സ്മരന്തി ച
പരമ്പരാഗതമായ ഓർമ്മകളും ഇതിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു.
അപി സപ്ത
ഏഴും അങ്ങനെ തന്നെ.
തത്രാപി തദ്വ്യാപാരാദവിരോധഃ
അവിടെയും ആ പ്രവർത്തനമൂലം യാതൊരു വിരോധവും ഇല്ല.
വിദ്യാകര്മണോര് ഇതി തു പ്രകൃതത്വാത്
വിദ്യയും കര്മവും സംബന്ധിച്ച കാര്യത്തിൽ, അതാണ് ഇവിടെ ചർച്ചയാകുന്നത്.
ന തൃതീയേ തഥോപലബ്ധേഃ
മൂന്നാമത്തേതിൽ അങ്ങനെ കാണുന്നില്ലാത്തതിനാൽ അല്ല.
സ്മര്യതേ ഽപി ച ലോകേ
ലോകത്തും ഇതിനെ ഓർമ്മിക്കുന്നു.
ദര്ശനാച് ച
കാണുന്നതുകൊണ്ടാണ്.
തൃതീയശബ്ദാവരോധഃ സംശോകജസ്യ
മൂന്നാമത്തെ വാക്ക് ഉണക്കലിൽ നിന്നുള്ളതിനെ മാത്രം ബാധകമാണ്.
തത്സ്വാഭാവ്യാപത്തിരുപപത്തേഃ
അത് സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നത് യുക്തിയാണ്.
നാതിചിരേണ വിശേഷാത്
പ്രത്യേകതയാൽ വളരെ വൈകാതെ തന്നെ.
അന്യാധിഷ്ഠിതേ പൂര്വവദഭിലാപാത്
മറ്റൊന്നിൽ അധിഷ്ഠിതമായാൽ, മുമ്പുപോലെ തന്നെ ഉപയോഗം ഉണ്ടാകും.
അശുദ്ധമ് ഇതി ചേന് ന ശബ്ദാത്
അശുദ്ധമാണെന്ന് പറയുന്നുവെങ്കിൽ, അങ്ങനെ അല്ല, വാക്ക് കൊണ്ടാണ്.
രേതഃസിഗ്യോഗോ ഽഥ
ശുക്ലം ചേർന്നതിനു ശേഷം.
യോനേഃശരീരമ്
ഗർഭത്തിൽ നിന്നുള്ള ശരീരം.
സന്ധ്യേ സൃഷ്ടിരാഹ ഹി
മധ്യാവസ്ഥയിൽ സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
നിര്മാതാരം ചൈകേ പുത്രാദയശ് ച
ചിലർ സ്രഷ്ടാവിനെയും പുത്രന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പറയുന്നു.
മായാമാത്രം തു കാര്ത്സ്ന്യേനാനഭിവ്യക്തസ്വരൂപത്വാത്
പൂർണ്ണമായി സ്വരൂപം പ്രകടമാകാത്തതിനാൽ അത് മായ മാത്രമാണ്.
പരാഭിധ്യാനാത് തു തിരോഹിതം തതോ ഹ്യസ്യ ബന്ധവിപര്യയൌ
മറ്റൊരാളുടെ ഇച്ഛയാൽ അത് മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിൽ നിന്നാണ് ബന്ധവും വിരുദ്ധവും ഉണ്ടാകുന്നത്.
ദേഹയോഗാദ്വാ സോ ഽപി
അല്ലെങ്കിൽ ശരീരബന്ധം കൊണ്ടും അതു സംഭവിക്കുന്നു.
സൂചകശ് ച ഹി ശ്രുതേരാചക്ഷതേ ച തദ്വിദഃ
ഇത് ശാസ്ത്രത്തിൽ സൂചനയുണ്ട്, അതറിയുന്നവർ അങ്ങനെ പറയുന്നു.
തദഭാവോ നാഡീഷു തച്ഛ്രുതേരാത്മനി ച
അത് നാഡികളിലും ആത്മാവിലും ഇല്ലെന്ന് ആ ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.
അതഃ പ്രബോധോ ഽസ്മാത്
അതുകൊണ്ടാണ് ബോധം ഉണ്ടാകുന്നത്.
സ ഏവ തു കര്മാനുസ്മൃതിശബ്ദവിധിഭ്യഃ
കർമ്മം, ഓർമ്മ, ശാസ്ത്രവിഹിതം എന്നിവ കൊണ്ടു അതേതന്നെയാണ്.
മുഗ്ധേര്ഽധസംപത്തിഃ പരിശേഷാത്
മൂഢനു ഭാഗികമായ ഫലമേ ലഭിക്കുക, ശേഷിച്ചതു കൊണ്ടാണ്.
ന സ്ഥാനതോ ഽപി പരസ്യോഭയലിങ്ഗം സര്വത്ര ഹി
സ്ഥലത്തെ ആശ്രയിച്ചിട്ടും, രണ്ടിന്റെയും ലക്ഷണങ്ങൾ പരസ്പരം ബാധകമല്ല, കാരണം അത്തരം ലക്ഷണങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും കാണാം.
ഭേദാദ് ഇതി ചേന് ന പ്രത്യേകമതദ്വചനാത്
വ്യത്യാസം കൊണ്ടാണെന്നു വാദിച്ചാൽ, അങ്ങനെ അല്ല, കാരണം ഓരോ സാഹചര്യത്തിലും അതിനെ കുറിച്ച് ശാസ്ത്രം പറയുന്നില്ല.
അപി ചൈവമ് ഏകേ
ഇങ്ങനെ ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
അരൂപവദേവ ഹി തത്പ്രധാനത്വാത്
അത് രൂപരഹിതംപോലെയാണ്, കാരണം അതാണ് പ്രധാനമായത്.
പ്രകാശവച്ചാവൈയര്ഥ്യാത്
അത് പ്രകാശംപോലെയാണ്, ഇല്ലെങ്കിൽ അതിന് അർത്ഥമില്ലാതിരിക്കും.
ആഹ ച തന്മാത്രമ്
അത് മാത്രം ആണെന്ന് അവൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.