ଏକ ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରର ଏହି ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରି ଏହି ଭାବରେ କଥା ହେଉଛି—ମାନବ ଚେତନା ମାତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରୁ ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସେ, ଯେପରି ଶ୍ରୁତିରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସକ ବିନା ନିଜେ ନିଜ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବେ। ବଦରୀ ଏହାକୁ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି, କାରଣ ଏମିତି ହେବା ଯଥାର୍ଥ। ଜୈମିନି ତଥାପି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି ଭାବେ କହିଛନ୍ତି, କାରଣ ଏଠାରେ ଚିନ୍ତନ ଓ ଚିନ୍ତାବିଲାସ ଅଛି। ବଦରାୟଣ ଦୂତିୟ ପ୍ରକାର ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେପରି ଦ୍ୱାଦଶାହ ବ୍ରତରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଦୃଷ୍ଟି ଥାଏ, ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇପ୍ରକାର ଅନୁଭୂତି ଅଛି। ଶରୀର ନାହିଁ ଥିଲେ, ଏହା ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳା ପରି ହୁଏ, ଯଥା ଯୁକ୍ତିସଂଗତ ଭାବରେ ବୁଝାଯାଏ। ଶରୀର ଥିଲେ, ଏହା ଜାଗରଣ ପରି ହୁଏ। ଏହା ଦୀପ ଲୟ ପରି ଅନୁଭୂତି ଦିଏ, କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ବିଲୟ ଓ ପ୍ରାପ୍ତି ଦୁଇଟି ଅବସ୍ଥା, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅନୁଭୂତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ। ଏହି ସଂସାରର କ୍ରିୟା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଅନୁଭୂତି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନାହିଁ, କାରଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ। ଯଦି କହାଯାଏ ଯେ ନିକଟ ଉପଦେଶ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର କାରଣ, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି କଥା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥା ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଜଡିତ ଅଛି, ଏହି ଭାବ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଅନୁଭୂତି ସାକ୍ଷାତ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନୁମାନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଅନୁଭୂତିର ଚିହ୍ନ କେବଳ ଉପଭୋଗର ସାମ୍ୟତା ଅଟୁଟ ଅଛି। ଶାସ୍ତ୍ରର ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଯାଏ, ଏଠାରେ ପୁନଃଆଗମନ ନାହିଁ; ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପୁନଃଆଗମନ ନାହିଁ, ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ।