अग्न्यादिश्रुतेर् इति चेन् न भाक्तत्वात्
जर अग्नी वगैरे श्रुतीवरून असा आक्षेप घेतला, तरी ते फक्त उपमेय म्हणूनच आहे.
प्रथमे ऽश्रवणाद् इति चेन् न ता एव ह्य् उपपत्तेः
जर पहिल्यांदा ऐकू येत नाही असा आक्षेप केला, तरी तेच योग्य आहे.
अश्रुतत्वाद् इति चेन् नेष्टादिकारिणां प्रतीतेः
जर ऐकू येत नाही असा आक्षेप केला, तरी यज्ञ करणाऱ्यांना ते समजते.
भाक्तं वानात्मवित्त्वात् तथा हि दर्शयति
किंवा, ते उपमेयच आहे, कारण ते आत्मा नाही हे माहीत आहे; कारण श्रुतीसुद्धा तसेच दाखवते.
कृतात्यये ऽनुशयवान् दृष्टस्मृतिभ्यां यथेतमनेवं च
नियत काळ संपल्यावर, ज्याच्याकडे उरलेले कर्म असते, तो श्रुती आणि स्मृतीप्रमाणे पुढे जातो.
चरणाद् इति चेन् न तदुपलक्षणार्थेति कार्ष्णाजिनिः
जर पायावरून आक्षेप घेतला, तरी ते फक्त ओळखण्यासाठीच आहे, असे कार्ष्णाजिनि म्हणतात.
आनर्थक्यम् इति चेन् न तदपेक्षत्वात्
जर हे निरर्थक आहे असा आक्षेप केला, तरी तसे नाही, कारण त्याची गरज आहे.
सुकृतदुष्कृते एवेति तु बादरिः
फक्त चांगले आणि वाईट कर्म यांच्यापुरतेच, असे बादरी म्हणतात.
अनिष्टादिकारिणाम् अपि च श्रुतम्
आणि जे वाईट कर्म करणारे आहेत त्यांच्याबद्दलही श्रुतीत ऐकायला मिळते.
संयमने त्व् अनुभूयेतरेषामारोहाव् अरोहौ तद्गतिदर्शनात्
पण न्यायाच्या वेळी, इतरांना वर-खाली जाण्याचा अनुभव येतो, कारण तिथे गेलेल्यांमध्ये ते दिसून येते.
स्मरन्ति च
आणि स्मृतीतही हे सांगितले आहे.
अपि सप्त
सातही असू शकतात.
तत्रापि तद्व्यापारादविरोधः
तिथेसुद्धा त्या कार्यामुळे विरोध नाही.
विद्याकर्मणोर् इति तु प्रकृतत्वात्
पण विद्या आणि कर्म याबद्दल, कारण तेच विषय आहे.
न तृतीये तथोपलब्धेः
तिसऱ्या ठिकाणी तसे दिसत नाही.
स्मर्यते ऽपि च लोके
आणि लोकांतही हे आठवले जाते.
दर्शनाच् च
कारण ते दिसून येते.
तृतीयशब्दावरोधः संशोकजस्य
तिसऱ्या शब्दाचा मर्यादा कोरड्या होऊन निर्माण झालेल्यावर लागू होते.
तत्स्वाभाव्यापत्तिरुपपत्तेः
त्याचे असे होणे स्वाभाविक आहे.
नातिचिरेण विशेषात्
विशेषामुळे फार वेळ लागत नाही.
अन्याधिष्ठिते पूर्ववदभिलापात्
जेव्हा दुसऱ्या आधारावर असते, तेव्हा पूर्वीप्रमाणेच बोलले जाते.
अशुद्धम् इति चेन् न शब्दात्
कोणी म्हणाले अपवित्र आहे, तर तसे नाही, कारण शब्दात तसे नाही.
रेतःसिग्योगो ऽथ
मग वीर्याशी संबंध येतो.
योनेःशरीरम्
गर्भातून शरीर मिळते.
सन्ध्ये सृष्टिराह हि
मधल्या अवस्थेत सृष्टी होते असे सांगितले आहे.
निर्मातारं चैके पुत्रादयश् च
काही जण निर्माण करणारा, तसेच पुत्र वगैरेही सांगतात.
मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्तस्वरूपत्वात्
पण ते फक्त माया आहे, कारण त्याचे खरे स्वरूप पूर्णपणे प्रकट होत नाही.
पराभिध्यानात् तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ
पण दुसऱ्याच्या इच्छेमुळे ते लपवले जाते; कारण त्यातूनच बंधन आणि त्याचे विरुद्ध येते.
देहयोगाद्वा सो ऽपि
किंवा शरीराशी संबंध आल्यामुळे तेही होते.
सूचकश् च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः
कारण त्याचा इशारा श्रुतीत आहे आणि जाणणारे तसे सांगतात.