तन्मनः प्राण उत्तरात्
ते मन पुढे प्राणात विलीन होते, असे पुढील भागात सांगितले आहे.
सो ऽध्यक्षे तदुपगमादिभ्यः
तो साक्षी आहे, हे जवळून जाणून आणि इतर वर्णनांवरून कळते.
भूतेषु तच्छ्रुतेः
भूतांमध्ये, असे श्रुतीत ऐकायला येते.
नैकस्मिन् दर्शयतो हि
कारण हे एका ठिकाणीच दाखवलेले नाही.
समाना चासृत्युपक्रमाद् अमृतत्वं चानुपोष्य
एकच प्रवेश आणि सुरुवात असल्यामुळे, आणि उपवास न करता अमरत्व मिळत नाही म्हणून.
तदापीतेः संसारव्यपदेशात्
सोमपानाच्या वेळी संसाराचीच ओळख दिली आहे म्हणून.
सूक्ष्मं प्रमाणतश् च तथोपलब्धेः
ते सूक्ष्म आहे आणि प्रमाणाने तसेच समजते.
नोपमर्देनातः
म्हणून नाश करून हे होत नाही.
अस्यैव चोपपत्तेर् ऊष्मा
आणि याच संदर्भात उष्णतेची योग्यताही आहे.
प्रतिषेधाद् इति चेन् न शारीरात् स्पष्टो ह्येकेषाम्
कोणी म्हणेल, 'निषेधामुळे नाही,' पण तसे नाही; काही ठिकाणी ते देहधारकापासून स्पष्ट दिसते.
स्मर्यते च
आणि हे स्मरणातही आहे.
तानि परे तथा ह्य् आह
ती स्थिती परमात्म्याचीच आहे, कारण तसेच सांगितले आहे.
अविभागो वचनात्
वर्णनामुळे भेद नाही.
तदोकोग्रज्वलनं तत्प्रकाशितद्वारो विद्यासामर्थ्यात् तच्छेषगत्यनुस्मृतियोगाच्
योग्य ठिकाणी पेटवलेली ती अग्नी, जी ज्ञानाच्या सामर्थ्याने उघडते, आणि उरलेल्या मार्गाच्या स्मरणामुळे.
रश्म्यनुसारी
तो किरणांच्या मार्गाने जातो.
निशि नेति चेन् न सम्बन्धस्य यावद्देहभावित्वाद् दर्शयति च
कोणी म्हणेल, 'रात्री नाही,' पण तसे नाही, कारण शरीर असताना तो संबंध टिकतो, आणि हे दाखवले आहे.
अतश् चायने ऽपि दक्षिणे
म्हणूनच दक्षिणायनातही हे घडते.
योगिनः प्रति स्मर्येते स्मार्ते चैते
हे योग्यांना आणि विधीग्रंथांमध्ये आठवले जाते.
अर्चिरादिना तत्प्रथितेः
किरणापासून सुरू होणाऱ्या मार्गामुळे हे सिद्ध होते.
वायुमब्दादविशेषविशेषाभ्याम्
वायू आणि पाण्याच्या भेद व अभेदामुळे.
तटितो ऽधि वरुणः संबन्धात्
विजेनंतर वरुण येतो, कारण त्यांचा संबंध आहे.
आतिवाहिकास् तल्लिङ्गात्
वाहणारे, कारण त्याचे चिन्ह आहे.
वैद्युतेनैव ततस् तच्छ्रुतेः
फक्त विजेमुळे, कारण तसे श्रुतीत सांगितले आहे.
कार्यं बादरिरस्य गत्युपपत्तेः
बादरी यांचे मत ग्राह्य आहे, कारण ही गती योग्य आहे.
विशेषितत्वाच् च
आणि कारण ते स्पष्ट केले आहे.
सामीप्यात् तु तद्व्यपदेशः
पण जवळीक असल्यामुळे तो उल्लेख केला आहे.
कार्यात्यये तदध्यक्षेण सहातः परम् अभिधानात्
कर्म संपल्यावर, त्या अधिपतीसह, कारण श्रेष्ठाचा उल्लेख आहे.
स्मृतेश् च
आणि स्मृतीमुळेही.
परं जैमिनिर् मुख्यत्वात्
जैमिनि म्हणतो 'श्रेष्ठ', कारण ते मुख्य आहे.
दर्शनाच् च
आणि कारण तसे दिसते.