श्रीमंत वेदांतसूत्रांमध्ये एक गूढ आणि दिव्य कथा उलगडते. या कथेत ब्रह्मज्ञानाच्या शोधात असलेल्या साधकाला एक अद्भुत सत्य उलगडत जाते. सर्व चराचर, म्हणजेच जड आणि जंगम, यांचा अनुभव घेणारा जो भोक्ता आहे, त्याच्याच संदर्भात पुढील विचार मांडले जातात. या सर्व विचारांमध्ये एक विशिष्ट संदर्भ आहे, ज्यामुळे अर्थ अधिक स्पष्ट होतो. उपनिषदांत सांगितल्याप्रमाणे, दोन आत्मे या शरीररूपी गुहेत प्रवेश करतात, हे प्रत्यक्ष पाहिले गेले आहे. यामध्ये एक विशेषणही आहे, ज्यामुळे अर्थ अधिक निश्चित होतो. या आत्म्यांपैकी एक अंतर्याम्य आहे—तो आतमध्ये आहे, म्हणूनच त्याचे अस्तित्व सिद्ध होते. त्याच्या स्थानाची, आणि इतरही अनेक गोष्टींची, स्पष्टपणे ओळख करून दिली जाते. पुढे सांगितले जाते की, सुखदुःखाच्या भेदाने ज्याला ओळखले जाते, तोच खरा ब्रह्म आहे. उपनिषदांमध्ये वर्णन केलेल्या मार्गाचा उल्लेखही याच संदर्भात येतो. दुसरा कोणीही हा ब्रह्म असू शकत नाही, कारण त्याची अनंतता आणि इतर कोणत्याही गोष्टींनी त्याची प्राप्ती अशक्य आहे. अंतर्याम्यात, दैवीतत्त्वात, आणि विश्वात इत्यादींमध्ये त्याच्या गुणांची स्पष्टपणे नोंद आहे. पारंपरिक वर्णनात जो सांगितला जातो, तो हा ब्रह्म नाही, कारण त्याचे गुण त्याच्याशी जुळत नाहीत आणि तो देहरूप आहे. दोन्ही वेगळे अभ्यासले गेले आहेत, हे देखील स्पष्ट केले जाते. याच्या गुणांमध्ये अदृश्यता, इत्यादींचा उल्लेख आहे. विशेषण आणि संज्ञेतील भेदामुळे, उर्वरित दोन म्हणजेच देवता किंवा तत्त्व, हे ब्रह्म असू शकत नाहीत. कधी कधी रुपाचा उल्लेखही येतो, ज्यामुळे अर्थ अधिक स्पष्ट होतो. "वैश्वानर" या सामान्य संज्ञेचा विशिष्ट अर्थ घेऊन त्याचा निर्देश केला जातो. जर कोणीतरी म्हणाले की, याचा अर्थ अनुमानावरून घेतला जाऊ शकतो, तर तेही योग्य आहे. काहींना वाटते की, कारण हा शब्द वगैरेमुळे आतमध्ये स्थापन झालेला आहे, म्हणून तो असा नाही; पण तसे नाही, कारण प्रत्यक्ष अनुभव आणि उपदेश यावरून हे वेगळे दिसते, आणि यालाच "पुरुष" म्हणूनही अभ्यासले गेले आहे. म्हणूनच, हे ना देवता आहे, ना कोणतेही तत्त्व. अगदी प्रत्यक्षपणे घेतले तरीही, यात विरोध नाही, असे जैमिनी सांगतात. कारण हे प्रकट होते, असे आश्मरथ्य सांगतात. स्मरणामुळे, असे बादरी सांगतात. प्राप्तीमुळे, असे जैमिनी सांगतात, कारण तसेच दाखवले गेले आहे. आणि या संदर्भात सर्व विद्वान त्याचीच घोषणा करतात. हा ब्रह्म स्वर्ग आणि पृथ्वीचे निवासस्थान आहे, कारण त्यासाठी स्वतंत्र संज्ञा वापरली आहे. मुक्त झालेल्यांनी त्याच्याकडे जाण्याचा संदर्भही आहे. अनुमानावरून हे सिद्ध होत नाही, कारण त्यासाठी योग्य संज्ञा नाही आणि तोच प्राणांचा आधार आहे. यात भेदाचा उल्लेख आहे, आणि संदर्भामुळेही हे स्पष्ट होते. जीवनाचा आधार आणि भोक्ता म्हणूनही त्याचा उल्लेख आहे. भुमन, म्हणजेच अपरिमितता, हा शांत स्वरूपाशी एकरूप आहे, असे शिकवले गेले आहे. धर्माच्या आधारावरही त्याला आधार मिळतो. तो अविनाशी आहे, कारण आकाशापर्यंत पसरलेल्या विश्वाचा आधार तोच आहे. आणि हे त्याच्या आज्ञेमुळे घडते, असे स्पष्ट केले जाते. इतर कोणत्याही गोष्टीपासून वेगळे आहे, हेही सांगितले जाते. "पाहणे" आणि "करणे" या शब्दांचा उल्लेख असल्यामुळे, तोच खरा आहे. तो अत्यंत सूक्ष्म आहे, कारण पुढील ग्रंथांत तसे सांगितले आहे. "जाणे" आणि "वाणी" या शब्दांचा उल्लेख असल्यामुळे, हेच त्याचे चिन्ह आहे. त्याच्या महानतेमुळे त्याला आधार मिळतो, असेही स्पष्ट केले जाते. अशा प्रकारे, या गूढ वेदांतप्रसंगांमध्ये, ब्रह्माचे स्वरूप, त्याचे गुण, त्याची वैशिष्ट्ये आणि त्याचा अनुभव, हे सर्व साधकाला क्रमाक्रमाने उलगडत जाते आणि अखेरीस हेच समजते—तोच सर्वांचा आधार, सर्वांचा भोक्ता, सर्वव्यापी आणि अविनाशी ब्रह्म आहे.