फलमत उपपत्तेः
म्हणून, फळ कारणामुळेच मिळते.
श्रुतत्वाच् च
आणि तसे शिकवलेही आहे.
धर्मं जैमिनिरत एव
जैमिनि म्हणतो की, तेच धर्म आहे.
पूर्वं तु बादरायणो हेतुव्यपदेशात्
पण बादरायण म्हणतो की, कारण सांगितल्यामुळे ते पूर्वीचे आहे.
सर्ववेदान्तप्रत्ययं चोदनाद्यविशेषात्
सर्व वेदांतांमध्ये आज्ञा वगैरे बाबतीत फरक नाही, म्हणून सर्वत्र एकच मत आहे.
भेदान् नेति चेद् एकस्याम् अपि
जर कुठेही फरक असेल, तर तसे नाही.
स्वाध्यायस्य तथात्वे हि समाचारे ऽधिकाराच् च सववच् च तन्नियमः
स्वाध्यायाबाबतही तसेच आहे, कारण आचारासाठी आणि पात्रतेसाठी नियम आहे.
दर्शयति च
आणि हे दाखवलेही आहे.
उपसंहारोर्ऽथाभेदाद्विधिशेषवत्समाने च
अर्थात फरक नसल्यामुळे, उपनियमाप्रमाणेच आणि जिथे सारखेपण आहे तिथेही, निष्कर्ष घेतला जातो.
अन्यथात्वं शब्दाद् इति चेन् नाविशेषात्
शब्दामुळे वेगळेपण आहे असे म्हटले, तरी फरक नसल्यामुळे तसे नाही.
न वा प्रकरणभेदात् परोवरीयस्त्वादिवत्
फक्त प्रसंग वेगळा आहे म्हणून श्रेष्ठ किंवा कनिष्ठपणा ठरत नाही, जसं वरच्या आणि खालच्या बाबतीत आहे तसं नाही.
संज्ञातश् चेत् तद् उक्तम् अस्ति तु तद् अपि
जर तसं ओळखलं असेल, तर ते आधीच सांगितलं आहे; तरीसुद्धा ते आहेच.
व्याप्तेश् च समञ्जसम्
सर्वत्र व्यापलेलं असल्यामुळे हे योग्य आहे.
सर्वाभेदादन्यत्रेमे
या एकाच गोष्टीखेरीज बाकी सर्वत्र काही फरक नाही.
आनन्दादयः प्रधानस्य
आनंद वगैरे प्रधान तत्त्वालाच आहेत.
प्रियशिरस्त्वाद्यप्राप्तिरुपचयापचयौ हि भेदे
‘प्रिय डोके’ मिळत नाही, वाढ आणि घट होते, हे सगळं फरकामुळेच आहे.
इतरे त्वर्थसामान्यात्
पण इतर बाबतीत अर्थसाम्यामुळे असं होतं.
आध्यानाय प्रयोजनाभावात्
ध्यानासाठी काही हेतू नाही म्हणून.
आत्मशब्दाच् च
आणि ‘स्व’ हा शब्द वापरला आहे म्हणून.
आत्मगृहीतिर् इतरवद् उत्तरात्
स्वत्वाचं ग्रहण इतरप्रमाणेच पुढे येणाऱ्या गोष्टीमुळे आहे.
अन्वयाद् इति चेत् स्याद् अवधारणात्
जर असं म्हटलं की, ‘संबंधामुळे’, तर ते चालू शकतं, कारण स्पष्टपणे सांगितलं आहे.
कार्याख्यानादपूर्वम्
परिणाम सांगितला आहे म्हणून ते नवीन नाही.
समान एवं चाभेदात्
आणि म्हणून, फरक नाही म्हणून ते सारखंच आहे.
सम्बन्धादेवमन्यत्रापि
असं, संबंधामुळे इतर ठिकाणीही लागू पडतं.
न वा विशेषात्
किंवा नाही, कारण वेगळेपणा आहे.
दर्शयति च
आणि ते दाखवलं आहे.
संभृतिद्युव्याप्त्यपि चातः
एकत्रितपणा आणि व्यापलेपणामुळेही तसंच आहे.
पुरुषविद्यायामपि चेतरेषामनाम्नानात्
पुरुषाच्या ध्यानातही, इतरांचं नाव घेतलं आहे म्हणून.
वेधाद्यर्थभेदात्
सृष्टीकर्त्यापासून अर्थाचा फरक असल्यामुळे.
हानौ तूपायनशब्दशेषत्वात् कुशाच्छन्दस्स्तुत्युपगानवत्तदुक्तम्
पण वगळल्यावर 'उपायन' हा शब्द उरतो, म्हणून कुश आणि छंद हे स्तुती आणि गाण्याप्रमाणे आहेत, असं सांगितलं आहे.