പ്രാണാദയോ വാക്യശേഷാത്
പ്രാണൻ മുതലായവ, വാക്യശേഷം കാരണം.
ജ്യോതിഷൈകേഷാമ് അസത്യന്നേ
ചിലർക്കു പ്രകാശം യഥാർത്ഥ ഭക്ഷ്യമല്ല.
കാരണത്വേന ചാകാശാദിഷു യഥാവ്യപദിഷ്ടോക്തേഃ
കാരണമെന്ന നിലയിൽ ആകാശം മുതലായവയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ്.
സമാകര്ഷാത്
ആകർഷണം കൊണ്ടാണ്.
ജഗദ്വാചിത്വാത്
ലോകം പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാലാണ്.
ജീവമുഖ്യപ്രാണലിങ്ഗാന് നേതി ചേത് തദ്വ്യാഖ്യാതമ്
ജീവനും മുഖ്യപ്രാണനും ലക്ഷണങ്ങൾക്കാണെന്നു പറഞ്ഞാൽ, അതിന് മുമ്പ് വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
അന്യാര്ഥം തു ജൈമിനിഃ പ്രശ്നവ്യാഖ്യാനാഭ്യാമ് അപി ചൈവമ് ഏകേ
ജൈമിനിയും ചിലരുമായി ചേർന്ന്, ചോദ്യം ഉന്നയിക്കുകയും വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ഇതിന് മറ്റൊരു ഉദ്ദേശ്യമാണെന്ന് പറയുന്നു.
വാക്യാന്വയാത്
വാക്യങ്ങളുടെ ബന്ധം കൊണ്ടാണ്.
പ്രതിജ്ഞാസിദ്ധേര് ലിങ്ഗമ് ആശ്മരഥ്യഃ
പ്രതിജ്ഞയാൽ ലക്ഷണം ഉറപ്പാക്കപ്പെടുന്നു എന്നു ആശ്മരഥ്യൻ പറയുന്നു.
ഉത്ക്രമിഷ്യത ഏവം ഭാവാദ് ഇത്യ് ഔഡുലോമിഃ
ഇങ്ങനെ ഒരു അവസ്ഥയാൽ പുറപ്പെടാൻ പോകുകയാണെന്നു ഔഡുലോമി പറയുന്നു.
അവസ്ഥിതേര് ഇതി കാശകൃത്സ്നഃ
തുടർച്ചയായ നിലനിൽപാണ് കാരണം എന്നു കാശകൃത്സ്നൻ പറയുന്നു.
പ്രകൃതിശ് ച പ്രതിജ്ഞാദൃഷ്ടാന്താനുപരോധാത്
പ്രതിജ്ഞയിലും ഉപമയിലും എതിര്പ്പില്ലാത്തതിനാൽ സ്വഭാവവും നിലനിൽക്കുന്നു.
അഭിധ്യോപദേശാച് ച
ഉദ്ദേശ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശവും ഇതിന് കാരണമാണു.
സാക്ഷാച് ചോഭയാമ്നാനാത്
രണ്ടു പാരമ്പര്യങ്ങളും നേരിട്ട് ഇതിനെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
ആത്മകൃതേഃ
സ്വന്തം ആത്മാവിന്റെ ഗുണത്തിനായാണ്.
പരിണാമാത്
പരിണാമം കൊണ്ടാണ്.
യോനിശ് ച ഹി ഗീയതേ
ഉത്ഭവസ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കപ്പെടുന്നു.
ഏതേന സര്വേ വ്യാഖ്യാതാ വ്യാഖ്യാതാഃ
ഇതിലൂടെ എല്ലാം വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, എല്ലാം വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സ്മൃത്യനവകാശദോഷപ്രസങ്ഗ ഇതി ചേന് നാന്യസ്മൃത്യനവകാശദോഷപ്രസങ്ഗാത്
സ്മൃതിക്ക് സ്ഥാനം ഇല്ലാതാകുമെന്നു ആരെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ, അങ്ങനെ അല്ല; കാരണം, അത്തരം പ്രശ്നം മറ്റുള്ള സ്മൃതികളിൽ മാത്രം ഉണ്ടാകുന്നു.
ഇതരേഷാം ചാനുപലബ്ധേഃ
മറ്റുള്ളവ കാണപ്പെടുന്നില്ല.
ഏതേന യോഗഃ പ്രത്യുക്തഃ
ഇതിലൂടെ യോഗത്തിനും ഉത്തരം ലഭിച്ചു.
ന വിലക്ഷണത്വാദ് അസ്യ തഥാത്വം ച ശബ്ദാത്
അത് വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ അങ്ങനെ അല്ല; വാക്കും ഇതു സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
അഭിമാനിവ്യപദേശസ് തു വിശേഷാനുഗതിഭ്യാമ്
വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ തന്നെ, തിരിച്ചറിയലിന്റെ പേര് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
ദൃശ്യതേ തു
എന്നാൽ അത് കാണപ്പെടുന്നു.
അസദ് ഇതി ചേന് ന പ്രതിഷേധമാത്രത്വാത്
അത് ഇല്ലെന്നു പറയുകയാണെങ്കില്, അതു ശരിയല്ല; കാരണം, അതു വെറും നിഷേധം മാത്രമാണ്.
അപീതൌ തദ്വത്പ്രസങ്ഗാദ് അസമഞ്ജസമ്
ഭക്ഷണം സംബന്ധിച്ചും അതുപോലെ തന്നെ സംഭവിക്കും; അതു യുക്തിയില്ലാത്തതാണ്.
ന തു ദൃഷ്ടാന്തഭാവാത്
പക്ഷേ, അതിന് സമാനമായ ഉദാഹരണം ഇല്ലാത്തതിനാല് അങ്ങനെ പറയാനാവില്ല.
സ്വപക്ഷദോഷാച് ച
സ്വന്തം വാദത്തില് തന്നെ ദോഷങ്ങള് ഉണ്ടാകുന്നതുകൊണ്ടും അങ്ങനെ പറയാനാവില്ല.
തര്കാപ്രതിഷ്ഠാനാദ് അപി
തര്ക്കത്തിന് ഉറപ്പുള്ള അടിസ്ഥാനമില്ലാത്തതിനാലും അങ്ങനെ പറയാനാവില്ല.
അന്യഥാനുമേയമ് ഇതി ചേദ് ഏവമ് അപ്യ് അനിര്മോക്ഷപ്രസങ്ഗഃ
മറ്റുവിധത്തില് അനുമാനിക്കുകയാണെങ്കില് പോലും, അപ്പോഴും സംശയത്തിന് അവസാനമുണ്ടാകില്ല.