സംസ്കാരപരാമര്ശാത് തദഭാവാഭിലാപാച് ച
ശുദ്ധീകരണത്തെ കുറിച്ചുള്ള പരാമർശവും, അതിന്റെ അഭാവം പറയുന്നതും കാരണം.
തദഭാവനിര്ധാരണേ ച പ്രവൃത്തേഃ
അഭാവം ഉറപ്പുവരുത്തുമ്പോൾ പ്രവർത്തനം നടക്കുന്നതുകൊണ്ടും.
ശ്രവണാധ്യയനാര്ഥപ്രതിഷേധാത്
ശ്രവണം പഠനം എന്നിവ നിരോധിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ.
സ്മൃതേശ് ച
പരമ്പരാഗത ഓർമ്മപ്പെടുത്തലും കാരണം.
കമ്പനാത്
കുലുക്കം ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ.
ജ്യോതിര് ദര്ശനാത്
പ്രകാശം കാണപ്പെടുന്നതിനാൽ.
ആകാശോ ഽര്ഥാന്തരത്വാദിവ്യപദേശാത്
ആകാശം വേറൊരു വസ്തുവായി വേറിട്ട പേരുകളിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ.
സുഷുപ്ത്യുത്ക്രാന്ത്യോര് ഭേദേന
ഗഹനനിദ്രയിലും പ്രാണൻ പുറത്ത് പോകുമ്പോഴും വ്യത്യാസം കാണുന്നതിനാൽ.
പത്യാദിശബ്ദേഭ്യഃ
'നായകൻ' എന്നതുപോലുള്ള വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് (അർത്ഥം) വ്യക്തമാകുന്നത്.
ആനുമാനികമ് അപ്യ് ഏകേഷാമ് ഇതി ചേന് ന ശരീര-രൂപക-വിന്യസ്ത-ഗൃഹീതേര് ദര്ശയതി ച
ചിലർക്കു ഇത് അനുമാനിച്ചാണ് മനസ്സിലാക്കുന്നതെന്നു പറഞ്ഞാൽ, അങ്ങനെ അല്ല; ശരീരത്തിന്റെ ഉപമയിലൂടെ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നത് കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.
സൂക്ഷ്മം തു തദര്ഹത്വാത്
എന്നാൽ അത് സൂക്ഷ്മമാണ്, അങ്ങനെ ആയിരിക്കേണ്ടതുകൊണ്ടാണ്.
തദധീനത്വാദ് അര്ഥവത്
അത് അതിനിഷ്ടമായതിനാൽ അർത്ഥവത്താണ്.
ജ്ഞേയത്വാവചനാച് ച
അതിന്റെ അറിവ് ലഭിക്കാമെന്നു എവിടെയും പറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തതിനാലും.
വദതീതി ചേന് ന പ്രാജ്ഞോ ഹി പ്രകരണാത്
'അവൻ സംസാരിക്കുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞാൽ, അങ്ങനെ അല്ല; കാരണം, വിവേകമുള്ളവർ പ്രസംഗത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അങ്ങനെ സ്വീകരിക്കാറില്ല.
ത്രയാണാമ് ഏവ ചൈവമ് ഉപന്യാസഃ പ്രശ്നശ് ച
ഈ രീതിയിൽ മൂന്നു മാത്രം അവതരിപ്പിക്കുകയും ചോദിക്കുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മഹദ്വച് ച
മഹത്തിനെ കുറിച്ചും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ചമസവദവിശേഷാത്
ഹോമകുപ്പിയുടെ പോലുള്ള വ്യത്യാസമില്ലാത്തതിനാലാണ്.
ജ്യോതിരുപക്രമാ തു തഥാ ഹ്യ് അധീയത ഏകേ
ചിലർ പ്രകാശത്തോടെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്; അങ്ങനെ പഠിച്ചിരിക്കുന്നു ചിലർ.
കല്പനോപദേശാച് ച മധ്വാദിവദവിരോധഃ
ഉദാഹരണങ്ങളിലൂടെ പഠിപ്പിച്ചതിനാൽ, തേൻ മുതലായവയുടെപോലെ, യാതൊരു വിരോധവും ഇല്ല.
ന സംഖ്യോപസംഗ്രഹാദപി ജ്ഞാനാഭാവാദ് അതിരേകാച് ച
സംഖ്യ ഉൾപ്പെടുത്തിയാലും അറിവില്ലായ്മയും അതിക്രമവും ഉള്ളതിനാൽ അതിൽ നിന്നുമല്ല.
പ്രാണാദയോ വാക്യശേഷാത്
പ്രാണൻ മുതലായവ, വാക്യശേഷം കാരണം.
ജ്യോതിഷൈകേഷാമ് അസത്യന്നേ
ചിലർക്കു പ്രകാശം യഥാർത്ഥ ഭക്ഷ്യമല്ല.
കാരണത്വേന ചാകാശാദിഷു യഥാവ്യപദിഷ്ടോക്തേഃ
കാരണമെന്ന നിലയിൽ ആകാശം മുതലായവയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ്.
സമാകര്ഷാത്
ആകർഷണം കൊണ്ടാണ്.
ജഗദ്വാചിത്വാത്
ലോകം പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാലാണ്.
ജീവമുഖ്യപ്രാണലിങ്ഗാന് നേതി ചേത് തദ്വ്യാഖ്യാതമ്
ജീവനും മുഖ്യപ്രാണനും ലക്ഷണങ്ങൾക്കാണെന്നു പറഞ്ഞാൽ, അതിന് മുമ്പ് വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
അന്യാര്ഥം തു ജൈമിനിഃ പ്രശ്നവ്യാഖ്യാനാഭ്യാമ് അപി ചൈവമ് ഏകേ
ജൈമിനിയും ചിലരുമായി ചേർന്ന്, ചോദ്യം ഉന്നയിക്കുകയും വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ഇതിന് മറ്റൊരു ഉദ്ദേശ്യമാണെന്ന് പറയുന്നു.
വാക്യാന്വയാത്
വാക്യങ്ങളുടെ ബന്ധം കൊണ്ടാണ്.
പ്രതിജ്ഞാസിദ്ധേര് ലിങ്ഗമ് ആശ്മരഥ്യഃ
പ്രതിജ്ഞയാൽ ലക്ഷണം ഉറപ്പാക്കപ്പെടുന്നു എന്നു ആശ്മരഥ്യൻ പറയുന്നു.
ഉത്ക്രമിഷ്യത ഏവം ഭാവാദ് ഇത്യ് ഔഡുലോമിഃ
ഇങ്ങനെ ഒരു അവസ്ഥയാൽ പുറപ്പെടാൻ പോകുകയാണെന്നു ഔഡുലോമി പറയുന്നു.