ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରାଣି

ଏହି କଥାର ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଭୀର ଏକ ପ୍ରଶ୍ନରେ। ଏହା ହେଉଛି, ଏହି ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତି, ପାଳନ ଓ ବିନାଶ କେଉଁଠାରୁ ଆସେ? ଏହାର ଉତ୍ତର ହେଉଛି, ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡିକୁ ଦେଖିଲେ, ଏହାର ସ୍ତୋତ୍ର ତାହାରେ ମିଳେ। ଏହି ଶିକ୍ଷା ଏକ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ଧାରାରେ ଅନୁସୂଚିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଗଭୀର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ, କେବଳ କଥା ନୁହେଁ। ଯଦି ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ତେବେ ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ 'ଆତ୍ମା' ଶବ୍ଦଟି ଯୁଜିତ ହୋଇଛି। ମୋକ୍ଷ ତାହାରେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ତାହାର ତ୍ୟାଗ କରାଯିବା ନିଷେଧିତ। ଏହି କଥା ଏକ ନିୟମରେ ବିରୋଧାଭାସ ନିମିତ୍ତ ହେବ, କାରଣ ବିନାଶ ହେଉଛି। ଏହି ମାର୍ଗରେ ସମାନତା ଅଛି, ଏବଂ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡିକରେ ଏହା ଘୋଷିତ ହୋଇଛି। ପୁନର୍ବାର କଥା ହେବାରୁ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯଦି କହାଯାଏ ଯେ, ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦର୍ଶାଇଥିବା ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା ନୁହେଁ, କାରଣ ପ୍ରଧାନତା ନିମିତ୍ତ ଏହା ହୁଏ। ଏବଂ କାରଣ ଦର୍ଶାଇଯାଇଛି। ମାନ୍ତ୍ର ଗାନ କେବଳ ଏକ ହୋଇଥିବାରୁ, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ବୁଦ୍ଧିମାନ ନୁହେଁ। ଏବଂ ଏହାର ଭିନ୍ନତା ଦର୍ଶାଇଛି। ଇଚ୍ଛାରେ କୌଣସି ଅନୁମାନର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଏହି ବିଷୟରେ, ଗ୍ରନ୍ଥ ତାହାର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛି। ଭିତରେ, କାରଣ ଏହି ଶିକ୍ଷା ତାହାର ଗୁଣ ବିଷୟରେ। ଏବଂ ଭିନ୍ନତାର ନାମକରଣରେ, ଏହା ଅନ୍ୟ ହୋଇଥାଏ। ସ୍ଥାନ, କାରଣ ଦର୍ଶାଇଥିବା ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା। ସେହି କାରଣରେ, ପ୍ରାଣଶକ୍ତି। ଆଲୋକ, କାରଣ ଏହାର ଗତିର ଉଲ୍ଲେଖ। ଯଦି କହାଯାଏ ଯେ, ମିତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା ନୁହେଁ, କାରଣ ମନ ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; କାରଣ ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ଏବଂ ଏହିପରି, ଉପାଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କାରଣ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟତା ଦର୍ଶାଇଛି। ଯଦି କହାଯାଏ ଯେ, ଶିକ୍ଷାର ଭିନ୍ନତା ନିମିତ୍ତ ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା ନୁହେଁ, କାରଣ ଦୁଇଟି କେସରେ କୌଣସି ବିରୋଧାଭାସ ନାହିଁ। ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, କାରଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା। ଯଦି କହାଯାଏ ଯେ, ଶିକ୍ଷକ ତାଙ୍କର ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏଠାରେ ମୂଳ ହେଉଛି ଆତ୍ମା ସହିତ ସମ୍ପର୍କ। କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରନ୍ଥର ଦୃଷ୍ଟି ଅନୁସାରେ, ବାମଦେବଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ। ଯଦି କହାଯାଏ ଯେ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆତ୍ମା ଓ ପ୍ରଧାନ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର ଚିହ୍ନ ନିମିତ୍ତ ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା ନୁହେଁ, କାରଣ ତିନି ପ୍ରକାର ଧ୍ୟାନ ଦୁହିଟିରେ ଆଧାରିତ ଓ ଏଠାରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ସୂତ୍ରଗୁଡିକ ଏକାଠି ହୋଇ, ଏହି ଗଭୀର ଶିକ୍ଷାରେ ଆମକୁ ନେଇଯାଏ, ଯାହା ଆମକୁ ଆତ୍ମାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଭୀରତାକୁ ଅନ୍ବେଷଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।