അശ്മാദിവച് ച തദനുപപത്തിഃ
കല്ല് മുതലായവയുടെ കാര്യത്തിലും അതുപോലെ സാധ്യമല്ല.
ഉപസംഹാരദര്ശനാന് നേതി ചേന് ന ക്ഷീരവദ് ധി
ലയനം കാണപ്പെടുന്നു എന്നത് എതിര്ക്കുകയാണെങ്കില്, അങ്ങനെയല്ല; കാരണം, അതു പാല് പോലെയാണ്.
ദേവാദിവദ് അപി ലോകേ
ദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പോലെ തന്നെ ലോകത്തും ഇതേ വിധമാണ്.
കൃത്സ്നപ്രസക്തിര് നിരവയവത്വശബ്ദകോപോ വാ
അല്ലെങ്കിൽ മുഴുവൻതിലും അനാവശ്യമായ വ്യാപനം ഉണ്ടാകും, അല്ലെങ്കിൽ ഭാഗങ്ങളില്ലെന്ന വചനത്തോട് വിരുദ്ധത വരും.
ശ്രുതേസ് തു ശബ്ദമൂലത്വാത്
പക്ഷേ, വേദവാക്യങ്ങളിൽ നിന്നാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്നതിനാൽ, അതിനെ ആശ്രയിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ആത്മനി ചൈവം വിചിത്രാശ് ച ഹി
ആത്മാവിലും ഇങ്ങനെ തന്നെ പലവിധ ഗുണങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു.
സ്വപക്ഷദോഷാച് ച
മറ്റു വാദത്തിൽ തന്നെ ദോഷം ഉണ്ടാകുന്നതുകൊണ്ടുമാണ്.
സര്വോപേതാ ച തദ്ദര്ശനാത്
എല്ലാ ഗുണങ്ങളും അവിടെ കാണപ്പെടുന്നതായി കാണാമല്ലോ.
വികരണത്വാന് നേതി ചേത് തദ് ഉക്തമ്
'ഇത് അവയവങ്ങളില്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല' എന്നു പറയുകയാണെങ്കിൽ, അതിന് മുമ്പേ ഉത്തരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ന പ്രയോജനവത്ത്വാത്
അല്ല, കാരണം അതിന് ഉദ്ദേശ്യം ഉണ്ട്.
ലോകവത് തു ലീലാകൈവല്യമ്
ലോകത്തിൽ പോലെ, സൃഷ്ടി കളിയുടെതിനു മാത്രമാണ്.
വൈഷമ്യനൈര്ഘൃണ്യേ ന സാപേക്ഷത്വാത് തഥാ ഹി ദര്ശയതി
പക്ഷപാതമോ ക്രൂരതയോ കൊണ്ടല്ല, കാരണം അതിന് ആശ്രയങ്ങൾ ഉണ്ട്; വേദം അതു തന്നെ കാണിക്കുന്നു.
ന കര്മാവിഭാഗാദ് ഇതി ചേന് നാനാദിത്വാദ് ഉപപദ്യതേ ചാപ്യ് ഉപലഭ്യതേ ച
'കർമ്മങ്ങൾ വിഭജിക്കപ്പെടാത്തതുകൊണ്ടല്ല' എന്നു പറയുകയാണെങ്കിൽ, ആദിയില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ് അത് യുക്തിയുക്തവും അനുഭവത്തിൽ കാണുന്നതുമാണ്.
സര്വധര്മോപപത്തേശ് ച
എല്ലാ ഗുണങ്ങളും സാധ്യമായതുകൊണ്ടുമാണ്.
രചനാനുപപത്തേശ് ച നാനുമാനം പ്രവൃത്തേശ് ച
സൃഷ്ടിയുടെ ക്രമീകരണം സാധ്യമല്ലാത്തതുകൊണ്ട് അനുമാനം ശരിയല്ല; പ്രവർത്തിയും ഉണ്ടാകില്ല.
പയോ ഽമ്ബുവച് ചേത് തത്രാപി
'പാലും വെള്ളവും പോലെ' എന്നു പറയുകയാണെങ്കിൽ, അവിടെയും അതേ പ്രശ്നം നിലനിൽക്കുന്നു.
വ്യതിരേകാനവസ്ഥിതേശ് ചാനപേക്ഷത്വാത്
വേർതിരിവ് തെളിയിക്കപ്പെടാത്തതും ആശ്രയം ഇല്ലാത്തതും കൊണ്ടുമാണ്.
അന്യത്രാഭാവാച് ച ന തൃണാദിവത്
മറ്റെവിടെയും ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട്, ഇത് പുല്ല് മുതലായവ പോലെ അല്ല.
പുരുഷാശ്മവദ് ഇതി ചേത് തഥാപി
'മനുഷ്യരും കല്ലുകളും പോലെ' എന്നു പറയുകയാണെങ്കിൽ, അതിനുശേഷവും പ്രശ്നം നിലനിൽക്കുന്നു.
അങ്ഗിത്വാനുപപത്തേശ് ച
പ്രധാനത്വം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ടുമാണ്.
അന്യഥാനുമിതൌ ച ജ്ഞശക്തിവിയോഗാത്
മറ്റൊരു വിധത്തിലുള്ള അനുമാനത്തിൽ, അറിവിന്റെ ശക്തി ഇല്ലാത്തതിനാൽ അതു സാധ്യമല്ല.
അഭ്യുപഗമേ ഽപ്യ് അര്ഥാഭാവാത്
അംഗീകരിച്ചാലും, അതിനുള്ളിൽ വസ്തുവിന്റെ സത്തയില്ല.
വിപ്രതിഷേധാച് ചാസമഞ്ജസമ്
വിരുദ്ധതയുണ്ടാകുന്നതിനാൽ, അത് യുക്തിയില്ലാത്തതാണ്.
മഹദ്ദീര്ഘവദ് വാ ഹ്രസ്വപരിമണ്ഡലാഭ്യാമ്
വലിയതും നീണ്ടതും പോലെ, ചെറുതും വട്ടവും അങ്ങനെ.
ഉഭയഥാപി ന കര്മാതസ്തദഭാവഃ
രണ്ടുവശത്തും പ്രവർത്തി ഇല്ല; അതിനാൽ അതിന്റെ അഭാവം.
സമവായാഭ്യുപഗമാച് ച സാമ്യാദ് അനവസ്ഥിതേഃ
സമവായം അംഗീകരിച്ചതിനാൽ, സാമ്യം കൊണ്ടു, അതിന് അന്ത്യം ഇല്ല.
നിത്യമ് ഏവ ച ഭാവാത്
സത്ത എന്നത് എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ടു.
രൂപാദിമത്ത്വാച് ച വിപര്യയോ ദര്ശനാത്
രൂപം മുതലായവയുള്ളതുകൊണ്ട്, വിപരീതം കാണപ്പെടുന്നു.
ഉഭയഥാ ച ദോഷാത്
രണ്ടുവശത്തും ദോഷം ഉള്ളതിനാൽ.
അപരിഗ്രഹാച് ചാത്യന്തമ് അനപേക്ഷാ
പൂർണ്ണമായും കൈവശമില്ലാത്തതുകൊണ്ട്, അതിന് സകല സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉണ്ട്.