ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଶାସ୍ତ୍ର କହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବିଭାଗର କଥା ଉଠିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାସ୍ତବରେ ଏହାର କୌଣସି ଭଙ୍ଗ ନାହିଁ, କାରଣ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ କୌଣସି ବିଭେଦ ନାହିଁ। ଏହି ନିମିତ୍ତରେ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅର୍ଥ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି। ଦେଖାଯାଏ, ବିଭେଦ କେବଳ ଯେତେବେଳେ ରୂପାନ୍ତର ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ; ଏହା ଜଗତର ଯଥା ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ। ଏହି ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦ୍ୱାରା ବାୟୁର ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। କିନ୍ତୁ କେତେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅସମ୍ଭବ, କାରଣ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏହି ରୂପରେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଗ୍ନିର ବିଷୟ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ଏହିପରି ଜଳ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗର ରୂପ ସୂଚିତ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ବିଭେଦ କେବଳ ତା’ପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, କାରଣ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଜଣାପଡ଼ିଥାଏ। ଏହି ବିଭେଦର କ୍ରମ ବିପରୀତ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥିକ ହୋଇପାରେ। ଯଦି କହାଯାଏ ଚେତନା ଓ ମନ କ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏଠାରେ କୌଣସି ବିଭେଦ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହା ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇପାରେ; ଏହି ନାମକରଣ କୌଣସି ତାତ୍ତ୍ୱିକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଉପସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ଅନୁପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ। ଆତ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନି, କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ର କହିବା ଏବଂ ଏହା ସନାତନ, ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁଗୁଡିକ ଭଳି ନୁହେଁ। ସେହିପରି, ଜଣାକାରୀ ଏହିପରି ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏହି ଆତ୍ମା ଚଳନ, ବିଦାୟ ଓ ପ୍ରତିବାର୍ତନର ଅନୁଭୂତି କରେ। ପରେ ଦୁଇଟି ଘଟଣାରେ, ନିଜ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଏହି କ୍ରିୟା ହୁଏ। ଯଦି କିଏ କହିବେ, “ସୂକ୍ଷ୍ମ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର,” ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏହି ଆତ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ନାମ ଓ ମାପ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିତ। ଚନ୍ଦନ ଭଳି, ଏଠାରେ କୌଣସି ବିରୋଧ ନାହିଁ। ଯଦି କହାଯାଏ, “ସ୍ଥିତିର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା,” ତେବେ ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ଗୃହଣ ହୁଏନି; ଏହା ହୃଦୟରେ ଅଛି। କିମ୍ବା ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା, ଜଗତର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଭଳି। ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ଭଳି, ଏଠି ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଭିନ୍ନ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଗୁଣର ସ୍ଵରୂପ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ନାମକରଣ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଭଳି ହୁଏ। ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମା ଏହି ଗୁଣଗୁଡିକ ଧାରଣ କରେ, ଏଠାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଖାଯାଏ। ପୁରୁଷତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟ ଭଳି, ଏହି ଅସ୍ତିତ୍ୱ କେବଳ ପ୍ରକାଶର ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ଏହି ଉପଲବ୍ଧି କିମ୍ବା ଅନୁପଲବ୍ଧି, କିମ୍ବା ଏକଟି ଉପରେ ନିୟମିତ ଥିବାର ଫଳରୁ, ଅନ୍ୟଥା ଏହା ହୁଏ। କର୍ତ୍ତା ଅଛି, କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଅଛି। ଏବଂ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଓ ବିଦାୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ସ୍ପଷ୍ଟ। କ୍ରିୟାରେ ନାମକରଣ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପସ୍ଥାନ ଅଛି; ନଥିଲେ ଉପଦେଶର ବିପରୀତ ହୋଇଯିବା। ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭଳି, ଏଠି କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ। ଶକ୍ତି ବୁଝିବାରେ ଭୁଲ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ଏବଂ ଏଠି କୌଣସି ଲୟ ନାହିଁ। କ୍ଷଣିକ କାରିଗର ଭଳି, ଦୁଇ ଭାବେ ଏହି କ୍ରିୟା ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ପରମାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା, କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ର ଏପରି କହିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି କ୍ରିୟା କେବଳ ଉଦ୍ୟମ କଲେ ହୁଏ, ନଥିଲେ ନିୟତ ଓ ବିନିୟତ କାର୍ମ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଯିବ। ଏହି ଆତ୍ମା ଏକ ଅଂଶ, କାରଣ ବିଭିନ୍ନ ନାମକରଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚିହ୍ନିତ; ଏବଂ କିଛି ଶିକ୍ଷକ ଏହାକୁ ଭାଡ଼ାର କାର୍ମିକ ଓ ଜୁଆରି ଭଳି କହିଥାନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅର୍ଥ ଉପସ୍ଥାପିତ। ପ୍ରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ମୃତି ରହିଛି।