ब्रह्मसूत्राणि

जन्माद्यस्य यतः

ज्याच्यापासून या विश्वाचा जन्म, पालन आणि लय होतो.

शास्त्रयोनित्वात्

कारण शास्त्र हेच मूळ आहे.

तत् तु समन्वयात्

ते तसेच आहे, कारण सर्वत्र एकच अर्थ सांगितला आहे.

ईक्षतेर् नाशब्दम्

दृष्टीमुळे, केवळ शब्दामुळे नाही.

गौणश् चेन् नात्मशब्दात्

जर गौण असेल, तरीही नाही, कारण 'स्व' हा शब्द वापरला आहे.

तन्निष्ठस्य मोक्षोपदेशात्

कारण त्याच्यावर निष्ठा ठेवणाऱ्याला मुक्ती शिकवली आहे.

हेयत्वावचनाच् च

आणि त्याचा त्याग सांगितला नाही.

प्रतिज्ञाविरोधात्

कारण ते प्रतिज्ञेला विरोधी ठरेल.

स्वाप्ययात्

लयामुळे.

गतिसामान्यात्

मार्गातील साम्यामुळे.

श्रुतत्वाच् च

आणि कारण ते शास्त्रात सांगितले आहे.

आनन्दमयो ऽभ्यासात्

वारंवार सांगितल्यामुळे तो आनंदमय आहे.

विकारशब्दान् नेति चेन् न प्राचुर्यात्

परिवर्तन दर्शवणारे शब्द असल्यासही, तसे नाही, कारण मुख्यत्व आहे.

तद्धेतुव्यपदेशाच् च

आणि कारण कारणही दर्शवले आहे.

मान्त्रवर्णिकमेव च गीयते

आणि मंत्रातील शब्दच गायले जातात.

नेतरो ऽनुपपत्तेः

इतर कोणी नाही, कारण ते योग्य नाही.

भेदव्यपदेशाच् च

आणि भेद दर्शवला आहे.

कामाच् च नानुमानापेक्षा

इच्छेमुळे तर्काची गरज राहत नाही.

अस्मिन्न् अस्य च तद्योगं शास्ति

या विषयात शास्त्र त्याचा संबंध शिकवते.

अन्तस् तद्धर्मोपदेशात्

आतल्या बाजूला, कारण उपदेश त्याच्या गुणांबद्दल आहे.

भेदव्यपदेशाच् चान्यः

वेगळेपणाच्या उल्लेखामुळे तो दुसरा आहे.

आकाशस् तल्लिङ्गात्

आकाश, कारण तशी खूण दिलेली आहे.

अत एव प्राणः

त्याच कारणासाठी प्राणसुद्धा.

ज्योतिश् चरणाभिधानात्

प्रकाश, कारण त्याच्या मार्गाचा उल्लेख आहे.

छन्दो ऽभिधानान् नेति चेन् न तथा चेतोऽर्पणनिगदात् तथा हि दर्शनम्

जर छंदाचा उल्लेख आहे म्हणून तसे नाही असे म्हणले, तर तसे नाही, कारण मन अर्पण करण्याचे सांगितले आहे; तसेच प्रत्यक्ष अनुभव आहे.

भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश् चैवम्

भूतादी कारण म्हणून उल्लेख योग्य आहे, म्हणून असेच.

उपदेशभेदान् नेति चेन् नोभयस्मिन्न् अप्य् अविरोधात्

जर उपदेशात फरक आहे म्हणून तसे नाही असे म्हणले, तर तसे नाही, कारण दोन्ही ठिकाणी विरोध नाही.

प्राणस् तथानुगमात्

प्राण, कारण पुढेही त्याचा संबंध दाखवला आहे.

न वक्तुर् आत्मोपदेशाद् इति चेद् अध्यात्मसंबन्धभूमा ह्य् अस्मिन्

जर बोलणाऱ्याने स्वतःच्या आत्म्याचा उपदेश केला म्हणून तसे नाही असे म्हणले, तर तसे नाही, कारण येथे आत्म्याशी संबंध हेच मुख्य आहे.