സ്ഥിത്യദനാഭ്യാം ച
നിലനിൽപ്പും ഭക്ഷണവും കൊണ്ടുമാണ്.
ഭൂമാ സംപ്രസാദാദ് അധ്യുപദേശാത്
ഭൂമൻ സമശാന്തനുമായി ഒന്നാണെന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു.
ധര്മോപപത്തേശ് ച
ധർമ്മം പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനാൽ.
അക്ഷരമ് അമ്ബരാന്തധൃതേഃ
അക്ഷരമാണ് ആകാശം വരെ എല്ലാം താങ്ങുന്നത്.
സാ ച പ്രശാസനാത്
അത് ആജ്ഞയാൽ തന്നെയാണ്.
അന്യഭാവവ്യാവൃത്തേശ്ച
മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നത് കൊണ്ടും.
ഈക്ഷതികര്മവ്യപദേശാത് സഃ
കാണൽ ചെയ്യലിന്റെ സൂചനയാൽ അതു തന്നെയാണ്.
ദഹര ഉത്തരേഭ്യഃ
പിന്നീട് പറയുന്നവയാൽ സൂക്ഷ്മമാണ്.
ഗതിശബ്ദാഭ്യാം തഥാ ഹി ദൃഷ്ടം ലിങ്ഗം ച
നടക്കലും സംസാരവും എന്നതുകൊണ്ട്, അങ്ങനെ ലക്ഷണം കാണാം.
ധൃതേശ് ച മഹിമ്നോ ഽസ്യാസ്മിന്ന് ഉപലബ്ധേഃ
താങ്ങുന്നതുകൊണ്ടും, ഇതിൽ അവന്റെ മഹത്വം കാണപ്പെടുന്നു.
പ്രസിദ്ധേശ് ച
പ്രസിദ്ധമായതുകൊണ്ടും.
ഇതരപരാമര്ശാത് സ ഇതി ചേന് നാസംഭവാത്
മറ്റൊന്നിനെ സൂചിപ്പിച്ചതാണെന്നു പറഞ്ഞാൽ, അതു സാധ്യമല്ല.
ഉത്തരാച് ചേദ് ആവിര്ഭൂതസ്വരൂപസ് തു
പിന്നീട് ആണെങ്കിൽ, യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം വെളിപ്പെടുന്നു.
അന്യാര്ഥശ് ച പരാമര്ശഃ
സൂചന മറ്റൊരു ഉദ്ദേശത്തിനായാണ്.
അല്പശ്രുതേര് ഇതി ചേത് തദ് ഉക്തമ്
കുറച്ച് മാത്രം പറയുന്നുവെന്നു പറഞ്ഞാൽ, അതു മുമ്പേ വിശദീകരിച്ചു.
അനുകൃതേസ് തസ്യ ച
അനുകരണം കൊണ്ടും അതിന്റെയും.
അപി ച സ്മര്യതേ
മറ്റൊന്നായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ശബ്ദാദ് ഏവ പ്രമിതഃ
വാക്കിൽ നിന്നു തന്നെ ഉറപ്പുവരുന്നു.
ഹൃദ്യപേക്ഷയാ തു മനുഷ്യാധികാരത്വാത്
ഹൃദയത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്, മനുഷ്യർക്കാണ് യോഗ്യത.
തദുപര്യ് അപി ബാദരായണഃ സംഭവാത്
അതിനു മുകളിലും, സാധ്യമായതിനാൽ ബാദരായണൻ പറയുന്നു.
വിരോധഃ കര്മണീതി ചേന് നാനേകപ്രതിപത്തേര് ദര്ശനാത്
ചടങ്ങുകളുമായി വിരോധമുണ്ടെന്നു പറയുന്നുവെങ്കിൽ, അതിന് അടിസ്ഥാനമില്ല; പലവിധ പ്രയോഗങ്ങൾ നടക്കുന്നത് കാണാം.
ശബ്ദ ഇതി ചേന് നാതഃ പ്രഭവാത് പ്രത്യക്ഷാനുമാനാഭ്യാമ്
ഇത് വെറും ശബ്ദമാണെന്നു പറയുന്നുവെങ്കിൽ, അതും ശരിയല്ല; അതിന്റെ ഉത്ഭവം നേരിട്ട് കാണാനും, വിവേചനം കൊണ്ടും മനസ്സിലാക്കാനും കഴിയും.
അത ഏവ ച നിത്യത്വമ്
അതുകൊണ്ട് തന്നെ, അത് ശാശ്വതമാണ്.
സമാനനാമരൂപത്വാച്ചാവൃത്താവപ്യവിരോധോ ദര്ശനാത് സ്മൃതേശ് ച
പേരു രൂപം ഒരുപോലെയായതിനാൽ, ആവർത്തിച്ചാലും വിരോധമില്ല; ഇത് കാണപ്പെടുന്നതും ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നതുമാണ്.
മധ്വാദിഷ്വ് അസംഭവാദ് അനധികാരം ജൈമിനിഃ
തേനീച്ചയുടേതുപോലെയുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ സാധ്യതയില്ലാത്തതിനാൽ അവയ്ക്ക് യോഗ്യതയില്ലെന്ന് ജൈമിനി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
ജ്യോതിഷി ഭാവാച് ച
എന്നാൽ, ജ്യോതിഷ് യാഗത്തിൽ അതിന്റെ സാന്നിധ്യം കാണാം.
ഭാവം തു ബാദരായണോ ഽസ്തി ഹി
ബാദരായണൻ പറയുന്നു, അതിന്റെ സത്തുണ്ട്.
ശുഗസ്യ തദനാദരശ്രവണാത് തദാദ്രവണാത് സൂച്യതേ ഹി
പഞ്ചസാരയെ അവഗണിക്കുകയും, അതു ഉരുകുന്നതും കേൾക്കപ്പെടുന്നതും കൊണ്ടാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ക്ഷത്രിയത്വഗതേശ് ച
ക്ഷത്രിയ സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്നതുകൊണ്ടും.
ഉത്തരത്ര ചൈത്രരഥേന ലിങ്ഗാത്
പിന്നീട്, ചൈത്രരഥന്റെ സൂചന കൊണ്ടും.