ।
भेदव्यपदेशाच् चान्यः
ଭିନ୍ନତାର ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ, ଏହା ଅନ୍ୟ।
आकाशस् तल्लिङ्गात्
ଆକାଶ, ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼େ।
अत एव प्राणः
ଏହି କାରଣରୁ, ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ।
ज्योतिश् चरणाभिधानात्
ଆଲୋକ, ତାହାର ଗତି ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଥିବାରୁ।
छन्दो ऽभिधानान् नेति चेन् न तथा चेतोऽर्पणनिगदात् तथा हि दर्शनम्
ଯଦି କେହି କହନ୍ତି ଛନ୍ଦର ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ ଏହା ଏମିତି ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା ଏମିତି ନୁହେଁ, କାରଣ ମନ ଅର୍ପଣ କଥା କହାଯାଇଛି; ଏହିପରି ଦୃଷ୍ଟି ମିଳେ।
भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश् चैवम्
ଭୂତ ଓ ଆଦିକୁ କାରଣ ବୋଲି ଉପଦେଶ ଯୋଗ୍ୟ ଥିବାରୁ, ଏଭଳି।
उपदेशभेदान् नेति चेन् नोभयस्मिन्न् अप्य् अविरोधात्
ଯଦି କେହି କହନ୍ତି ଉପଦେଶର ଭିନ୍ନତା ଥିବାରୁ ଏହା ଏମିତି ନୁହେଁ, ତେବେ ଦୁଇଥିରେ କୌଣସି ବିରୋଧ ନଥିବାରୁ ଏହା ଏମିତି ନୁହେଁ।
प्राणस् तथानुगमात्
ପ୍ରାଣ, କାରଣ ପରେ ପରେ ଏହା ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।
न वक्तुर् आत्मोपदेशाद् इति चेद् अध्यात्मसंबन्धभूमा ह्य् अस्मिन्
ଯଦି କେହି କହନ୍ତି ଶିକ୍ଷକ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଉପଦେଶ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଏହା ଏମିତି ନୁହେଁ, ତେବେ ଏଠାରେ ଆତ୍ମା ସମ୍ପର୍କ ମୂଳ ଥିବାରୁ ଏହା ଏମିତି ନୁହେଁ।