ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରର ଶ୍ରେଣୀରେ, ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ ସତ୍ୟ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ ଗୁଣଗୁଡିକ ଏକାକାର ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି । ଇଚ୍ଛା ଓ ଅନ୍ୟ ଭାବଗୁଡିକ କେବେକେବେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଏହା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । କିଛି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦୟା ଓ ଆଦରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାରୁ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଅପସ୍ଥାନ ହୁଏ । ଯଦି ଉପସ୍ଥିତ ଥାଏ, ଏହା ସଂସ୍କୃତ ଶାସ୍ତ୍ରର ବାଣୀରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ । ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ନିୟମ ନାହିଁ, କାରଣ ଦୃଶ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଫଳ ଅଲଗା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବାଧା ନାହିଁ । ଦାନ ମାନେ ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ । ଯେଉଁ ଚିହ୍ନ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରମାଣିତ, ସେହି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ । ପୂର୍ବ ଅଲଗା ବিকল্প କ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ଆସିପାରେ । ଏହା ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଅଟୁଟ ଅଟେ, କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ଦୃଶ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ । ଶାସ୍ତ୍ରର ବାଣୀ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାରୁ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ । ସଂଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଭିନ୍ନତା ଦେଖି ଏହି ନିୟମ ଦ୍ରୁଢ ହୁଏ । ସାଧାରଣତା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ ନାହିଁ, କାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ଜଗତରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅଟୁଟ ଅଟେ । ପରେ ବ୍ୟବହୃତ ଶବ୍ଦ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାରୁ ସଂଯୋଗ ଲାଗୁ ପଡ଼େ । ଶରୀରରେ ଏକା ଆତ୍ମା ଅଛି । ଏହି ଭିନ୍ନତା ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱରୁ ଆସିଥାଏ, ଦ୍ରୁଢ ଜ୍ଞାନର ପରି ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଅଙ୍ଗସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଶାଖାରେ ନୁହେଁ, ଏହି ନିୟମ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବେଦରେ ଦେଖିଯାଏ । ମନ୍ତ୍ର ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ । ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଯେପରି ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଠାରୁ ଉଚ୍ଚତର ହୁଏ, ଏହି ନିୟମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦୃଢ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ । ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ଏହି ନିୟମ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଫଳ ଭିନ୍ନ ନହେଲେ ବିକଳ୍ପ ଅଟୁଟ ଅଟେ । ଇଚ୍ଛା ସହିତ କୃତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଯେପରି ଚାହିଁ ଏକାକାର କିମ୍ବା ଅଲଗା ହୋଇପାରେ, କାରଣ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ବାଧା ନାହିଁ । ଅଙ୍ଗରେ ଅବସ୍ଥା ଉପଦାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଅବଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଦୃଢ । ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଅଟୁଟ ଅଟେ । ଶାସ୍ତ୍ର ଏକ ସାଧାରଣ ଗୁଣ ଘୋଷଣା କରିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏହା ସମୟସାପେକ୍ଷ, କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ର ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଉଲ୍ଲେଖ କରିନାହିଁ । ଏହି ଭିନ୍ନତା ଦେଖିଯାଏ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ, ବାଦରାୟଣ କହିଛନ୍ତି, କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ ଏହା କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ । ଏହା ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନର ପରି ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ, ଏହି ମତ ଜୈମିନିଙ୍କର । ଚର୍ଯ୍ୟା ଦେଖି ଏହି ନିୟମ ଦୃଢ ହୁଏ । ଏହା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଦୃଢ ହୁଏ । ଆରମ୍ଭ ଓ ପୁନରାବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଅଟୁଟ ଅଟେ । ଏହି ନିୟମ ଏହା ଅଧିକାରୀ ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । ସୀମିତତା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦୃଢ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ବାଦରାୟଣ ମତାନୁସାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ, କାରଣ ଦୃଶ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ । ଦେଖିବାର ନିୟମ ଏହିଠି ଏକାକାର । ଏହି ନିୟମ ସାର୍ବଜନୀନ ନୁହେଁ । ଏହାର ଭିନ୍ନତା ଏକ ଶତାଙ୍କର ପରି ଅଟୁଟ ଅଟେ । ଏହି ନିୟମ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନର ପରି ଅଟୁଟ ଅଟେ, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କେବଳ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି ।