विरोधः कर्मणीति चेन् नानेकप्रतिपत्तेर् दर्शनात्
कर्माशी विरोध आहे असं कुणी म्हणालं, तर तसं नाही, कारण वेगवेगळ्या प्रकारे त्याचा उपयोग होताना दिसतो.
शब्द इति चेन् नातः प्रभवात् प्रत्यक्षानुमानाभ्याम्
हे फक्त शब्द आहे असं कुणी म्हणालं, तरी तसं नाही, कारण त्याचा उगम प्रत्यक्ष आणि अनुमान यांद्वारे सिद्ध होतो.
अत एव च नित्यत्वम्
म्हणूनच ते शाश्वत आहे.
समाननामरूपत्वाच्चावृत्तावप्यविरोधो दर्शनात् स्मृतेश् च
नाव आणि रूप सारखंच असल्यामुळे, पुन्हा पुन्हा येतानाही विरोध होत नाही, असं प्रत्यक्ष आणि स्मरणातून दिसून येतं.
मध्वादिष्व् असंभवाद् अनधिकारं जैमिनिः
मध वगैरे बाबतीत शक्य नाही म्हणून, तिथे अधिकार नाही असं जैमिनि म्हणतो.
ज्योतिषि भावाच् च
पण ज्योतीष यज्ञात अस्तित्व आहे.
भावं तु बादरायणो ऽस्ति हि
बादरायण म्हणतो की, अस्तित्व खरंच आहे.
शुगस्य तदनादरश्रवणात् तदाद्रवणात् सूच्यते हि
साखरेचा तिरस्कार आणि वितळणं ऐकायला येतं, आणि ती खरंच वितळते, म्हणून तसं सूचित केलं आहे.
क्षत्रियत्वगतेश् च
आणि क्षत्रियपद मिळाल्यामुळे.
उत्तरत्र चैत्ररथेन लिङ्गात्
पुढे, चित्ररथाच्या सूचनेमुळे.
संस्कारपरामर्शात् तदभावाभिलापाच् च
संस्काराचा उल्लेख आणि त्याच्या अभावाचा सांगितलेला अर्थ यामुळे.
तदभावनिर्धारणे च प्रवृत्तेः
आणि अभाव निश्चित केल्यावर कृती होते म्हणून.
श्रवणाध्ययनार्थप्रतिषेधात्
ऐकणं आणि अध्ययन यासाठी मनाई केली आहे म्हणून.
स्मृतेश् च
आणि परंपरेमुळे.
कम्पनात्
कंपनामुळे.
ज्योतिर् दर्शनात्
प्रकाश दिसतो म्हणून.
आकाशो ऽर्थान्तरत्वादिव्यपदेशात्
आकाश वेगळं आहे आणि त्याला इतरही नावांनी ओळखलं जातं म्हणून.
सुषुप्त्युत्क्रान्त्योर् भेदेन
सखोल झोप आणि देहत्याग यामध्ये फरक असल्यामुळे.
पत्यादिशब्देभ्यः
पति वगैरे शब्दांमधूनून.
आनुमानिकम् अप्य् एकेषाम् इति चेन् न शरीर-रूपक-विन्यस्त-गृहीतेर् दर्शयति च
काही लोकांसाठी हे अनुमानावरून घेतले जाते असे म्हणले तरी तसे नाही, कारण शरीराच्या उपमेवरूनच ते मान्य केले जाते आणि हे दाखवलेही आहे.
सूक्ष्मं तु तदर्हत्वात्
पण ते सूक्ष्म आहे, कारण तसे असणे योग्य आहे.
तदधीनत्वाद् अर्थवत्
ते त्यावर अवलंबून असल्यामुळे त्याला अर्थ आहे.
ज्ञेयत्वावचनाच् च
आणि त्याच्या जाणण्याबद्दल काहीही सांगितलेले नाही.
वदतीति चेन् न प्राज्ञो हि प्रकरणात्
कोणी म्हणाले, 'तो बोलतो,' तरी तसे नाही, कारण सुज्ञ लोक संदर्भावरून तसे मानत नाहीत.
त्रयाणाम् एव चैवम् उपन्यासः प्रश्नश् च
आणि म्हणूनच, फक्त तिघांबद्दलच मांडणी आणि विचारणा आहे.
महद्वच् च
आणि मोठ्याबद्दलही.
चमसवदविशेषात्
जसे समईच्या वाटीमध्ये काही फरक नसतो, तसेच.
ज्योतिरुपक्रमा तु तथा ह्य् अधीयत एके
पण काही लोक प्रकाशापासून सुरुवात करतात, कारण काहींनी तसेच शिकले आहे.
कल्पनोपदेशाच् च मध्वादिवदविरोधः
आणि उदाहरणाने शिकवले असल्यामुळे, मध वगैरेप्रमाणे, विरोध नाही.
न संख्योपसंग्रहादपि ज्ञानाभावाद् अतिरेकाच् च
संख्येच्या समावेशानेही नाही, कारण ज्ञानाचा अभाव आणि जास्त असल्यामुळे.