ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಹಾನಿರ್ ಅವ್ಯತಿರೇಕಾತ್
ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಇಲ್ಲ.
ಶಬ್ದೇಭ್ಯಃ
ಶಬ್ದಗಳಿಂದ.
ಯಾವದ್ವಿಕಾರಂ ತು ವಿಭಾಗೋ ಲೋಕವತ್
ಬೇರ್ಪಾಡು ಪರಿವರ್ತನೆ ಇರುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ.
ಏತೇನ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಃ
ಇದರ ಮೂಲಕ ವಾಯುವೂ ವಿವರವಾಗಿದೆ.
ಅಸಂಭವಸ್ ತು ಸತೋ ಽನುಪಪತ್ತೇಃ
ಆದರೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದು.
ತೇಜೋ ಽತಸ್ ತಥಾ ಹ್ಯ್ ಆಹ
ಆದ್ದರಿಂದ ಅಗ್ನಿ; ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಆಪಃ
ನೀರು.
ಪೃಥಿವೀ
ಭೂಮಿ.
ಅಧಿಕಾರರೂಪಶಬ್ದಾನ್ತರೇಭ್ಯಃ
ಅಧಿಕಾರ ರೂಪದ ಬೇರೆ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ.
ತದಭಿಧ್ಯಾನಾದ್ ಏವ ತು ತಲ್ಲಿಙ್ಗಾತ್ ಸಃ
ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ, ಸೂಚನೆಯಿಂದ.
ವಿಪರ್ಯಯೇಣ ತು ಕ್ರಮೋ ಽತ ಉಪಪದ್ಯತೇ ಚ
ಆದರೆ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಕ್ರಮ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ.
ಅನ್ತರಾ ವಿಜ್ಞಾನಮನಸೀ ಕ್ರಮೇಣ ತಲ್ಲಿಙ್ಗಾದ್ ಇತಿ ಚೇನ್ ನಾವಿಶೇಷಾತ್
ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಬೇಧವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲ.
ಚರಾಚರವ್ಯಪಾಶ್ರಯಸ್ ತು ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ವ್ಯಪದೇಶೋ ಭಾಕ್ತಸ್ ತದ್ಭಾವಭಾವಿತ್ವಾತ್
ಚರಾಚರಗಳ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದು; ಆ ಹೆಸರು ಉಪಚಾರವಾಗಿ, ಅವುಗಳಿರುವುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ.
ನಾತ್ಮಾ ಶ್ರುತೇರ್ ನಿತ್ಯತ್ವಾಚ್ ಚ ತಾಭ್ಯಃ
ಆತ್ಮನು ಉತ್ಪನ್ನವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಶ್ರುತಿ ಹಾಗು ಆತ್ಮ ಶಾಶ್ವತ, ಅವುಗಳಂತಲ್ಲ.
ಜ್ಞೋ ಽತ ಏವ
ಆದ್ದರಿಂದ, ತಿಳಿದವನು ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ಉತ್ಕ್ರಾನ್ತಿಗತ್ಯಾಗತೀನಾಮ್
ಹೋಗುವುದು, ಚಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮರಳುವುದು — ಇವುಗಳ ವಿಷಯ.
ಸ್ವಾತ್ಮನಾ ಚೋತ್ತರಯೋಃ
ಆ ಎರಡು ನಂತರದವುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ನಾಣುರತಚ್ಛ್ರುತೇರ್ ಇತಿ ಚೇನ್ ನೇತರಾಧಿಕಾರಾತ್
'ಅದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಲ್ಲ, ಆ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರಣ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಹಾಗಲ್ಲ; ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭವೇ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ.
ಸ್ವಶಬ್ದೋನ್ಮಾನಾಭ್ಯಾಂ ಚ
ಹಾಗೂ, ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಕೂಡಾ.
ಅವಿರೋಧಶ್ ಚನ್ದನವತ್
ಚಂದನದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ.
ಅವಸ್ಥಿತಿವೈಶೇಷ್ಯಾದ್ ಇತಿ ಚೇನ್ ನಾಭ್ಯುಪಗಮಾದ್ ಧೃದಿ ಹಿ
'ಸ್ಥಿತಿಯ ಭೇದದಿಂದ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಹಾಗಲ್ಲ; ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ.
ಗುಣಾದ್ವಾ ಲೋಕವತ್
ಅಥವಾ, ಗುಣದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವಂತೆ.
ವ್ಯತಿರೇಕೋ ಗನ್ಧವತ್ ತಥಾ ಹಿ ದರ್ಶಯತಿ
ಗಂಧದಂತೆ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಇದೆ; ಹಾಗೆಂದು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೃಥಗುಪದೇಶಾತ್
ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಪದೇಶವಾದುದರಿಂದ.
ತದ್ಗುಣಸಾರತ್ವಾತ್ ತು ತದ್ವ್ಯಪದೇಶಃ ಪ್ರಾಜ್ಞವತ್
ಆದರೆ, ಅದರ ಗುಣಗಳ ಸಾರದಿಂದ, ಪ್ರಾಜ್ಞನಂತೆ ಹೆಸರು ಬರುತ್ತದೆ.
ಯಾವದಾತ್ಮಭಾವಿತ್ವಾಚ್ ಚ ನ ದೋಷಸ್ ತದ್ದರ್ಶನಾತ್
ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದರಿಂದ, ದೋಷವಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಪುಂಸ್ತ್ವಾದಿವತ್ ತ್ವ್ ಅಸ್ಯ ಸತೋ ಽಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೋಗಾತ್
ಪುರುಷತ್ವಾದಿಗಳಂತೆ, ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ.
ನಿತ್ಯೋಪಲಬ್ಧ್ಯನುಪಲಬ್ಧಿಪ್ರಸಙ್ಗೋ ಽನ್ಯತರನಿಯಮೋ ವಾನ್ಯಥಾ
ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಣುವುದು ಅಥವಾ ಕಾಣದಿರುವುದು ಎಂಬ ಪರಿಣಾಮ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಬಂಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ತಾ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವತ್ತ್ವಾತ್
ಕರ್ತೃನು, ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿರುವುದರಿಂದ.
ಉಪಾದಾನಾದ್ ವಿಹಾರೋಪದೇಶಾಚ್ ಚ
ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಹೊರಡುವುದನ್ನು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ.