ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାରେଟିଭ୍ରେ, ଏହି ଶ୍ରୁତିର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଏଭଳି କଥାରେ ଗଢ଼ାଯାଏ: ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ କହିଲେ, "ଏହି ଜଗତର ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ, ସମସ୍ତକୁ ଯିଏ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ 'ଖାଇବା' ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଅର୍ଥ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ। ଦୁଇଟି ଆତ୍ମା ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଏହିପରି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଶ୍ରୁତିରେ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ଏହି ଦୁଇ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉପାଧି ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟିତ। ଏହି ଆତ୍ମା ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି, ଏହି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିହେବା ସମ୍ଭବ। ସ୍ଥାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦୁଇ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆନନ୍ଦରେ ବିଶିଷ୍ଟ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପୃଥକ୍ତା ଦେଖାଯାଏ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ସେହି ଆତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଉପନିଷଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଯାତ୍ରା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଅର୍ଥ ଉପସ୍ଥାପିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅସୀମ ଓ ଅସମ୍ଭବ ଦ୍ୱାରା ଏହା ବିପରୀତ ହୁଏନାହିଁ। ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ଦେବତା, ଏହି ଜଗତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଗୁଣ ବିଶେଷ ଦେଖାଯାଏ, ତାହା ଏହି ବ୍ରହ୍ମର ଉପାଧି ଭାବରେ ଦିଆଯାଇଛି। ପାରମ୍ପରିକ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେହୀ ଦେବତାକୁ ଏହି ଗୁଣ ନ ଦିଆଯାଇଥିବାରୁ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମ ନୁହଁନ୍ତି। ଦୁଇଟି ସ୍ୱରୂପ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଛି। ଅଦୃଶ୍ୟତା ଭଳି ଗୁଣ ଏହି ବ୍ରହ୍ମର ଉପାଧି ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଉପାଧି ଓ ଉପନାମର ପୃଥକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ନୁହଁନ୍ତି। ରୂପ ଉଲ୍ଲେଖ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ। 'ବୈଶ୍ୱାନର' ତାର୍କିକ ଭାବେ ସାଧାରଣ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି। କିଛି ଯଦି କହନ୍ତି ଯେ ଉପପତ୍ତି ମାନ୍ୟ ହୁଏ, ତେବେ ଏହି ଅନୁମାନ ଥିବା ସମ୍ଭବ। ଯଦି କେହି କହନ୍ତି ଯେ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାଧି ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତରେ ସ୍ଥାପିତ ଅଟୁଟ, ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହଁଁ, କାରଣ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଏହା ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରମାଣିତ। ଏହି କାରଣରୁ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ଦେବତା କିମ୍ବା ଭୂତତ୍ତ୍ୱ ନୁହଁନ୍ତି। ଯଦି ସିଧାସଳଖ କହାଯାଏ ମଧ୍ୟ, କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ, ଏହି ମତ ଜୈମିନିଙ୍କର। ଆଶ୍ମରଥ୍ୟ କହନ୍ତି, ପ୍ରକାଶ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଚିହ୍ନଟ; ବାଦରି କହନ୍ତି ସ୍ମୃତି ଦ୍ୱାରା; ଜୈମିନି କହନ୍ତି ଉପଲବ୍ଧି ଦ୍ୱାରା, ଏହିପରି ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଉପସ୍ଥାପନା କରାଯାଏ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ଆଶ୍ରୟ, ତାଙ୍କର ନିଜ ଉପାଧି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅର୍ଥ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ପ୍ରମାଣିତ। ମୁକ୍ତିଲାଭୀ ଜନ ତାଙ୍କୁ ଉପଲବ୍ଧ କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଅର୍ଥ ଦୃଢ଼ ହୁଏ। ଅନୁମାନ ନୁହଁଁ, କାରଣ ଏହି ଶବ୍ଦ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହଁଁ, ଏବଂ ସେ ପ୍ରାଣର ଧାରକ। ଭିନ୍ନତା ଉପନାମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥିତି ଚିହ୍ନଟ। ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅର୍ଥ ଦୃଢ଼ ହୁଏ। ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଧାରଣ କରେ ଓ 'ଖାଇ' ଥାଏ, ଏହି ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ। ଭୂମନ୍ ଯିଏ ଶାନ୍ତିର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଭାବେ ଶିଖାଯାଏ। ଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅର୍ଥ ଦୃଢ଼ ହୁଏ। ଅକ୍ଷର, ଯିଏ ଆକାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତିକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଅପରିଣାମୀ। ଏହିପରି ଭାବରେ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥିତି ସିଦ୍ଧ। ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟତ୍ୱର ବିଲୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅର୍ଥ ଦୃଢ଼। ଦେଖିବା ଓ କରିବାର ଉପନାମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଚିହ୍ନଟ। ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲେଖିତ। 'ଯିବା' ଓ 'ବାଣୀ' ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ। ଧାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରମାଣିତ। ଏପରି ଭାବରେ, ଶ୍ରୁତିର ଏହି ମହାନ୍ତା ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରି, ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ଅଦ୍ୱିତୀୟତା, ସୂକ୍ଷ୍ମତା, ମହତ୍ତ୍ୱ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ ଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।