या शास्त्राच्या विवेचनात, एक विषय स्पष्टपणे मांडला जातो—आत्म्याचे गुणधर्म आणि त्यासंबंधित शिकवण. या गुणधर्मामुळेच त्याचा वेगळा उल्लेख केला जातो; त्यामुळे तो दुसरा आहे, असे सांगितले जाते. आकाशाबद्दलही, त्याच्या विशेष चिन्हामुळे वेगळे विवेचन होते. त्याच कारणामुळे प्राणाचा विचार केला जातो. प्रकाशाबद्दल, त्याच्या मार्गाचा उल्लेख असल्यामुळे त्याची चर्चा होते. कोणीतरी असा आक्षेप घेतो की, छंदाचा उल्लेख असल्यामुळे हे तसं नाही; पण हे तसं नाही, कारण मनाच्या अर्पणाचा उल्लेख आहे आणि याच प्रकारे दर्शन आहे. पुढे, तत्वांचा कारण म्हणून योग्य उल्लेख असल्यामुळेही हे तसंच आहे. जर शिकवण वेगळी असल्यामुळे हे तसं नाही, असा आक्षेप घेतला, तरी दोन्ही ठिकाणी विरोधाभास नाही, म्हणून हा आक्षेप ग्राह्य धरता येत नाही. प्राणाबद्दल, पुढील संबंधामुळे त्याचा विचार केला जातो. गुरु आपल्या स्वतःच्या आत्म्याचा उल्लेख करतो, म्हणून हे तसं नाही, असा आक्षेप घेतला, तरी येथे आत्म्याशी संबंध हेच आधार आहे. शिकवण शास्त्राच्या दृष्टिकोनानुसार आहे, वामदेवाच्या उदाहरणासारखी. आत्मा आणि मुख्य प्राण यांचे चिन्ह असल्यामुळे हे तसं नाही, असा आक्षेप घेतला तरी, त्रिविध ध्यान हे दोन्हीवर आधारित आहे आणि येथे त्यांचा संबंध स्पष्ट केला आहे. सर्वत्र, कारण शिकवण प्रसिद्ध आहे. आणि इच्छित गुणधर्म योग्य आहेत. पण देहधारी आत्मा नाही, कारण ते अशक्य आहे. आणि कर्ता व करणारा म्हणून उल्लेख असल्यामुळेही हे तसं नाही. शब्दांचा वेगळा वापर असल्यामुळेही हे स्पष्ट होते. तसेच स्मरणात ठेवलेली गोष्टही यास पुष्टी देते. कोणीतरी असा आक्षेप घेतो की, बाल्यामुळे आणि त्याच्याच उल्लेखामुळे हे तसं नाही; पण हे तसं नाही, कारण त्यास शिकवण दिली जाऊ शकते, आकाशासारखेच. जर असा विचार केला की, भोग प्राप्त होतो, तरी हे तसं नाही, कारण भेद आहे. "भक्षक" म्हणून त्याचा विचार केला जातो, कारण जंगम आणि स्थावर दोन्ही पकडले जातात. संदर्भामुळेही हे पुष्टी मिळते. दोन आत्मे गुहेत प्रवेश करतात, कारण तसं दृश्य आहे. विशेषणामुळेही हे स्पष्ट होते. अंतर्गत उपस्थितीमुळेही हे तसंच आहे. स्थान वगैरेच्या उल्लेखामुळेही हे पुष्टी मिळते. आनंदाने वेगळा असल्याचा उल्लेख असल्यामुळेही हे तसंच आहे. म्हणून, तो ब्रह्म आहे. उपनिषदात वर्णन केलेल्या मार्गाचा उल्लेख असल्यामुळेही हे पुष्टी मिळते. दुसरा नाही, कारण अनंतता आणि अशक्यता आहे. "अंतर्गत नियामक", "दैवी", "जग" वगैरे विषयांत त्याच्या गुणांचा उल्लेख असल्यामुळे हे तसंच आहे. परंपरेत वर्णन केलेल्या गोष्टी नाही, कारण त्याचे गुण दिले नाहीत आणि तो देहधारी आहे. दोन्ही वेगळे म्हणून अभ्यासले जातात. अदृश्यता वगैरे गुण त्याच्या गुणधर्म म्हणून सांगितले आहेत. पात्रता आणि उल्लेखातील भेदामुळे, दुसरे दोघे नाहीत. रूपाचा उल्लेख असल्यामुळेही हे पुष्टी मिळते. वैश्वानराचा अर्थ घेतला जातो, कारण सामान्य शब्दाचा विशिष्ट वापर आहे. जर असा विचार केला की, अनुमान स्मरणात आहे, तर ते असू शकते. जर असा आक्षेप घेतला की, शब्द वगैरेने आतमध्ये सिद्ध झाले आहे, म्हणून हे तसं नाही; तरी प्रत्यक्ष आणि शिकवण यामुळे तसे नाही, आणि हेही "पुरुष" म्हणून अभ्यासले जाते. याच कारणामुळे, हे देवता किंवा तत्व नाही.